Zaburzenia osobowości są trwałymi wzorcami niefunkcjonalnego postępowania. Występowanie w populacji szacuje się między 5% a 15% (Samuels, 2011). U osób dotkniętych tym problem obserwuje się długotrwałe, nieelastyczne i nieprzystosowawcze wzorce.

Narcystyczne zaburzenie osobowości określane jest plagą XXI wieku. Społeczno-kulturowe ujęcie narcyzmu opisuje tę problematykę w znacząco zawężonym stopniu w stosunku do perspektywy klinicznej. Zgodnie ze społecznym stereotypem narcyz to ktoś zapatrzony w siebie, z przerośniętym poczuciem własnej wartości, pławiący się w pochwałach i zachwytach nad sobą.

Jesteśmy istotami społecznymi, dlatego zależność od drugiego człowieka, potrzeba akceptacji i wsparcia są czymś zupełnie naturalnym, i to przez całe nasze życie. O zaburzeniu osobowości mówimy dopiero wówczas, kiedy dochodzi do utrwalenia nieefektywnego wzorca zachowania w tym zakresie (w różnych sytuacjach indywidualnych i społecznych) oraz odbioru rzeczywistości, co znacznie utrudnia funkcjonowanie i jest źródłem cierpień. Osoby z zaburzeniem osobowości zależnej (dependent personality disorder) wykazują przede wszystkim nadmierną potrzebę opieki, ale cechuje je również brak asertywności, znaczna uległość i niskie poczucie sprawczości. Mają także trudności w podejmowaniu decyzji dotyczących codziennych zadań. Zaburzenie dotyka od 1% do 5% populacji (American Psychiatric Association, 2013).

Dzisiejsze pojęcie zaburzenia osobowości z pogranicza nie istnieje długo w klasyfikacjach diagnostycznych. Zostało ono pierwszy raz uwzględnione w Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorder (DSM III) z 1980 r. i jego kolejnej rewizji DSM III-R z 1987 r. [1]. Wcześniej często klienci ci byli określani mianem „trudnych”.

Zaburzenie osobowości cechuje się problemami w funkcjonowaniu różnych aspektów siebie (tożsamości, poczucia własnej wartości, adekwatnego obrazu siebie, samokierowania itp.) i/lub dysfunkcjami interpersonalnymi (np. niemożnością lub trudnościami w tworzeniu i utrzymaniu stabilnych i dojrzałych, satysfakcjonujących relacji, trudnościami w empatii i zarządzaniem konfliktem) trwającymi nieprzerwanie przez dłuższy czas (2 lata lub więcej).

  Diagnoza psychologiczna przeprowadzana jest w celu zidentyfikowania indywidualnych trudności i potrzeb pacjenta – na potrzeby orzecznictwa, uzyskania dostępu do świadczeń czy w ramach zapewnienia odpowiedniego wsparcia psychoterapeutycznego. Opinia jest wystawiana na podstawie wyników standaryzowanych testów, obserwacji zachowania oraz przeprowadzonego wywiadu klinicznego z pacjentem.

  Celem psychoterapii, w moim rozumieniu, jest między innymi przywrócenie jakości życia w obszarach, w których jest ona zmniejszona. Często nie jest to konkretnie ten obszar, który pacjent nam przynosi i nazywa w gabinecie. Wstępna diagnoza wymaga  pogłębienia, rozszerzenia doświadczeń pacjenta, a seksualność człowieka jest często takim kawałkiem, który mimo tego, że przeważnie schowany w cieniu, kiedy rzucimy na niego światło, daje nam ogromnie dużo wiedzy na temat pacjenta. Jest obszarem do eksplorowania tego, co się z nim dzieje, co się z nim działo w przeszłości, więc tym samym myślę, że jest niezbędne, żeby był on częścią co najmniej wywiadu. Włączenie funkcjonowania seksualnego do wywiadu diagnostycznego, może dostarczyć nam wielu informacji ułatwiających postawienie diagnozy, konceptualizację przypadku, określenie konfliktów nerwicowych, a finalnie zmniejszenie cierpienia u pacjenta.

Poszerzanie wiedzy i zdobywanie nowych kwalifikacji jest kluczowe w każdej dziedzinie zawodowej, zwłaszcza w obszarze psychologii. Kurs kwalifikacyjny z terapii behawioralnej otwiera przed specjalistami nowe możliwości w pracy z pacjentami, wyposażając ich w skuteczne narzędzia terapeutyczne. Co daje ukończenie takiego kursu i kto najbardziej skorzysta z poszerzenia swoich kompetencji w tej specjalistycznej metodzie leczenia?

Nadmierne myślenie, czyli tendencja do przetwarzania tych samych myśli wielokrotnie, jest coraz częściej rozpoznawane jako ważny, ale często pomijany czynnik wpływający na zdrowie psychiczne. Choć każdy z nas może czasami popaść w przemyślenia, dla niektórych staje się to przewlekłym problemem, ograniczającym zdolność do podejmowania decyzji i cieszenia się życiem. Definiowane przez psychologów jako „nadmierna analiza sytuacji, relacji i możliwości”, nadmierne myślenie może prowadzić do lęku, depresji i ogólnego poczucia zatrzymania w miejscu.

Materiał stanowi fragment kursu online Osobowość narcystyczna – wyzwania diagnostyczne i niuanse terapeutyczne. Kliknij, by poznać pełną ofertę i zakres kursu.