Czym jest syndrom DDA?

Studium przypadku

U podłoża terminu Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA) tkwi założenie, iż każdy dorosły jest zawsze po części dzieckiem z własnej przeszłości, a przeszłość ta do pewnego stopnia określa teraźniejszość Szczukiewicz P., Korycka-Szymańska A., 1999). Syndrom DDA dotyczy zatem tych osób, które wychowywały się w rodzinie, gdzie przynajmniej jedno z rodziców było uzależnione. Obserwacje psychoterapeutów oraz badania empiryczne wyraźnie wskazują na fakt, iż system rodzinny bardzo odczuwa zmiany związane z rozwojem uzależnienia.

Nie każda osoba wychowująca się w rodzinie z problemem uzależnienia posiada cechy DDA. Dotyczy on bowiem tylko tych osób, które poniosły bądź ponoszą nadal koszty wzrastania w środowisku dysfunkcyjnym, obciążonym problemem alkoholowym. Dotychczas przeprowadzone badania naukowe nie potwierdziły występowania „osobowości DDA ani nie wyodrębniły zespołu patologicznych cech wyróżniających tę populację” (Sobolewska-Mellibruda Z., za Margasiński 2011). Jednak praktyka psychoterapeutyczna i obserwacje kliniczne dają podstawy do wyodrębnienia specyfiki tych zaburzeń, jakkolwiek nie stanowią one jednostki chorobowej (Sobolewska-Mellibruda Z., 2011). Syndrom DDA możemy zatem rozumieć jako utrwalone schematy funkcjonowania, które utrudniają kontakt z rzeczywistością i powodują psychologiczne zamknięcie przeszłości.

POLECAMY

 

Zofia Sobolewska-Mellibruda proponuje taką definicję pojęcia: DDA to: (…) zespół utrwalonych osobowościowych schematów funkcjonowania psychospołecznego powstałych w dzieciństwie w rodzinie alkoholowej, które utrudniają osobie adekwatny, bezpośredni kontakt z teraźniejszością i powodują psychologiczne zamknięcie się w traumatycznej przeszłości. Powoduje to przeżywanie i interpretowanie aktualnych wydarzeń i relacji przez pryzmat bolesnych doświadczeń z dzieciństwa. Zniekształcenia te nie są przez DDA uświadamiane. Schematy te są destrukcyjne i powodują wiele zaburzeń pacjenta w kontakcie z samym sobą oraz z innymi osobami, szczególnie z tymi, z którymi pacjent jest w bliskich związkach”.


Najczęstsze przyczyny urazów w dzieciństwie u osób z syndromem DDA

System rodzinny, w którym przynajmniej jedno z rodziców pije w sposób patologiczny, jest systemem o urazowym charakterze. Przy czym nadużycia i traumy doświadczane w takiej rodzinie mają niezwykle różnorodny charakter, bowiem poza uzależnieniem często w tych rodzinach dochodzi do przemocy psychicznej, fizycznej, emocjonalnej oraz postępującego zaniedbania. Różnorodność traumatycznych doświadczeń jest jedną z przyczyn trudności diagnostycznych przy próbach klinicznego ujęcia syndromu, stanowi on bowiem często zespół niejednolitych zaburzeń, tendencji oraz schematów.

Wśród najczęstszych przyczyn urazów w dzieciństwie, u osób z syndromem DDA można wymienić:

  • duża ilość traumatycznych doświadczeń,
  • chaos i nieprzewidywalność zdarzeń i zachowań dorosłych,
  • stałe napięcie, życie w przewlekłym stresie,
  • dominacja cierpienia,
  • frustracja potrzeb i zaniedbania rozwojowe,
  • brak oparcia, odrzucenie, opuszczenie,
  • zagrożenie i przemoc domowa,
  • nadużycia seksualne,
  • brak spójnych norm i wartości,
  • ogrom wstydu,
  • niepełny przebieg procesu rozwoju więzi,
  • brak granic,
  • lekceważenie i ośmieszanie w wychowaniu,
  • życie w tabu, zaprzeczaniu i iluzji,
  • izolacja i brak bliskości,
  • niemożność dotarcia dziecka do prawdziwej osobowości rodziców, kiedy zadaje im pytania na temat swojej egzystencji.

Jeśli interesuje Cię temat uzależnień, sprawdź nasz artykuł Substancje psychoaktywne a zaburzenia psych...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy