Dołącz do czytelników
Brak wyników

Studium przypadku

19 marca 2018

NR 5 (Wrzesień 2017)

Budowanie relacji z klientem w gabinecie psychologa/psychoterapeuty

0 28

Praca psychologa z klientem to zawsze bardzo indywidualne, autorskie działanie, jednak pewne uniwersalne zasady i mogą być przydatne w trudnym procesie budowania i podtrzymania kreatywnej relacji, która będzie wywoływała pożądane efekty.

Niezależnie od powodu zgłoszenia do gabinetu psychologa warto zwrócić uwagę na omówione poniżej elementy kontaktu z klientem – pomocne w skutecznym zawiązywaniu relacji terapeutycznej i korzystnie wpływające na jej trwałość i stabilność.

Elementy budujące kontakt z klientem

Oto skuteczne elementy budujące więź z klientem w gabinecie psychologicznym:

1. Rozpoznanie powodu zgłoszenia

Może się to wydawać banalne, ale często pierwsze spotkanie psychologa z osobą zgłaszającą się po pomoc dotyczyć powinna wyłącznie ustalenia, czyli precyzyjnego nazwania i jasnego wyrażenia, powodu zgłoszenia do gabinetu. Klienci przychodzą często z pytaniami o to, jak zmienić osobę ze swojego otoczenia lub wpłynąć na procesy doświadczane w rodzinie czy miejscu pracy. Niezwykle ważne jest określenie tego, czego dotyczyć ma praca psychologa z klientem i zakreślenie realnych granic tego, jaki rodzaj zmiany może być uzyskany na drodze pomocy psychologicznej.

Przykład 1. Do psychologa w interwencji kryzysowej zgłasza się matka, która poszukuje sposobów rozwiązania problemów związanych ze swoją córką. Córka ma 27 lat, dziecko i partnera, którego kobieta nie akceptuje. Klientka chciałaby uzyskać konkretne odpowiedzi na pytanie, co ma powiedzieć córce, aby ta porzuciła partnera i zaczęła żyć zgodnie z wyobrażeniami matki. W takim przypadku skupiamy się na nazwaniu uczuć klientki wobec córki, wskazania ewentualnych źródeł konfliktu i jednoznacznym określeniu celu spotkań, jakim może być zmiana nastawienia klientki do córki poprzez przyjrzenie się źródłom konfliktu i braku akceptacji.

2. Ustalenie, czy dany problem może być rozwiązany w ramach prowadzonej praktyki

Jest to kwestia nie tylko profesjonalizmu psychologa, ale też jego etyki zawodowej. Nazwanie powodu zgłoszenia i diagnoza problemu powinny prowadzić do klarownego określenia, w czym dany psycholog może pomóc, a z czym należy się udać do innego specjalisty. Idąc dalej, ważne jest także jasne określenie tego, co jest niemożliwe do wykonania w ramach pracy psychologicznej lub danego typu pomocy psychologicznej.

Przykład 2. Do gabinetu prywatnego zgłasza się osoba deklarująca, że ma osobowość borderline z historią wielokrotnych prób samobójczych i kilkunastoma hospitalizacjami przez ostatnie
 5 lat. Chciałaby rozpocząć psychoterapię w gabinecie prywatnym, jednocześnie informuje, że nie ufa lekarzom psychiatrom i nie będzie kontynuowała farmakoterapii, która wywołuje u niej przykre skutki uboczne. Jeśli wywiad potwierdzi diagnozę osobowości borderline, terapeuta powinien rozważyć zalecenie stacjonarnej formy leczenia zaburzenia (np. oddział leczenia zaburzeń osobowości) oraz wykluczyć współpracę z klientem bez towarzyszącego leczenia psychiatrycznego.

Przykład 3. Do interwencji zgłasza się osoba z informacją o diagnozie nowotworu złośliwego, którą niedawno otrzymała. Poszukuje wsparcia psychologicznego, przy czym odrzuca metody medycyny konwencjonalnej i niekonwencjonalnej w leczeniu nowotworów i odmawia leczenia. W takim przypadku psycholog powinien skupić się na rozpoznaniu źródła i przepracowaniu negatywnych przekonań na temat dostępnych metod leczenia i warunkować kontynuację kontaktu podjęciem współpracy z lekarzami onkologami.

Aby możliwe było tworzenie i podtrzymywanie skutecznych relacji w klientem, należy unikać:

  • udzielania rad, zarówno w odpowiedzi na pytania klienta, jak i z własnej inicjatywy. Jeśli psycholog ogranicza się do takiej aktywności, często jest to efekt poczucia bezradności i trudności w empatycznym przyjęciu i opracowaniu poruszanych przez klienta treści;
  • przejmowania odpowiedzialności – często odbywa się to pod postacią nadmiernej aktywności psychologa w trakcie spotkań i przejęcia inicjatywy, co zaburza przestrzeń dialogu i prowadzi zazwyczaj do przedwczesnego zakończenia kontaktu;
  • osobistego zaangażowania w rozwiązywanie problemów klienta – wykraczającego poza ramy profesjonalnej aktywności psychologa, np. w postaci wsparcia materialnego czy rzeczowego.

 

3. Zbadanie motywacji do kontaktu z psychologiem

Niezmiernie ważnym elementem początkowej fazy kontaktu jest sprawdzenie, czy klient zgłasza się po pomoc z powodu wewnętrznej potrzeby zmiany, czy też poddaje się przymusowi ze strony bliskich lub wypełnia zewnętrzne zobowiązania (nakaz sądu, sugestie prawnika). Jeśli mamy do czynienia z brakiem wewnętrznej motywacji klienta do pracy nad problemem, pierwszy etap kontaktu będzie skupiony na budowaniu wewnętrznej potrzeby pracy w gabinecie. Bez tego elementu nie jest możliwa współpraca klienta z psychologiem. Bez pozytywnego przymierza terapeutycznego prac...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Psychologia w praktyce"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy