Uzależnienie jest definiowane jako zaburzenie zdrowia polegające na psychicznej i/lub fizycznej zależności od zażywania psychoaktywnej substancji chemicznej lub wykonywania określonej czynności. Przymus przyjmowania substancji lub wykonywania czynności może mieć charakter okresowy lub stały i służy uzyskaniu efektów działania substancji (albo wykonywania czynności) lub też uniknięciu nieprzyjemnych objawów jej braku (objawów abstynencyjnych, objawów odstawiennych).
Dział: Metody terapii
Uzależnienia a zaburzenia osobowości w kontekście kolejności prowadzenia oddziaływań terapeutycznych
Termin „podwójna diagnoza” używany jest w kontekście zdrowia psychicznego i odnosi się do sytuacji, gdy osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne jednocześnie boryka się z problemami związanymi z używaniem substancji psychoaktywnych (Jon A., Panos V., 2005). Diagnozowanie, a później leczenie takiego stanu jest procesem bardzo złożonym i trudnym, wymaga interdyscyplinarnej opieki i zrozumienia zarówno problemów psychicznych, jak i uzależnienia od substancji.
Narcystyczne zaburzenie osobowości określane jest plagą XXI wieku. Społeczno-kulturowe ujęcie narcyzmu opisuje tę problematykę w znacząco zawężonym stopniu w stosunku do perspektywy klinicznej. Zgodnie ze społecznym stereotypem narcyz to ktoś zapatrzony w siebie, z przerośniętym poczuciem własnej wartości, pławiący się w pochwałach i zachwytach nad sobą.
W obecnych czasach do gabinetów terapeutycznych coraz częściej zgłaszają się klienci z zaburzeniami osobowości z pogranicza. Zaburzenie osobowości z pogranicza związane jest z: trudnościami w kontrolowaniu emocji oraz zachowań, trudnościami w obszarze kontaktów społecznych, odczuwanym lękiem przed odrzuceniem, podejmowaniem ryzykownych zachowań, a także ryzykiem prób samobójczych. Tradycyjne metody pracy terapeutycznej często okazują się niewystarczające w przypadku tej grupy klientów. W artykule zaprezentowane zostaną wybrane elementy terapii dialektyczno-behawioralnej. Terapia DBT jest szeroko zakrojoną terapią poznawczo-behawioralną, opracowaną z myślą głównie o osobach z tendencjami samobójczymi oraz rozpoznaniem osobowości z pogranicza. Ogólnym celem terapii DBT jest pomoc klientowi w dokonaniu zmiany wzorców behawioralnych, emocjonalnych, poznawczych oraz interpersonalnych.
Co sprawia, że dzieci z ASD (Autism Spectrum Disorder) nie tylko mają trudności z przyjmowaniem pokarmów, ale też ich charakter jest poważniejszy w porównaniu z tymi u dzieci rozwijających się prawidłowo? Odpowiedź nie jest łatwa, ponieważ podłoże tych problemów może być różnorodne. Postaram się przedstawić kluczowe trudności, na które należy zwrócić uwagę, gdy nasz podopieczny je wybiórczo.
W powstawaniu i utrzymywaniu się otyłości zasadniczą rolę odgrywają zachowania polegające na nadmiernym spożywaniu pokarmu oraz niewystarczającej aktywności fizycznej [1]. Kiedy mamy do czynienia z klientką po wielokrotnych próbach odchudzania, warto zwrócić uwagę na czynniki psychologiczne wpływające na rezygnację z procesu zmiany.
Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) to skuteczna forma terapii psychologicznej, którą opracowała amerykańska psychoterapeutka Marsha M. Linehan w latach 80. XX wieku. DBT została pierwotnie stworzona w celu leczenia zaburzeń osobowości, zwłaszcza zaburzenia osobowości borderline (BPD), ale okazała się również skuteczna w leczeniu wielu innych problemów emocjonalnych.
Metoda LEGO® based Therapy Training została pierwotnie opracowana w celu terapii umiejętności społecznych dzieci i młodzieży w spektrum autyzmu. Formuła pracy wykorzystuje powszechną dziecięcą fascynację klockami LEGO® jako bazę do ćwiczenia umiejętności społecznych oraz wpływa na wzrost motywacji uczestników do budowania relacji, gdyż efekt pracy w postaci zrealizowanego projektu stanowi pozytywne wzmocnienie dla postaw związanych z kooperacją. Obecnie formuła ta służy włączaniu do społeczności dziecięcych i młodzieżowych nie tylko dzieci ze spektrum autyzmu, lecz także tych, które z różnych przyczyn nie budują satysfakcjonujących relacji rówieśniczych, np.: dzieci nadpobudliwe psychoruchowo, z zaburzeniami lękowymi, niedostosowane społecznie, straumatyzowane, izolowane społecznie, z niepełnosprawnością fizyczną lub sensoryczną czy nieefektywnie adaptujące się (LeGoff, Gomez de la Cuesta, Krauss, Baron-Cohen, 2019).
Mentalizacja to umiejętność zwracania uwagi na stany umysłu innych i na własne stany mentalne. Mentalizacją określa się także zdolność do myślenia o myśleniu, do refleksji nad źródłem myśli i emocji, do antycypowania skutków własnych decyzji i słów, wreszcie do rozumienia wpływu własnych zachowań na uczucia innych. Umysł tym sprawniej mentalizuje, im więcej odzwierciedleń potrafi w sobie zbudować, wybierając te, które wpływają korzystnie na regulację emocji i na relacje z innymi (Fonagy i in., 1998). Podstawowe założenie mentalizacji opiera się na tym, że umysł jest zdolny do reprezentacji, potrafi wyobrazić sobie i opisać stany mentalne własne oraz innych, jest w stanie podjąć nad nimi refleksję, niejako przyjrzeć się własnym myślom, emocjom, potrzebom, intencjom czy dążeniom. Osoba, u której zachodzi proces mentalizacji, potrafi spojrzeć na samego siebie od zewnątrz (z perspektywy obserwatora swojego umysłu), a na innych od wewnątrz (wczuwając się w procesy mentalne).