Doświadczenie lęku czy niepokoju jest powszechnym doświadczeniem wszystkich ludzi i niejako przynależy do egzystencji człowieka. Jednak doświadczenie nasilonego, nagłego ataku lęku o dużej dynamice przeżyć, który nie jest uzasadniony żadnymi okolicznościami zewnętrznymi, połączonego często z objawami somatycznymi, jest atakiem paniki.
Dział: Temat numeru
Depresja lekooporna (TRD, ang. Treatment-Resistant Depression) jest jedną z najbardziej złożonych form depresji w praktyce klinicznej. Definiuje się ją jako stan, w którym pacjent nie reaguje na przynajmniej dwa różne, dobrze dobrane kursy leków przeciwdepresyjnych podawanych w odpowiednich dawkach przez wystarczająco długi czas.
Zjawisko nadużywania czy uzależnienia od substancji psychoaktywnych towarzyszy nam od wieków – jednak postrzeganie jego etiologii czy konsekwencji przechodziło przez ten czas wiele rewolucyjnych oraz ewolucyjnych zmian. Najważniejszą było chyba włączenie tego problemu do sfery psychologii klinicznej
Zaburzenie osobowości cechuje się problemami w funkcjonowaniu różnych aspektów siebie (tożsamości, poczucia własnej wartości, adekwatnego obrazu siebie, samokierowania itp.) i/lub dysfunkcjami interpersonalnymi (np. niemożnością lub trudnościami w tworzeniu i utrzymaniu stabilnych i dojrzałych, satysfakcjonujących relacji, trudnościami w empatii i zarządzaniem konfliktem) trwającymi nieprzerwanie przez dłuższy czas (2 lata lub więcej).
Człowiek jest istotą biopsychospołeczną, dlatego problem otyłości ma charakter interdyscyplinarny, zarówno pod względem jego złożonych przyczyn, jak również konsekwencji mających związek z wieloma ważnymi obszarami funkcjonowania zawodowego, społecznego, zdrowotnego i psychicznego.
Już dawno temu odkryto siłę grup w szeroko rozumianej pomocy psychologicznej. Osoba nieprzeszkolona w tym zakresie mogłaby sądzić, że zarówno terapia grupowa, jak i superwizja grupowa to „uboższe” odmiany pracy w porównaniu do terapii indywidualnej. Takie myślenie najczęściej idzie w parze z wyobrażeniem, że terapia lub superwizja grupowa to nic innego jak praca z pojedynczą osobą w obecności biernie oczekujących lub gorzej – aktywnie oceniających pozostałych uczestników. Takie myślenie i sposób pracy terapeuty czy superwizora pracującego z grupami byłoby oczywistym zaprzepaszczeniem potężnego akceleratora zmiany i rozwoju, jakim są zasoby uczestników grupy, oraz zjawisk, które dzieją się w tzw. małych grupach społecznych (Bernard, 1999).
„Przebieg procesu rozwoju i osiągnięcia rozwojowe to rezultat różnorodnych interakcji jednostki z otoczeniem. Każdorazowa zmiana wymagań otoczenia fizycznego i społecznego tworzy nową sytuację psychologiczną, w której konieczne jest – aby sobie z nimi poradzić – opanowanie nowych kompetencji. Z kolei opanowanie nowych kompetencji powoduje zwrotnie spostrzeganie jednostki przez siebie i przez otoczenie jako bardziej kompetentnej niż wcześniej i zmianę wymagań oraz oczekiwań wobec siebie (oczekiwania wewnętrzne) i względem niej (oczekiwania zewnętrzne)” (Grzegorzewska, Cierpiałkowska, Borkowska, 2020: 64).
Pracując już ponad 20 lat w gabinecie terapeutycznym, z radością zauważam, że w naszym społeczeństwie rośnie świadomość roli pomocy psychologiczno-seksuologicznej w sytuacji wystąpienia trudności i problemów w związku. Jeszcze ponad dekadę temu pary z reguły przychodziły na konsultację dopiero w fazie „ostrego kryzysu” lub znacznie później – w momencie, gdy ze względu na liczne „zranienia emocjonalne” szansa na ich dalsze funkcjonowanie razem była niewielka (o czym klienci mówili w trakcie sesji).
Procesy wewnątrzrodzinne rządzą się takimi samymi prawidłami od wieków. Jednak czynniki zewnętrzne ulegają ciągłym zmianom. Jaki jest aktualny stan? Konieczne jest tu wspomnienie przeżytej pandemii oraz toczącej się wojny. Aktualnie mamy do czynienia raczej z rodzinami nuklearnymi, a nie wielopokoleniowymi.
Problem przemocy wciąż nie traci na aktualności. Przemoc to zjawisko wszechobecne i wielowymiarowe. Występuje w różnych środowiskach i różnych sferach życia. We współczesnym świecie jest coraz bardziej widoczna i niepokojąco narasta (Jedlecka, 2017). Przemoc może wystąpić w każdej relacji, a jej doświadczenie powoduje wiele negatywnych konsekwencji, np. w postaci wystąpienia problemów emocjonalnych lub zaburzeń psychicznych. Szczególną grupą osób narażonych na przemoc są dzieci, stąd w artykule zjawisko przemocy zostanie omówione w kontekście wieku dziecięcego.
Populacja osób starszych jest zróżnicowana pod względem zdrowia psychicznego i fizycznego, a także sytuacji społeczno-ekonomicznej. Aby zrozumieć funkcjonowanie osoby w wieku senioralnym, warto przyjąć perspektywę biopsychospołeczną, która zakłada współdziałanie czynników biologicznych, psychologicznych i społeczno-kulturowych.