Roszady w mózgu. Funkcjonalna reorganizacja mózgu u... graczy szachowych

64 pola, 32 figury i 2 do potęgi 143 możliwych ustawień. Mogą stanowić przedmiot badań lub narzędzie badawcze. Pomogły rozwijać sztuczną inteligencję, zrozumieć procesy decyzyjne w ekonomii. Muszka owocowa dla psychologii poznawczej, przede wszystkim jednak intelektualna rozrywka dla wielu, a dla nielicznych – styl życia. Podróż, której kres jest ruchomy, a przez to nieuchwytny. Cel wędrówki wyznaczany jest przez tych najznakomitszych – to oni są drogowskazem, to ich właśnie chcą zdetronizować adepci. Rywalizacja ta jest paliwem do wyznaczania nowych granic ludzkich możliwości, dla nauki natomiast jest wdzięcznym modelem pozwalającym zgłębiać mechanizmy będące podstawą eksperctwa (ang. expert performance).
Czytaj więcej

Zaburzenia rytmu okołodobowego snu i czuwania

Sen, obok diety i aktywności fizycznej, jest jednym z trzech podstawowych filarów zdrowia. Od dłuższego czasu środowisko naukowe przygląda się z uwagą obniżonej jakości snu ludzi żyjących w krajach rozwiniętych, a zwłaszcza mieszkańców dużych miast.
Czytaj więcej

Kiedy sen nie nadchodzi... Poznawczo-behawioralne metody radzenia sobie z bezsenności...

Bezsenność – w różnych jej formach i o różnym natężeniu – jest problemem wielu osób. Rzadko korzystają one z pomocy psychologa tylko z tego powodu – najczęściej bezsenność jest jednym z wielu tematów czy problemów, pojawiających się raczej już przy zbieraniu poszerzonego wywiadu, niż jako powód korzystania z pomocy psychologicznej.
Czytaj więcej

Terapia ACT w problemach ze snem

Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) to kontekstualno-behawioralny model wywodzący się z terapii poznawczo-behawioralnej. Tym, co odróżnia ACT od klasycznego CBT, jest nacisk na pracę na procesach opartych na uważności, akceptacji oraz na wartościach. Te różnice okazują się mieć duże znaczenie w przypadku pracy z osobami, które na co dzień zmagają się z problemami związanymi z brakiem snu.
Czytaj więcej

Już czas na sen...

Tak śpiewali Starsi Panowie w latach 60. XX w. Czy u progu trzeciego dziesięciolecia XXI w. znaleźliśmy już czas na sen? Czy wiemy, ile powinniśmy spać? Czy tyle śpimy? Czy sen jest dla nas ważny, a może jest przeszkodą w osiąganiu ważnych życiowych celów?
Czytaj więcej

Chronotyp, czyli „ranne ptaszki” i „nocne marki”

Można powiedzieć, że ludzie od zawsze różnili się co do preferowanych pór zasypiania i budzenia się oraz pór podejmowania codziennych czynności (wcześniej lub później w ciągu doby). Znalazło to swój wyraz w języku potocznym określającym osoby wybierające wcześniejsze pory jako „ranne ptaszki” lub „skowronki”, a osoby preferujące późniejsze pory jako „nocne marki” lub „sowy”. Powstało też wiele powiedzeń wartościujących te preferencje, jak chociażby anglosaskie powiedzenie przypisywane Beniaminowi Franklinowi: „Early to bed and early to rise makes man healthy, wealthy, and wise” („Wczesne chodzenie spać i wczesne wstawanie czynią człowieka zdrowym, zamożnym i mądrym” za: Kontrymowicz-Ogińska, 2011).
Czytaj więcej

Czy dziesięć wskazówek Buddy może wpływać na zmianę zachowań człowieka i zapobiegać j...

Coraz częściej w krajach Zachodu do codziennych praktyk terapeutycznych i profilaktycznych mających na celu ochronę zdrowia psychicznego i fizycznego człowieka włączane są praktyki lecznicze Wschodu. Artykuł kardiologa prof. Rama B. Singha z Indii jest interesującym przykładem na to, że także w tym zakresie prowadzone są badania i upowszechniane wyniki, które uwzględniają znaczenie aspektów medytacyjnych/religijnych dla funkcjonowania człowieka, a zwłaszcza dla jego zdrowia.
Czytaj więcej

Ciemniejsza strona bohaterstwa

Mit heroiczności od zawsze wpisywał się w takie potrzeby ludzi, jak odwoływanie się do mądrości, posiadanie nadziei na lepszą przyszłość i inspiracja autorytetem. Ze współczesnych badań wynika, iż ludzie wolą wybierać na swoich przyjaciół osoby podejmujące ryzyko heroiczne zamiast osób podejmujących ryzyko tylko dla sportu.
Czytaj więcej

Medytacja

Medytacja jest jednym z narzędzi wykorzystywanych we współczesnych, świeckich programach terapeutycznych (jako prewencyjne czy terapeutyczne narzędzie polepszania lub przywracania zdrowia), zwłaszcza tych, które bezpośrednio odnoszą się do podejść kontemplacyjnych (uważności, współczucia). W związku z tym warto zaznajomić się z efektami, które może ona powodować, w tym także odnosząc się do ewentualnych skutków niepożądanych czy też zagrożeń – zarówno w kontekście swojej własnej praktyki, jak i wykorzystywania praktyk (technik) medytacyjnych z innymi osobami.
Czytaj więcej

Architektura i design trendy przyszłości w projektowaniu dla osób (nie)pełnosprawn...

W swojej pracy spotykam się z osobami niepełnosprawnymi oraz osobami z ograniczeniami związanymi z podeszłym wiekiem. Często zauważam, że wsparcie, pomoc w budowaniu poczucia własnej wartości, redefinicja celów życiowych nie są wystarczające, by pacjenci uzyskali osobistą samodzielność i/lub integrację ze społeczeństwem. Przeszkodą nie zawsze są opory osoby potrzebującej, moje niedostrojenie się do jej świata wewnętrznego czy brak współpracy rodziny pacjenta. Dylemat nierzadko polega na tym, że nie tylko osoba niepełnosprawna, ale również otoczenie potrzebuje rehabilitacji
Czytaj więcej