cPTSD – diagnoza i studium przypadku psychoterapii traumy złożonej w nurcie poznawczo-behawioralnym

Otwarty dostęp Diagnoza

Psychoterapia traumy złożonej to proces oparty na stopniowym budowaniu zaufania i poczucia bezpieczeństwa, zrozumienia swoich trudności, ich źródeł i mechanizmów wyzwalających, nabywaniu umiejętności radzenia sobie z nimi, a przede wszystkim odzyskiwaniu ważnych sfer życia odebranych przez doświadczenia traumatyczne.

PTSD (Post-traumatic stress disorder), czyli zespół stresu pourazowego, jest zaburzeniem, które z powodu toczącej się wojny w Ukrainie znajduje się w centrum uwagi wielu psychologów praktyków, a także teoretyków. Jednocześnie drugim ważnym obszarem w kontekście pracy z traumą staje się obecnie cPTSD (complex PTSD – złożone PTSD). W odróżnieniu od postaci prostej powstaje nie tylko na skutek jednego, silnego urazu, lecz często serii traumatyzujących doświadczeń przeżytych najczęściej, choć nie tylko,w dzieciństwie. Bywa mylone diagnostycznie z BPD (borderline personality disorder), gdyż część objawów (np. problemy w regulacji emocji), a także patogegenza tego zaburzenia (wczesne traumatyzujące doświadczenia) przypomina zaburzenie osobowości chwiejnej emocjonalnie (Schwartz 2020).

POLECAMY

Czym jest cPTSD?

W obecnie funkcjonujących w języku polskim klasyfikacjach zaburzeń psychicznych ICD10 oraz DSM-V brak kryteriów diagnostycznych cPTSD. W przyjętej na początku 2022 roku Klasyfikacji ICD-11 (dotychczas nieprzetłumaczonej jeszcze na język polski) cPTSD znajdziemy pod kodem 6B41.

Aby móc zdiagnozować cPTSD, muszą zostać spełnione objawy charakterystyczne dla PTSD, czyli:

  • doświadczenie traumatycznej sytuacji, której przerwanie lub opuszczenie było niemożliwe lub było bardzo utrudnione,
  • ponowne przeżywanie doświadczeń traumatycznych w postaci żywych wspomnień (np. w postaci flashbacks) i powiązanych z nimi silnych emocji,
  • świadome unikanie doświadczeń związanych z traumą: tak zewnętrznych (miejsc, osób), jak wewnętrznych (myśli, emocji),
  • stałe uczucie zagrożenia, wyrażane m.in. przez silną reakcję orientacyjną na nagłe dźwięki (Prusko, 2019).

Dodatkowo, poza wskazanymi powyżej kryteriami PTSD, aby stwierdzić występowanie cPTSD konieczne są trzy elementy:

  1. Utrzymujące się trudności w regulacji emocjonalnej.
  2. Negatywne przekonania na własny temat, którym towarzyszą nieprzyjemne emocje.
  3. Problemy w relacjach (ICD-11). Pojawiają się także problemy w regulacji emocjonalnej – zarówno w postaci impulsywności, np. wybuchy, reakcje nieadekwatne do bodźca, jak i zamrożenia, np. odcięcie czy dysocjacja. Wszystkie te symptomy wpływają negatywnie na jakość życia osoby doświadczającej cPTSD, obniżając zdolność jej funkcjonowania w wielu obszarach.
  4. ...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy