Praktyki kontemplacyjne współczucie

Metody terapii

Współczucie i powiązany z nim altruizm od dawna są tematami, którymi interesuje się filozofia i nauka. Odgrywają centralną rolę w tym, żeby społeczeństwa osiągały sukces. Ten rodzaj sukcesu może być rozumiany jako fizyczny i psychologiczny dobrostan, umiejętność kooperacji, wspierania siebie nawzajem, pomoc słabszym. Badania potwierdzają, że medytacja współczucia stanowi praktykę, dzięki której rozwijamy w sobie umiejętność wyrażania współczucia.

Sukces rozumiemy jako dobrostan wynikający ze współczucia – zarówno na poziomie indywidualnym, jak i społecznym. Odnosi się do tego, jak możemy zadbać o siebie samych, a także bliskie i dalsze nam osoby (Gilbert, 2009).

POLECAMY

Okazuje się też, że jakości (cechy) współczucia (odwaga, mądrość, życzliwość oraz zaangażowanie) można kultywować poprzez m.in. różne formy medytacji, pracy wyobrażeniowej, co w dużym skrócie możemy nazwać fizjoterapią dla umysłu. Badania na zwierzętach wskazują, że neurobiologia systemu troski może być wyraźnie rozróżniona od innych systemów emocjonalno-motywacyjnych (np. od systemu paniki). System troski zależy od innych struktur mózgu i pośredniczą w nim inne neuroprzekaźniki (Panksepp, 2011). To właśnie na bazie tego systemu rozwijamy umiejętność wyrażania współczucia.

Etapy procesu trenowania współczucia

Klasyczne i współczesne podejścia wskazują na ten sam proces trenowania współczucia:

  1. zaczyna się od generowania współczucia wobec konkretnej osoby (siebie lub kogoś bliskiego),
  2. następnie wobec innych osób (rozszerzanie współczucia),
  3. aż do momentu, gdy współczucie stanie się naturalną odpowiedzią (reakcją) we wszystkich sytuacjach życiowych (ugruntowanie współczucia).

Na tych wszystkich etapach biorą udział odgórne procesy poznawcze. Oznacza to, że kiedy wyobrażamy sobie (uaktywniamy część poznawczą) jakiś obraz lub osobę, a następnie wpływa na nasze zmysły i fizjologię.

Pierwszy etap – wymaga intencjonalnego generowania wspomnień i myśli, które wywołują współczucie (jest to praca wyobrażeniowa, która uaktywnia fizjologię), czyli np. intencjonalnie, świadomie przypominam sobie bliską mi, kochaną osobę, a jednocześnie w umyśle powtarzam życzliwe zwroty stabilizujące uwagę (np. „obym był bezpieczny”, „obyś był zdrowy”)...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy