Pewnie większość z nas miała okazję usłyszeć o humanoidalnym robocie Sophie, która w 2017 r. otrzymała obywatelstwo Arabii Saudyjskiej. Jest to pierwszy taki przypadek na świecie. Kontrowersje związane z Sophie skierowały uwagę na pewien nowy etap w dziedzinie rozwoju sztucznej inteligencji i robotyki. Jeszcze do niedawna roboty kojarzone były z filmami science fiction lub liniami produkcyjnymi, gdzie wykonywały niektóre czynności ze sprawnością większą od człowieka. Dziś niektóre z nich, np. NAO, Faro czy Peppera, możemy spotkać na hotelowej recepcji lub w domu spokojnej starości, gdzie asystują seniorom. Wraz z rosnącą komercjalizacją maszyn społecznych pojawiły się pytania o psychologiczne aspekty relacji człowieka z robotem, które analizowane są w ramach nowej dyscypliny HRI (ang. Human Robot Interaction).
Dział: Nowości w psychologii
Transpłciowość to pojęcie zbiorcze na wszystkie rodzaje tożsamości płciowych, które łączy brak zgodności między płcią nadaną przy narodzinach osoby a tą, z którą osoba się utożsamia. To termin, który jednoczy seksualną różnorodność tożsamościową u ludzi i obejmuje swoim zasięgiem zjawiska wymykające się ze sztywnych schematów płciowych, stereotypów i binarnego podziału. Transseksualność (należąca do spektrum transpłciowości) obecnie klasyfikowana jest w ICD-10 jako zaburzenie tożsamości płciowej, ale już w ICD-11 takiej kategorii nie będzie. Tym, co obecnie uważa się za zaburzenie i problem, jest dysforia płciowa (stan emocjonalny związany z funkcjonowaniem w roli społecznej/w ciele niezgodnym z tożsamością danej osoby) i to ona podlega leczeniu i terapii, której elementami są medyczna korekta płci oraz kuracja hormonalna. O ile w przypadku osób dorosłych pojawia się niewiele kontrowersji związanych z zasadnością tranzycji, o tyle w przypadku dzieci i młodzieży jest już ich znacznie więcej.
Jak pomóc osobom, których ona dotyka?
W chwili obecnej jesteśmy świadkami olbrzymiego postępu technologicznego, który dotarł do medycyny oraz psychologii. Rodzi się więc pytanie: jaką rolę będą odgrywać roboty i sztuczna inteligencja w świecie terapii? Czy terapeuci i psychiatrzy zostaną zastąpieni przez wyspecjalizowane maszyny?
Jak pokazuje wiele badań i raportów, wypalenie zawodowe dotyka coraz większej liczby pracowników, wśród których spotyka się coraz młodsze osoby. Badanie Bassama Aouilego i współpracowników (2011) wykazało, że około 50% badanych było wypalonych lub znajdowało się w grupie wysokiego ryzyka. Wyniki Kowalskiej i zespołu wskazują na ponad 4% pracowników wypalonych w wysokim stopniu, jednak blisko 76% badanych cechuje średni poziom wypalenia. Przyczynia się do tego występowanie sytuacji stresowych w pracy. Raport The Workforce View in Europe 2017 wskazuje, że aż 22% polskich pracowników deklaruje, iż codziennie odczuwa stres, a 24% raz w tygodniu. Czynniki organizacyjne przyczyniają się do wystąpienia wypalenia zawodowego w zdecydowanie większym stopniu niż zmienne indywidualne (Mańkowska, 2016). Nawet jeśli pracownik próbuje sam podjąć pewne aktywności mające na celu przeciwdziałanie negatywnym skutkom stresu, bez realnego wsparcia ze strony pracodawcy i bez odpowiednich warunków w organizacji ich wdrożenie nie przyniesie rezultatów. Podstawą jest właściwa organizacja pracy oparta na szacunku dla człowieka i transparentna komunikacja.
64 pola, 32 figury i 2 do potęgi 143 możliwych ustawień. Mogą stanowić przedmiot badań lub narzędzie badawcze. Pomogły rozwijać sztuczną inteligencję, zrozumieć procesy decyzyjne w ekonomii. Muszka owocowa dla psychologii poznawczej, przede wszystkim jednak intelektualna rozrywka dla wielu, a dla nielicznych – styl życia. Podróż, której kres jest ruchomy, a przez to nieuchwytny. Cel wędrówki wyznaczany jest przez tych najznakomitszych – to oni są drogowskazem, to ich właśnie chcą zdetronizować adepci. Rywalizacja ta jest paliwem do wyznaczania nowych granic ludzkich możliwości, dla nauki natomiast jest wdzięcznym modelem pozwalającym zgłębiać mechanizmy będące podstawą eksperctwa (ang. expert performance).
Mit heroiczności od zawsze wpisywał się w takie potrzeby ludzi, jak odwoływanie się do mądrości, posiadanie nadziei na lepszą przyszłość i inspiracja autorytetem. Ze współczesnych badań wynika, iż ludzie wolą wybierać na swoich przyjaciół osoby podejmujące ryzyko heroiczne zamiast osób podejmujących ryzyko tylko dla sportu.
Medytacja jest jednym z narzędzi wykorzystywanych we współczesnych, świeckich programach terapeutycznych (jako prewencyjne czy terapeutyczne narzędzie polepszania lub przywracania zdrowia), zwłaszcza tych, które bezpośrednio odnoszą się do podejść kontemplacyjnych (uważności, współczucia). W związku z tym warto zaznajomić się z efektami, które może ona powodować, w tym także odnosząc się do ewentualnych skutków niepożądanych czy też zagrożeń – zarówno w kontekście swojej własnej praktyki, jak i wykorzystywania praktyk (technik) medytacyjnych z innymi osobami.
W swojej pracy spotykam się z osobami niepełnosprawnymi oraz osobami z ograniczeniami związanymi z podeszłym wiekiem. Często zauważam, że wsparcie, pomoc w budowaniu poczucia własnej wartości, redefinicja celów życiowych nie są wystarczające, by pacjenci uzyskali osobistą samodzielność i/lub integrację ze społeczeństwem. Przeszkodą nie zawsze są opory osoby potrzebującej, moje niedostrojenie się do jej świata wewnętrznego czy brak współpracy rodziny pacjenta. Dylemat nierzadko polega na tym, że nie tylko osoba niepełnosprawna, ale również otoczenie potrzebuje rehabilitacji
W ostatnim czasie Mark Zuckerberg, założyciel Facebooka, zmaga się z kontrowersjami związanymi z portalem. Jeszcze niedawno zeznawał przed Kongresem USA w związku z tym, że Facebook stał się domniemanym narzędziem manipulacji społecznej na masową skalę, udostępniającym prywatne dane inżynierom kampanii prezydenckich. Obecnie natomiast właściciel portalu wyjaśnia kolejny masowy wyciek prywatnych informacji. Czy bycie ofiarą inżynierii społecznej lub utrata prywatności to jedyne szkody, które może wyrządzić posiadanie konta na Facebooku?
Każdy z nas jest lub może stać się Codziennym Bohaterem. Aby pomóc Wam w codziennym bohaterstwie, chcę wytyczyć siedem ścieżek do osobistego szczęścia i wspólnotowego dobrobytu w oparciu o długą historię moich badań nad złem, bohaterstwem, perspektywami czasu, nieśmiałością, dynamiką grupy oraz mocą sytuacji społecznych w odniesieniu do jednostki w zmienianiu jej na lepsze lub na gorsze.
Czyli jak nauczyć się iść naprzód z odnowioną mądrością, współczuciem i uważnością.