W dniach 21–24 września 2017 r. odbył się Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, który w tym roku po raz pierwszy zyskał rangę Kongresu. Hasło przewodnie tegorocznego wydarzenia brzmiało „Psychologia dla Zdrowia Osoby i Społeczeństwa”.
Kategoria: Artykuły z czasopisma
Charakterystyczną cechą współczesnych społeczeństw jest rozprzestrzenianie się depresji, innych zaburzeń psychicznych oraz chorób mózgowych na dużo większą skalę niż to miało miejsce przed dziesiątkami lat. WHO opublikowała prognozy na kolejne 10 lat, według których choroby psychiczne oraz choroby mózgowo-naczyniowe będą dominować. Psychologia i psychiatria, wychodząc naprzeciw tym zagrożeniom pracuje nad wdrażaniem programów profilaktycznych – jednym z nich są badania w kierunku wpływu diety na współczesne schorzenia, m.in.: depresję, chorobę Alzheimera, zespół Aspergera.
Pamięć ma dla nas ogromne znaczenie. Zarządzamy nią, pielęgnując ważne wspomnienia, robiąc zdjęcia wyjątkowych chwil, snując rodzinne opowieści czy odwiedzając miejsca, które wyzwalają szczególne wspomnienia. Troska, z jaką pielęgnujemy pamiątki, pokazuje, jak istotnym aspektem naszego Ja, jest pamięć autobiograficzna. Chociaż preferencyjnie traktujemy miłe wspomnienia, te trudne i bolesne również są istotną częścią naszej biografii, którym niejednokrotnie nadajemy istotne znaczenie w kształtowaniu naszej osobowości.
Elektroniczne atlasy mózgu stosowane w edukacji, badaniach i klinice mogą stanowić nowe, cenne, wspomagające narzędzie również w psychologii, znacznie różniące się od typowych wywiadów, przeglądów i kwestionariuszy. Dotychczasowy brak zastosowania atlasów w psychologii może wynikać z niedostatecznej informacji o istniejących atlasach mózgu, ich zawartości, funkcjach i narzędziach oraz braku ilustracji, jak atlas może być praktycznie wykorzystany przez psychologa.
Kreowany przez media kult ciała spycha na margines społeczny osoby starsze, pogłębiając procesy chorobowe i doświadczenie samotności. Jednak możemy świadomie wpływać przez całe nasze życie na ten ostatni etap – wiele zależy od stylu życia, relacji, nastawienia do świata. Badania dowodzą, że muzyka i udział seniorów w spotkaniach muzycznych mają znaczący wpływ na wyższy poziom energii życiowej oraz jakość życia, co potwierdza terapeutyczny wpływ muzyki w okresie starości.
Starość jest ostatnim etapem w życiu człowieka. Jest czasem zbierania refleksji oraz podsumowań dotychczasowego życia. Etap ten często bywa przez współczesną kulturę marginalizowany czy też pejoratywnie kojarzony. Wszyscy bowiem pragniemy być piękni i młodzi. Mimo postępu wiedzy i medycy nie jesteśmy w stanie powstrzymać nieuchronnie uciekającego czasu
Współczucie i powiązany z nim altruizm od dawna są tematami, którymi interesuje się filozofia i nauka. Odgrywają centralną rolę w tym, żeby społeczeństwa osiągały sukces. Ten rodzaj sukcesu może być rozumiany jako fizyczny i psychologiczny dobrostan, umiejętność kooperacji, wspierania siebie nawzajem, pomoc słabszym. Badania potwierdzają, że medytacja współczucia stanowi praktykę, dzięki której rozwijamy w sobie umiejętność wyrażania współczucia.
Rozwój poprzez sztukę buduje dojrzałość u dziecka, która łączy się z jego doświadczeniem w sferze motorycznej, umysłowej, emocjonalnej i społecznej. O dojrzałości społeczno-emocjonalnej świadczy pewien stopień uspołecznienia umożliwiający dziecku nawiązywanie kontaktów z rówieśnikami i zdolność do podjęcia edukacji szkolnej. U dzieci zauważa się pewne dysfunkcje psychofizyczne, które mogą być korygowane przez rytmikę, taniec, muzykę i sztukę.
Wiele dzieci, pomimo ich dużych możliwości intelektualnych, nie jest w stanie samodzielnie poradzić sobie z własnym ruchem, ma problemy z ubieraniem, zapinaniem guzików, grafomotoryką. Niektóre z tych młodych osób nie potrafią nawet skoncentrować się na jednym zadaniu dłużej niż kilka minut. Jako uczniowie doświadczają wielu trudności w nauce szkolnej, co znacząco wpływa na kształtowanie ich pewności siebie, otwartości, a w konsekwencji rozwoju osobowości.
Uszkadzający efekt chemioterapii został zaobserwowany u około 20–39% pacjentów leczonych cytostatykami, u których stwierdzono zaburzenia kognitywne mierzone testami psychometrycznymi. Po zakończonym leczeniu onkologicznym u wielu pacjentów odnotowano subiektywne skargi na obniżenie poczucia jakości ich życia, łagodną depresję, obawy przed nawrotem choroby oraz poczucie przewlekłego zmęczenia. Wielu pacjentów wymaga rehabilitacji psychologicznej, ukierunkowanej na usprawnianie procesów umysłowych, trudności z uwagą, koncentracją, poziomem energii umysłowej.
U podłoża terminu Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA) tkwi założenie, iż każdy dorosły jest zawsze po części dzieckiem z własnej przeszłości, a przeszłość ta do pewnego stopnia określa teraźniejszość Szczukiewicz P., Korycka-Szymańska A., 1999). Syndrom DDA dotyczy zatem tych osób, które wychowywały się w rodzinie, gdzie przynajmniej jedno z rodziców było uzależnione. Obserwacje psychoterapeutów oraz badania empiryczne wyraźnie wskazują na fakt, iż system rodzinny bardzo odczuwa zmiany związane z rozwojem uzależnienia.
W życiu osób głuchych, które preferują komunikowanie się za pośrednictwem języka migowego, czasami przychodzi taki moment, kiedy są one zmuszone skorzystać z pomocy psychologa. Nie jest to jednak łatwe, ponieważ w Polsce funkcjonuje obecnie bardzo nieliczna grupa specjalistów posługująca się płynnie polskim językiem migowym (PJM) i posiadająca doświadczenie w pracy diagnostycznej i terapeutycznej w oparciu o ten język.
Nadmierny stres, stany obniżonego nastroju, lęki związane ze szkołą i z dorastaniem to – jak pokazuje praktyka pracy w szkole – częste problemy dzieci i młodzieży. Jednak nie tylko dzieci doświadczają trudności, także dorośli przeżywają stres – często są to nieadekwatne, przesadzone reakcje, która z kolei wywołują zaniepokojenie dziecka. Skutecznym wsparciem w tego typu problemach może być praktyka uważności.