Wiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że to, czego dziecko doświadczy, będzie miało wpływ na jego rozwój. Rodzina powinna tworzyć wspomagające środowisko, aby jednostka mogła w nim wzrastać i nabywać podstawowe kompetencje. Jednak
Dział: Diagnoza
Dzisiejsze pojęcie zaburzenia osobowości z pogranicza nie istnieje długo w klasyfikacjach diagnostycznych. Zostało ono pierwszy raz uwzględnione w Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorder (DSM III) z 1980 r. i jego kolejnej rewizji DSM III-R z 1987 r. [1]. Wcześniej często klienci ci byli określani mianem „trudnych”.
Jesteśmy istotami społecznymi, dlatego zależność od drugiego człowieka, potrzeba akceptacji i wsparcia są czymś zupełnie naturalnym, i to przez całe nasze życie. O zaburzeniu osobowości mówimy dopiero wówczas, kiedy dochodzi do utrwalenia nieefektywnego wzorca zachowania w tym zakresie (w różnych sytuacjach indywidualnych i społecznych) oraz odbioru rzeczywistości, co znacznie utrudnia funkcjonowanie i jest źródłem cierpień. Osoby z zaburzeniem osobowości zależnej (dependent personality disorder) wykazują przede wszystkim nadmierną potrzebę opieki, ale cechuje je również brak asertywności, znaczna uległość i niskie poczucie sprawczości. Mają także trudności w podejmowaniu decyzji dotyczących codziennych zadań. Zaburzenie dotyka od 1% do 5% populacji (American Psychiatric Association, 2013).
Klientka Marika ma 24 lata, jest studentką IV roku wydziału lekarskiego. Wywiad odnośnie do rozwoju wczesnodziecięcego pozostaje bez obciążeń. Klientka urodziła się z pierwszej ciąży, o czasie, zdrowa. Przechodziła choroby wieku dziecięcego bez powikłań, poważnie nie chorowała aż do okresu dojrzewania, kiedy stwierdzono u niej anoreksję. Przechodziła wówczas terapię, w tym rodzinną. Te problemy nie ustąpiły do chwili obecnej, ale zmieniły swoją jakość, ponieważ wskaźnik masy ciała BMI (body mass index) jest prawidłowy.
Efektywność udzielanej pomocy w dużej mierze zależy od poprawnego rozpoznania, czyli trafnej diagnozy, a ta może zostać przeprowadzona przy użyciu dobrze dobranych i umiejętnie wykorzystywanych, wysokiej jakości narzędzi diagnostycznych. W ostatnim czasie w obszarze diagnozy psychologicznej młodzieży mamy do dyspozycji różnorodne narzędzia diagnostyczne. Liczba dostępnych metod diagnostycznych intensywnie się zwiększa. I tak jak w poprzednim wieku mieliśmy jako diagności problem z brakiem odpowiednich narzędzi, tak w XXI w. raczej stajemy przed wyzwaniem związanym z wyborem najlepszej jakości narzędzi i posiadaniem dobrej orientacji we wszystkich dostępnych na rynku narzędziach. Poniższy tekst, mam nadzieję, będzie stanowił pomoc w realizacji tego wyzwania.
Od czasu, kiedy CSBD zaczęły być postrzegane w kontekście klinicznym i stały się przedmiotem badań, minęło już kilkadziesiąt lat. Mimo to w środowisku naukowym wciąż nie ma jednomyślności, a sam temat budzi liczne kontrowersje. Dyskusji podlegają przede wszystkim kwestie związane z etiologią, nozologią i mechanizmami wyjaśniającymi seksualne kompulsje, a co za tym idzie – kryteria ich diagnozowania oraz sposoby leczenia.
Zarówno w ICD-11 oraz w DSM-5 współuzależnienie nie doczekało się odrębnej jednostki diagnostycznej. Jak zaznaczają Gibson i Donigian (1993), osoby cierpiące z powodu współuzależnienia często diagnozowane były jako klienci z osobowością zależną (Margasiński, 2011). W klasyfikacji ICD-10 objawy współuzależnienia odpowiadały zaburzeniom nerwicowym, związanym ze stresem i pod postacią somatyczną, w tym pod postacią reakcji na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne. Takie „klasyfikowanie” problemu współuzależnienia pozwala podejmować interwencje terapeutyczne podobne do tych stosowanych w psychoterapii powyższych jednostek diagnostycznych, w tym traumy.
Lęk tanatyczny, czyli lęk przed śmiercią, jest zjawiskiem, które w pewnym stopniu dotyka każdego człowieka. Samo zjawisko lęku tanatycznego jest jednak zróżnicowane – w pewnych przypadkach lęk przed śmiercią jest naturalną konsekwencją świadomości przemijania, zaś kiedy indziej jest objawem, nad którym można (czy wręcz niekiedy należy) pracować psychoterapeutycznie. Nadmierny lęk przed śmiercią, który utrudnia normalne funkcjonowanie, należy do zaburzeń lękowych, a dokładniej do fobii specyficznych, stąd też będzie nosił nazwę tanatofobii.
Okres późnej dorosłości to często czas większej samoświadomości i pewności siebie. Zazwyczaj mamy już ugruntowane myślenie o sobie i ważnych dla nas sprawach. Również radzenie sobie z trudnościami bywa łatwiejsze dzięki wypracowaniu odpowiednich mechanizmów. Z drugiej strony pojawiają się kolejne wyzwania – zmiany rodzinne i dotyczące różnych sfer życia, a także doświadczenia strat.
Psychoterapia traumy złożonej to proces oparty na stopniowym budowaniu zaufania i poczucia bezpieczeństwa, zrozumienia swoich trudności, ich źródeł i mechanizmów wyzwalających, nabywaniu umiejętności radzenia sobie z nimi, a przede wszystkim odzyskiwaniu ważnych sfer życia odebranych przez doświadczenia traumatyczne.
Zespół stresu pourazowego (PTSD) jest najczęściej występującym zaburzeniem psychicznym u ludzi, którzy przeżyli bolesne i trudne doświadczenia. Wiele badań wskazuje jednak także zwiększone ryzyko wystąpienia innych zaburzeń lękowych w miesiącach następujących po traumatycznych wydarzeniach. Dodatkowo, niektóre z symptomów PTSD mogą być zbliżone, a czasem wręcz identyczne jak te, którymi charakteryzują się inne zaburzenia lękowe.
Praktyka pokazuje, że osoby różnorodne płciowo coraz częściej zgłaszają się po usługi psychologiczne, w tym po wydanie opinii w celu rozpoczęcia procesu korekty płci. Niniejszy artykuł ma za zadanie przedstawienie praktycznych wskazówek, jak przeprowadzić proces diagnostyczny w zgodzie z aktualnymi zaleceniami instytucji zajmujących się zdrowiem osób z niezgodnością płciową.