Współpraca psychologa i lekarza w leczeniu ciężkich zaburzeń psychicznych

Nowości w psychologii

Klasyczny podział zaburzeń psychicznych wywodzący się m.in. z prac Emila Kraepelina (Hoff, 2015) nadal w bardzo istotny sposób wpływa na postrzeganie leczenia zaburzeń psychicznych przez lekarzy psychiatrów. Zaburzenia psychiczne wciąż są klasyfikowane głównie w oparciu o objawy kliniczne, a liczne kategorie diagnostyczne zaburzeń psychicznych zawarte w Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych nadal są odzwierciedleniem wprowadzonego m.in. przez Kreapelina klasycznego podziału zaburzeń psychicznych na organiczne, psychozy i nerwice.

Zaburzenia organiczne powinny być głównie leczone przez lekarzy internistów i neurologów, ponieważ ich przyczyną jest organiczne uszkodzenie mózgu lub choroba somatyczna, która negatywnie wpływa na czynności ośrodkowego układu nerwowego. Nerwice wymagają oddziaływania głównie poprzez psychoterapie, a więc metodami psychologicznymi. Podstawową domeną psychiatrii są psychozy. W rozumieniu Emila Kraepelina były to wszystkie ciężkie choroby psychiczne, w których dochodziło do zaburzeń w realnym postrzeganiu świata. Kraepelin zaliczał do nich schizofrenię, nazywaną przez niego dementia praecox, chorobę afektywną dwubiegunową, nazywaną przez niego obłędem maniakalno-depresyjnym oraz ciężką depresję. Oprócz tego, że choroby te istotnie zmieniają ocenę rzeczywistości przez osobę chorą (w depresji obecne jest np. negatywne postrzeganie siebie, otoczenia, przeszłości i przyszłości), ich wspólne ujęcie jako psychozy powodowane było też przekonaniem, że w ich genezie główną rolę odgrywają czynniki biologiczne. Uznawano je zatem za „prawdziwe choroby” psychiczne, nazywane w późniejszych klasyfikacjach zaburzeniami endogennymi. Ich leczenie w rozumieniu lekarzy musi polegać na przywróceniu właściwej równowagi chemicznej mózgu przy pomocy odpowiednio dobranej farmakoterapii.

Klasyczne podejście do klasyfikacji i leczenia zaburzeń psychicznych, choć ma niewątpliwie wiele zalet edukacyjnych, nie oddaje współczesnego sposobu pracy lekarzy i psychologów w oddziałach szpitalnych i poradniach zdrowia psychicznego. Obecnie każdy pacjent jest badany neurologicznie, oceniane jest jego zdrowie somatyczne, rozważane są wskazania do podania leków oraz oferowana jest pomoc i interwencje psychologiczne. Celem artykułu jest przedstawienie na przykładzie leczenia pacjentki chorującej na schizofrenię współpracy psychologa i lekarza psychiatry w procesie leczenia.

Opis przypadku I

22-letnia kobieta została po raz trzeci przyjęta w trybie nagłym do zamkniętego oddziału psychiatrycznego, gdy zgłosiła rodzicom myśli i zamiary samobójcze. Problemy ze zdrowiem psychicznym występowały u niej od 17. r.ż. Początkowo rozpoznano epizod depresyjny i prowadzono leczenie lekami przeciwdepresyjnymi. Głównym problemem w tym czasie było przekonanie pacjentki, że jest nieatrakcyjna fizycznie z powodu nadwagi, co powodowało poczucie niskiej wartości, smutek i płaczliwość. W ciągu kolejnych kilkunastu miesięcy rozwinęło się przekonanie, że rówieśnicy wyśmiewają pacjentkę i obgadują ją za jej plecami. Wkrótce zaczęł...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy