Ludzki umysł to fascynujące narzędzie, pełne tajemnic. Psychologia to dziedzina, wyjaśniająca istotę człowieczeństwa, ludzkie motywacje, traumy, a także zachowanie względem innych. Niebywałą skarbnicą wiedzy na temat psychologii są książki psychologiczne. Odkrycia współczesnej psychologii potrafią zaskoczyć. Warto więc pozostać na bieżąco, aby lepiej zrozumieć mechanizmy rządzące człowiekiem. Najlepsze książki psychologiczne dają szansę na pogłębienie tematów, których próżno szukać w innych źródłach. Służą zarówno specjalistom w tej dziedzinie, jak i niezwiązanym z psychologią osobom. Jak dobrać książki psychologiczne do potrzeb użytkowników? Na które pozycje warto zwrócić uwagę?

Prace nad projektem nowelizacji posunęły się bardzo daleko. Ustawa zmieniająca z 9 marca 2023 r. jest kolejną próbą dopasowania przepisów do zmieniającej się rzeczywistości. Jednak – w naszej ocenie – pozostawia ona w dalszym ciągu obszary do dyskusji. Jeden z nich związany jest z propozycją zmiany nazwy (ale to nie tylko o samą nazwę – według nas – chodzi) z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie na ustawę o przeciwdziałaniu przemocy domowej.

Traumatyczne zdarzenia mające miejsce, zwłaszcza we wczesnym okresie życia, mają wpływ na funkcjonujące później wzorce emocjonalności. Silny stres towarzyszący doświadczeniom przemocy może mieć konsekwencje także na poziomie biologii mózgu, gdyż mózg jest kluczowym organem odpowiedzi na stres. Niektóre obszary mózgu, takie jak hipokamp, ciało migdałowate i kora przedczołowa, będące częścią układu limbicznego, wykazują szczególną wrażliwość na nadmiar hormonów stresowych i ulegać mogą przebudowie strukturalnej, co ma dalsze konsekwencje dla funkcjonowania.

Żyjemy w systemie, w którym heteroseksualność oraz cispłciowość są domyślne: gdy osoba przychodzi na świat, przypisuje się jej jedną z dwóch płci – chłopiec albo dziewczynka. Od osób, którym została przypisana męska płeć przy urodzeniu, oczekuje się, że będą w przyszłości prezentować się w roli męskich mężczyzn, a ich pociąg będzie ukierunkowany na osoby „przeciwnej płci”, czyli kobiece kobiety. Od osób, którym została przypisana kobieca płeć przy urodzeniu, oczekuje się, że będą w przyszłości prezentować się w roli kobiecych kobiet, a ich pociąg będzie ukierunkowany na osoby „przeciwnej płci”, czyli męskich mężczyzn. Każda osoba, która żyje poza tym układem, jest dyskryminowana – gorzej traktowana ze względu na swoją tożsamość seksualną i/lub płciową.

Już w 2002 r. dane GUS wskazywały na fakt, że osoby powyżej 60. r.ż., które doświadczały przemocy w rodzinie, stanowiły aż 17% naszego społeczeństwa. Aktualnym trendem demograficznym jest starzenie się społeczeństw, co oznacza, że ryzyko występowania tej przemocy może być jeszcze wyższe (Makara-Studzińska, Sosnowska, 2012). Wolf i Pillemer szacują, że około 3,2% seniorów doświadcza przemocy, a najwyższe ryzyko występowania tego zjawiska obserwuje się w przedziale wiekowym 75–84 lata (Pospiszyl, 1998).

O przemocy i zaniedbaniach dziecko rzadko mówi otwarcie, ochoczo i na pierwszych spotkaniach. Najchętniej nie mówiłoby nikomu o tym, co się stało. Jeśli już komunikuje swoją krzywdę, to nieoficjalnymi sygnałami – reakcjami emocjonalnymi, fizycznymi, zachowaniami, ale też brakiem znaków. Terapeuci stają przed trudnym zadaniem odczytania pełnego i właściwego obrazu traumy, ale też dopasowania formy pomocy do skrzywdzonego dziecka.

