Dział: Metody terapii
Starość uznaje się w psychologii rozwoju za kolejny okres rozwojowy człowieka. W innym ujęciu – nazywana bywa późną dorosłością. Czas ten skłania do podsumowania poprzednich faz rozwojowych w cyklu życia danej osoby, ale też jej rodziny. Często dokonuje się wówczas swoistego bilansu tego, w jaki sposób wykorzystany został czas, jaki człowiek otrzymał i możliwości, jakie się przed nim otwierały w kontekście zarówno jego własnych predyspozycji, jak i szeroko rozumianych warunków rodzinnych i społecznych. Wyłania się zatem indywidualny bilans zysków i poniesionych strat. Wpływają one w istotny sposób na samopoczucie i funkcjonowanie danej osoby, nakładają się na doświadczane zmiany rozwojowe, obejmujące sferę psychiczną, biologiczną i społeczną, które w sposób naturalny towarzyszą starości.
Czy emocje związane ze śmiercią i żałobą są jak „buty” przygotowane do włożenia – czekają wyczyszczone, stosowne do okazji i gotowe do drogi, czy też może leżą schowane na dnie szafy, zapomniane lub ignorowane, brudne i niewygodne?
Trening Umiejętności Społecznych jest zbiorem interwencji poznawczo-behawioralnych skonstruowanych tak, aby były one łatwo dostosowane przez prowadzących, dla dzieci i młodzieży oraz osób z ukrytymi niepełnosprawnościami, jaką jest obecność zespołu Aspergera lub zaburzeń pokrewnych, które uniemożliwiają im prawidłowe funkcjonowanie społeczne, emocjonalne oraz zakłócają procesy uczenia się.
Nie można nikogo zmusić do podjęcia psychoterapii. Nie można go też zmusić, aby w niej pozostał. Można proponować, zachęcać, niekiedy nawet przyprowadzić do gabinetu (jak np. dzieje się z dziećmi), ale podjęcie pracy to już osobista decyzja konkretnej osoby.
Psychogenealogia to praca z przekazami niejawnymi, ukrytymi w podświadomości. W procesie terapeutycznym próbujemy odkryć wraz z pacjentem na podstawie hipotez, przesłanek, zapomnianych historii rodzinnych, „duchów przeszłości”, dlaczego powtarza on coś, co robili jego przodkowie, choć wcale to nie jest dla niego dobre. W pewnym sensie terapia przypomina pracę detektywistyczną.
„Mentalizowanie to widzenie siebie z zewnątrz oraz patrzenie na innych od środka”. A. Bateman
Koncepcje dotyczące mentalizacji oraz teorie umysłu w ostatnich latach przyciągają uwagę badaczy z różnych dziedzin, np. psychologii, kognitywistyki, psychiatrii, neuropsychologii. Mentalizacja jako wyobrażeniowa aktywność umysłowa ma na celu uświadomienie i interpretowanie ludzkiego zachowania jako intencjonalnych stanów umysłu: potrzeb, pragnień, uczuć, wierzeń, przekonań, celów, zamiarów. Dlaczego uświadamianie sobie własnych stanów umysłu jest tak znaczące? Bowiem to, co uświadomione, jest możliwe do modyfikacji.
Po co terapeutom i psychologom klinicznym psychoterapia? Odpowiedź wydaje się z jednej strony prosta i oczywista, z drugiej – ogromnie złożona i wielowątkowa, ponieważ dotyczy kompetencji zawodowych psychoterapeuty. Wieloletnie obserwacje wskazują, że psychoterapeuci doceniają wyniki badań nad efektywnością psychoterapii. Wskazują one, że najbardziej skuteczni są ci terapeuci, którzy potrafią trafnie rozpoznawać to, co dzieje się w relacji terapeutycznej, korzystając z doświadczenia własnej psychoterapii.