Kategoria: Artykuły z czasopisma

Szacuje się, że około 20% populacji doświadczy w czasie swojego życia epizodu depresji. Jeszcze bardziej alarmujący jest fakt, że aż połowa osób, które doświadczyły depresji w ciągu życia, doświadczy nawrotu, przy czym czynnikiem spustowym zwykle nie jest już trudne wydarzenie, ale cała gama potencjalnych czynników wpływających na pogorszenie funkcjonowania poznawczego i emocjonalnego, obecnych także w czasie remisji. Celem artykułu jest rozpatrzenie możliwych źródeł nawrotu w depresji ze szczególnym uwzględnieniem trudności w zakresie regulacji emocji i poznania społecznego oraz wskazanie i uzasadnienie, że oba te czynniki nie powinny być rozpatrywane odrębnie.

Nazwa „autystyczny” i „autyzm” wywodzą się z greckiego słowa autos, które oznacza „sam”, i początkowo odnosiły się do występującego w schizofrenii zawężenia relacji z ludźmi i światem zewnętrznym. Obecnie jest to termin, który odnosi się do zaburzenia rozwojowego zwanego autyzmem. Pionierami, którzy opublikowali pierwsze opisy tego zaburzenia, byli Leo Kanner w 1942 roku i Hans Asperger w 1943 roku. Od pierwszych opisów minęło ponad 70 lat, ale obserwacje wtedy poczynione są nadal aktualne. Opisywane wówczas cechy to skłonność do izolacji, potrzeba niezmienności oraz wysypkowe zdolności.

Zdiagnozowanie zespołu Aspergera nadal napotyka na duże trudności, mimo ustanowienia kryteriów jego rozpoznania znanych od 20 lat. Z badań wynika, że mimo stosunkowo szybko zgłaszanych przez rodziców niepokojących zachowań u dzieci, właściwa diagnoza ma miejsce średnio około 12. r.ż dziecka. Wynika z tego, że dzieci z ZA przez wiele lat nie otrzymują właściwych form wsparcia i terapii, podczas gdy wczesne podjęcie terapii związane jest z lepszym rokowaniem co do późniejszego funkcjonowania.

Praca psychologa z klientem to zawsze bardzo indywidualne, autorskie działanie, jednak pewne uniwersalne zasady i mogą być przydatne w trudnym procesie budowania i podtrzymania kreatywnej relacji, która będzie wywoływała pożądane efekty.

Coraz częściej trafiają do poradni psychologicznej młodzi ludzie z poważnymi i złożonymi zaburzeniami emocjonalnymi, w postaci depresji z towarzyszącymi objawami samookaleczania się lub zaburzeń jedzenia albo myślami i próbami samobójczymi. Terapią obejmowane są również coraz młodsze dzieci z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi, objawami encopresis czy objawami lękowo-nerwicowymi. Jako terapeuta rodzinny zadaję sobie pytanie: na ile to, jak funkcjonuje rodzina, wpływa na psychopatologię dziecka?

Psychogenealogia to praca z przekazami niejawnymi, ukrytymi w podświadomości. W procesie terapeutycznym próbujemy odkryć wraz z pacjentem na podstawie hipotez, przesłanek, zapomnianych historii rodzinnych, „duchów przeszłości”, dlaczego powtarza on coś, co robili jego przodkowie, choć wcale to nie jest dla niego dobre. W pewnym sensie terapia przypomina pracę detektywistyczną.

„Mentalizowanie to widzenie siebie z zewnątrz oraz patrzenie na innych od środka”. A. Bateman

Koncepcje dotyczące mentalizacji oraz teorie umysłu w ostatnich latach przyciągają uwagę badaczy z różnych dziedzin, np. psychologii, kognitywistyki, psychiatrii, neuropsychologii. Mentalizacja jako wyobrażeniowa aktywność umysłowa ma na celu uświadomienie i interpretowanie ludzkiego zachowania jako intencjonalnych stanów umysłu: potrzeb, pragnień, uczuć, wierzeń, przekonań, celów, zamiarów. Dlaczego uświadamianie sobie własnych stanów umysłu jest tak znaczące? Bowiem to, co uświadomione, jest możliwe do modyfikacji.