Okres nastoletni psychologia rozwojowa traktuje jako fazę szczególną, warunkują ją bowiem procesy fizycznego dojrzewania organizmu oraz rozwoju emocjonalnego, poznawczego i społecznego. W kryzysach rozwojowych, które jej towarzyszą, istotne znacznie mają nagłość zmian funkcjonowania, labilność emocjonalna, konflikty intra- i interpersonalne oraz wyraźne pogorszenie samopoczucia. Dziecko, dystansując się od grupy, może sprawić, że grupa również nabierze dystansu, co z kolei doprowadzi do uczucia odrzucenia. Wszystko to w konsekwencji może prowadzić do izolacji, depresji, samookaleczeń, samobójstw czy też nasilenia się agresji i spadku prospołeczności.

Określenia syndrom sztokholmski po raz pierwszy użyto w 1973 roku. Wcześniej wykorzystywano je głównie (bo obecnie zakres ten jest nieco szerszy, co zostanie rozwinięte poniżej), by opisać nietypową reakcję ze strony osób zaangażowanych w tak traumatyczne zdarzenia, jak porwanie czy bycie zakładnikiem – określenia tego używano do opisania pozytywnej więzi, jaką niektóre ofiary porwania rozwijały ze swoim oprawcą. Dodatkowo w syndromie sztokholmskim negatywne uczucia miały być kierowane w stronę policji czy autorytetów. Wydaje się istotne, by poznać nieco bardziej dokładną genezę nazwy, jaką otrzymało to zjawisko.

Lęk tanatyczny, czyli lęk przed śmiercią, jest zjawiskiem, które w pewnym stopniu dotyka każdego człowieka. Samo zjawisko lęku tanatycznego jest jednak zróżnicowane – w pewnych przypadkach lęk przed śmiercią jest naturalną konsekwencją świadomości przemijania, zaś kiedy indziej jest objawem, nad którym można (czy wręcz niekiedy należy) pracować psychoterapeutycznie. Nadmierny lęk przed śmiercią, który utrudnia normalne funkcjonowanie, należy do zaburzeń lękowych, a dokładniej do fobii specyficznych, stąd też będzie nosił nazwę tanatofobii.

Problem przemocy wciąż nie traci na aktualności. Przemoc to zjawisko wszechobecne i wielowymiarowe. Występuje w różnych środowiskach i różnych sferach życia. We współczesnym świecie jest coraz bardziej widoczna i niepokojąco narasta (Jedlecka, 2017). Przemoc może wystąpić w każdej relacji, a jej doświadczenie powoduje wiele negatywnych konsekwencji, np. w postaci wystąpienia problemów emocjonalnych lub zaburzeń psychicznych. Szczególną grupą osób narażonych na przemoc są dzieci, stąd w artykule zjawisko przemocy zostanie omówione w kontekście wieku dziecięcego.

Stres to nieodłączna część życia każdego człowieka. Jedni zmagają się z nim częściej, inni rzadziej. W odpowiedniej dawce stres może mieć pozytywny wpływ na organizm, ponieważ motywuje nas do działania i sprawia, że nasza praca staje się bardziej efektywna. Jeżeli jednak stres jest zbyt silny i jesteśmy na niego narażeni przez długi czas, może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia. Wśród naturalnych środków, wspomagających radzenie sobie ze stresem, na pierwszym miejscu od lat znaleźć można adaptogeny, czyli substancje, redukujące napięcie nerwowe i pomagające organizmowi przystosować się do panujących warunków. W jaki sposób adaptogeny pomagają w walce ze stresem? Zobaczmy.

Suplementy diety to produkty, które mają na celu uzupełnienie codziennej diety o składniki odżywcze, takie jak witaminy, minerały oraz składniki roślinne. Suplementy diety są często stosowane w celu wsparcia zdrowia i dobrego samopoczucia. Jak wpływają one na nasze zdrowie psychiczne?