Czym jest autyzm? Jak go rozumieć?

W jaki sposób autyzm przejawia się w życiu codziennym? Co oznacza dla rodzin osób autystycznych?

Studium przypadku

Nazwa „autystyczny” i „autyzm” wywodzą się z greckiego słowa autos, które oznacza „sam”, i początkowo odnosiły się do występującego w schizofrenii zawężenia relacji z ludźmi i światem zewnętrznym. Obecnie jest to termin, który odnosi się do zaburzenia rozwojowego zwanego autyzmem. Pionierami, którzy opublikowali pierwsze opisy tego zaburzenia, byli Leo Kanner w 1942 roku i Hans Asperger w 1943 roku. Od pierwszych opisów minęło ponad 70 lat, ale obserwacje wtedy poczynione są nadal aktualne. Opisywane wówczas cechy to skłonność do izolacji, potrzeba niezmienności oraz wysypkowe zdolności.

Aktualne kryteria diagnostyczne i statystyki

Współczesne behawioralne kryteria diagnostyczne oparte są na międzynarodowej współpracy ekspertów. Kryteria te są stale aktualizowane. W Polsce do diagnozy autyzmu obowiązują kryteria klasyfikacji ICD 10, w której mamy do czynienia z podziałem na 8 całościowych zaburzeń rozwoju, czyli „rodzajów” autyzmu.
Diagnoza stawiana jest w oparciu o trzy główne kryteria, są to nieprawidłowości w:

POLECAMY

  1. interakcjach społecznych,
  2. porozumiewaniu się
  3. stereotypowych wzorcach zachowań, zainteresowań i aktywności.

Trzeba zaznaczyć, że dobiegają końca prace nad kolejną wersją ICD i należy się spodziewać zmian w kryteriach diagnostycznych.

 

 

W Stanach Zjednoczonych najaktualniejszą wersją klasyfikacji jest DSM V, w której nastąpiło zastąpienie pojęcia całościowe zaburzenie rozwoju, pojęciem spektrum autyzmu. Nie ma już oddzielnych jednostek do diagnozowania, zamiast tego pojawiła się skala trójstopniowa ze względu 
na natężenie symptomów. Połączono również dwie grupy objawów w jedną – komunikacja społeczna i interakcje, które do tej pory funkcjonowały odrębnie.

Pomocą przy diagnozie autyzmu jest ADOS-2, czyli narzędzie do diagnozowania i oceniania objawów autyzmu. Na razie narzędziem tym posługuje się niewielka grupa specjalistów, ale z czasem będzie ich przybywać, co zdecydowanie podniesie jakość i rzetelność diagnozy.

Dane statystyczne dotyczące autyzmu różnią się w zależności od przyjętych kryteriów przez różne organizacje i kraje:

  • w Stanach Zjednoczonych Centers for Disease Control and Prevention informuje, że u jednego na 68 dzieci postawiono diagnozę spektrum autyzmu,
  • natomiast ONZ wskazuje, że w Europie jedno na 150 dzieci ma autyzm. Organizacja uznała również autyzm, obok takich chorób jak nowotwory, cukrzyca i AIDS, za jeden z najpoważniejszych cywilizacyjnych problemów zdrowotnych.

Nie ma dokładnych danych na temat występowania autyzmu w Polsce. Za reprezentatywne uznaje się dokumentacje pochodzące z innych krajów europejskich. Na dzień dzisiejszy większość ekspertów uważa, że wyższe statystyki nie odzwierciedlają rzeczywistego wzrostu występowania autyzmu. Panuje pogląd, że za wzrost danych odpowiedzialne jest rozszerzenie kryteriów diagnostycznych oraz zwiększona świadomość społeczna, która wpływa na liczbę poddawanych diagnozie przypadków. Chociaż można się spotkać również z głosami, że wyżej wymienione powody nie mogą być jedynymi odpowiedzialnymi za tak duży wzrost diagnozowanych przypadków autyzmu i powinny być prowadzone badania w tym kierunku. Diagnozę autyzmu otrzymuje się cztery razy częściej u chłopców niż dziewczynek. U około 40% dzieci z autyzmem współwystępuje niepełnosprawność intelektualna. 

Temat autyzmu por...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy