Przez wiele lat rodzice słyszeli na wywiadówkach: „Krzyś nie uważa na lekcji, nie rozumie. Jakby nie słyszał, co się do niego mówi…”, choć czułość słuchu okazywała się prawidłowa. Czy problem zniknął? Jak można pomóc dziecku?

Zrozumienie związku między zaburzeniami pracy mózgu a zaburzeniami psychicznymi pozwala na postawienie właściwej diagnozy i daje lepsze możliwości leczenia pacjentów, ponieważ sięga do samego źródła dysfunkcji. W celu wdrożenia optymalnego pod względem skuteczności leczenia czy rehabilitacji pojawia się zatem potrzeba uzupełnienia procesu diagnostycznego o badanie neuropsychologiczne z wykorzystaniem czułych i trafnych metod diagnostycznych.

Konopie indyjskie są jedną z najszerzej stosowanych rekreacyjnie substancji na świecie. Kannabinoidy są głównymi składnikami psychoaktywnymi marihuany spośród 113 obecnych w nich substancji. Znane powszechnie i pożądane uczucie bycia na „haju” wywołuje delta-9-tetrahydrokannabinol (THC). Innym powszechnym kannabinoidem jest kannabidiol (CBD), który nie wywołuje takich samych efektów euforycznych jak THC, ale jest stosowany w różnych wskazaniach.

W utrzymaniu zdrowia bardzo istotną funkcję pełni układ hormonalny. Jego rola jest znacząca także dla rozwoju mózgu, gdzie poprzez pełnione funkcje neurotroficzne, antyoksydacyjne i metaboliczne ma wpływ na stan psychiczny (Calsolaro, Bottari, Coppini Lemmi, Monzani, 2021). Niedobory lub ponadnormatywne stężenia wytwarzanych przez gruczoły wydzielania wewnętrznego hormonów przyczyniają się do zachwiania homeostazy organizmu. Prowadzą do wyniszczających chorób, których objawy sięgają także zaburzeń emocji i funkcji poznawczych (Jarząb, 2014).

Jak zmierzyć możliwości intelektualne osób, które borykają się z zaburzeniami komunikacji językowej bądź w ogóle nie są w stanie porozumiewać się za pomocą mowy? To obecnie jedno z większych wyzwań diagnostów. Na rynku dostępnych jest wiele testów, które badają intelekt. Warto wiedzieć, czym się od siebie różnią, ponieważ oceniają sprawność intelektualną na różne sposoby.

Wypadki komunikacyjne są częstą przyczyną urazów głowy i hospitalizacji na oddziałach neurologicznych oraz neurochirurgicznych. Każdego roku ponad 2 tys. osób ginie w wypadkach komunikacyjnych (www.policja.pl), natomiast liczba rannych jest szacunkowo około 10 razy wyższa (Dziubiński i in., 2018).

W przebiegu zaburzeń neuropoznawczych następują pogłębiające się trudności poznawcze. Stopniowa utrata pamięci, mowy, funkcji uwagi, zdolności uczenia się powoduje dezorientację (Byczewska-Konieczny, 2017). Trudności w orientacji w przestrzeni, w czasie oraz w stosunku do własnej osoby poważnie wpływają na jakość życia i samodzielność seniora, a nierzadko wywołują trudne dla otoczenia zachowania reaktywne (Moniz-Cook, Stokes i Agar, 2003). Trening orientacji w rzeczywistości ma na celu wspomóc osobę doświadczającą trudności w orientacji. W poniższym artykule omówione zostaną zagadnienia związane z treningiem orientacji w rzeczywistości w nurcie metody Montessori Senior – Montessori Lifestyle®.

Celem artykułu jest przedstawienie przypadku klinicznego pacjenta z zespołem amnestycznym po urazie czaszkowo-mózgowym, diagnozowanego po jedenastu latach od urazu. Zawarto w nim zwięzłe informacje dotyczące wypadku, leczenia oraz aktualnego badania neuropsychologicznego. Pacjent zgłoszony do badania w związku z wątpliwościami komisji orzekającej o niepełnosprawności.

Opisując sytuację osób z deficytami poznawczymi na gruncie neuropsychologii, często koncentrujemy się na identyfikowaniu występujących trudności oraz na możliwościach rehabilitacyjnych. W mniejszym stopniu skupiamy się na wpływie dysfunkcji na przeżywanie sytuacji choroby przez pacjenta czy jego funkcjonowaniu społecznym. Świat emocji naszych pacjentów ma jednak wpływ na skuteczność terapii.

Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia otępienie stanowi zespół objawów wywołanych chorobą mózgu, która klinicznie charakteryzuje się licznymi zaburzeniami wyższych funkcji korowych, takich jak pamięć, myślenie, orientacja, rozumowanie, liczenie, zdolności do uczenia się, język, którym często towarzyszą zaburzenia emocjonalne, zachowania i motywacyjne (WHO, 2000: 51).

Podstawowe znaczenie w terapii neuropsychologicznej ma zjawisko plastyczności mózgu (Ognik, 1998), które wykorzystuję w praktyce prowadzonej według własnych metod. Tematyka niniejszego krótkiego opracowania została podyktowana potrzebami, z którymi spotykam się na co dzień podczas mojej ponad 35-letniej praktyki. Opis niektórych tematów poprzedzam krótkim studium przypadku badanej osoby.

Okres nastoletni jest bardzo dynamicznym i złożonym momentem w życiu każdego człowieka. Jedni wspominają go ze wzruszeniem – jako czas pełen doświadczeń, relacji, dokonywania pierwszych ważnych wyborów czy eksperymentowania. Inni wolą nie wspominać okresu nastoletniego ze względu na poczucie braku zrozumienia, zaufania czy akceptacji. To naturalne, że rodzice chcą uchronić swoje dzieci przed pewnymi błędami, o których mają wiedzę, bądź które sami popełnili. Można zaobserwować też, że dla rodziców bardzo trudne bywa oddzielenie osobistych wspomnień wczesnej młodości od tego, co aktualnie przeżywa ich własne dziecko.