Depresja u osób w każdym wieku może być rozumiana i leczona z wykorzystaniem systemowej teorii rodziny. Dzięki rozumieniu systemowemu możliwe jest zaobserwowanie związku między objawami depresyjnymi, a tłumioną (niekiedy przez lata) złością wobec członków własnej rodziny.
Dział: Studium przypadku
Okres nastoletni psychologia rozwojowa traktuje jako fazę szczególną, warunkują ją bowiem procesy fizycznego dojrzewania organizmu oraz rozwoju emocjonalnego, poznawczego i społecznego. W kryzysach rozwojowych, które jej towarzyszą, istotne znacznie mają nagłość zmian funkcjonowania, labilność emocjonalna, konflikty intra- i interpersonalne oraz wyraźne pogorszenie samopoczucia. Dziecko, dystansując się od grupy, może sprawić, że grupa również nabierze dystansu, co z kolei doprowadzi do uczucia odrzucenia. Wszystko to w konsekwencji może prowadzić do izolacji, depresji, samookaleczeń, samobójstw czy też nasilenia się agresji i spadku prospołeczności.
Określenia syndrom sztokholmski po raz pierwszy użyto w 1973 roku. Wcześniej wykorzystywano je głównie (bo obecnie zakres ten jest nieco szerszy, co zostanie rozwinięte poniżej), by opisać nietypową reakcję ze strony osób zaangażowanych w tak traumatyczne zdarzenia, jak porwanie czy bycie zakładnikiem – określenia tego używano do opisania pozytywnej więzi, jaką niektóre ofiary porwania rozwijały ze swoim oprawcą. Dodatkowo w syndromie sztokholmskim negatywne uczucia miały być kierowane w stronę policji czy autorytetów. Wydaje się istotne, by poznać nieco bardziej dokładną genezę nazwy, jaką otrzymało to zjawisko.
Uzależnienie definiuje się jako zaburzenie zdrowia polegające na psychicznej i/lub fizycznej zależności od zażywania psychoaktywnej substancji chemicznej lub wykonywania określonej czynności (uzależnienia behawioralne). Przymus przyjmowania substancji lub wykonywania czynności może mieć charakter okresowy lub stały i służy uzyskaniu efektów działania substancji albo wykonywania czynności, lub też uniknięciu przykrych objawów jej braku (objawów abstynencyjnych, objawów odstawiennych).
Kulturowe przedstawienie mężczyzny doświadczającego „kryzysu wieku średniego” bywa często komiczne i oceniające, choć z punktu widzenia psychologii może to być okres pogłębionej refleksji nad wartościami. Jak lepiej zrozumieć i pomóc dojrzałemu mężczyźnie doświadczającemu kryzysu?
Długotrwałe doświadczanie stresu i napięć objawia się na wiele różnych sposobów: chorobami układu trawiennego, omdleniami, moczeniem nocnym, dusznicą, bólami głowy, jąkaniem, chorobą wrzodową, łuszczycą, nadciśnieniem, otyłością, wybuchami agresji i frustracji i wieloma innymi.
Depresja jest jednym z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych, które aktualnie dotyka nawet 280 mln ludzi na całym świecie [1]. Ze względu na to, że to zaburzenie afektywne jest jedną z głównych przyczyn samobójstw, a eksperci przewidują, że do 2030 r. stanie się także pierwszą najczęściej diagnozowaną jednostką chorobową na świecie, specjaliści działający w obszarze zdrowia psychicznego opracowują każdego roku nowe metody pomagające wspierać pacjentów zmagających się z tą chorobą.
Ludzie doświadczają w życiu negatywnych wydarzeń, które mogą mieć charakter ekstremalny i traumatyczny. Zazwyczaj są to katastrofy, wypadki, działania wojenne, napaść, molestowanie. Stresorem wywołującym traumę może też być przewlekła lub śmiertelna choroba, inwazyjne procedury medyczne czy strata bliskiej osoby.
Uzależnienie rozumiemy jako odczuwanie silnego wewnętrznego przymusu do wykonywania określonej czynności lub przyjmowania określonej substancji psychoaktywnej. Ważne w diagnozie jest to, że osoba uzależniona nie posiada nad tym procesem żadnej kontroli.
„Tęczowa rodzina” to sformułowanie używane dla określenia własnej rodziny przez osoby LGBT+ wychowujące dzieci. W świadomości społecznej być osobą LGBT+ i być rodzicem to nie tylko różne, ale wręcz sprzeczne atrybuty. Osoby żyjące w związkach jednopłciowych i wychowujące wspólnie dzieci nie są rozpoznawane przez polskie prawo jako rodzina (Mazurczak, 2022), a wiedza na ich temat jest słabo rozpowszechniona, także wśród profesjonalistów w dziedzinie psychologii (Wycisk, Kleka, 2014).
O transpłciowości mówimy wówczas, gdy istnieje niezgodność między budową morfologiczną ciała i płcią określoną metrykalnie a płcią odczuwaną psychicznie, czyli poczuciem przynależności do konkretnej płci. Nie istnieją jednolite standardy postępowania w przypadku niezgodności płciowej. Są kraje, w których osoby transpłciowe mogą dokonać korekty płci bez konieczności przeprowadzenia badań psychiatrycznych, są też takie, w których nie ma możliwości zmiany metrykalnej.