Pomoc psychologiczna powinna być udzielona rodzinie dziecka głuchego jak najszybciej. Ze względów organizacyjnych okres połogu w większości przypadków nie jest jednak dobrym momentem do udzielania rodzinie wsparcia psychologicznego. 

Przeniesienie i przeciwprzeniesienie to zjawiska, na których bazuje terapia psychodynamiczna. W jaki sposób wykorzystać wiedzę na ich temat w kontekście innych szkół psychoterapii? Analiza transakcyjna oraz terapia skoncentrowana na przeniesieniu (TFP) to przykład świeżego spojrzenia na zjawiska wywodzące się z psychoanalizy, ukazujące ich rolę w procesie psychoterapii innych paradygmatów terapeutycznych.  

Średnia długość życia w Polsce według  danych GUS na rok 2016 wynosi około  77 lat. Kobiety przeciętnie żyją 81,9 lat,  natomiast mężczyźni 73,9 lat. W wyniku procesu fizjologicznego starzenia się, osoby w wieku powyżej 60. roku życia mogą odczuwać problemy związane z funkcjonowaniem   poznawczym. Ma to związek ze stopniowym zanikiem połączeń nerwowych w procesie starzenia się  mózgu. Objawy, które najczęściej obserwujemy, to obniżenie w zakresie funkcjonowania wykonawczego, uwagi i pamięci – problemy z koncentracją, brak motywacji, spowolnienie psychoruchowe. 

Szacuje się, że co trzecia kobieta w Polsce cierpi na nietrzymanie moczu. Ich codziennością kieruje pęcherz – podporządkowując całe swoje życie pod podstawowe potrzeby, nie mogą tym samym realizować pozostałych poziomów piramidy Maslowa.

Czynniki społeczne i kulturowe mają znaczenie dla spostrzegania zdrowia, definiowania roli chorego, mogą także wpływać na motywację do dbania o własne zdrowie. Widać to szczególnie wyraźnie w odniesieniu do zaleceń związanych z dietą. Grupę pacjentów, dla której konsekwencje zdrowotne wynikające ze wzorców kulturowych są szczególnie istotne, tworzą osoby chore na cukrzycę typu 2.

Self-Reg to tajemniczo brzmiąca metoda, która całkiem niedawno przywędrowała z Kanady. Zyskuje coraz więcej zwolenników nie tylko wśród rodziców, ale także w kręgach specjalistów: psychologów, pedagogów i psychoterapeutów. Znajduje zastosowanie w pracy z niemowlakami, małymi dziećmi, nastolatkami, ale odnosi się także do dorosłych. Jak mówi jej twórca, dr Stuart Shanker, nigdy nie jest za późno na naukę samoregulacji.

Każdego roku w Polsce umiera kilka tysięcy dzieci i młodych dorosłych. Dodatkowo  dochodzi do kilkudziesięciu tysięcy poronień, co sprawia, że corocznie przybywa  kilkanaście tysięcy rodziców po stracie. Żyją pomiędzy ziemią a niebem, w rozpaczy  i tęsknocie, szukając swojego miejsca i próbując poradzić sobie z niewyobrażalnym bólem.  Część z nich szuka pomocy, wsparcia w internecie, część w gabinetach specjalistycznych,  część pogrąża się w cierpieniu, odcinając od świata. Od kilku lat działają w Polsce grupy  wsparcia dla osieroconych rodziców. Zarówno profesjonalne, jak i samopomocowe.  O tym, czym się różnią i jakie mogą przynieść korzyści, przeczytają Państwo poniżej.

Czym jest Identyfikowanie i lokalizowanie umysłu? Cechą charakterystyczną kwasów tłuszczowych jest zdolność do przenoszenia informacji chemicznej i fizycznej. Uwaga naukowców skupiała się dotychczas głównie, o ile nie wyłącznie, na informacji chemicznej, najprawdopodobniej dlatego, że informacja fizyczna jest uchwytna tylko empirycznie. Łańcuchy węglowodorowe kwasów tłuszczowych są z natury hydrofobowe, zatem nierozpuszczalne w wodzie. Cząsteczki kwasów tłuszczowych z przyłączoną grupą fosforanową, czyli fosfolipidy, wykazują natomiast tendencję do spontanicznego agregowania się w błony komórkowe, które są substratem wszelkiego życia biologicznego na Ziemi. Fosfolipidy błonowe uczestniczą w wielorakich reakcjach chemicznych, w wyniku których przekształcają się w wewnątrz- i zewnątrzkomórkowe komunikatory, mediatory i regulatory.Rolę kwasów tłuszczowych w metabolizmie organizmu zgłębiano, zarówno kompleksowo, jak i w ramach badań o wąskim zakresie, przez ostatnich 10-15 lat. Opracowano wdrożenia komercyjne, np. Columbus Concept, mające zapewniać transfer osiągnięć nauki do biznesu. Niezależnie od wagi i znaczenia właściwości chemicznych kwasów tłuszczowych, oczywiste jest, że ich pochodzenie, tzn. proces selekcji naturalnej, której są wynikiem, wiąże się z fizyką, jak też z inherentną zdolnością tych związków do wychwytywania informacji dotyczących czasu/przestrzeni (chronomów) z kosmosu. Podwójne wiązanie allilowe obecne w kwasach tłuszczowych ukształtowanych w toku ewolucyjnego doboru jest bowiem w pełni przystosowane do rejestrowania czasowo-strukturalnej cykliczności wszelkich zjawisk, jakim podlega życie biologiczne na Ziemi, począwszy od genezy RNA, DNA, białek, lipidów i węglowodorów, aż po ich łączenie się w złożone układy żyjące, znane nam obecnie.  Co więcej, błonowe kwasy tłuszczowe wydają się idealnymi kandydatami do tego, by uznać je za długo poszukiwany przez naukę substrat ”umysłu”, tzn. niezdekodowaną jeszcze informację fizyczną, która w istocie determinuje zachowanie.   Błona komórkowa jest tym samym dla umysłu, czym DNA dla ciała, a ich współoddziaływanie kreuje, organizuje i rządzi życiem rozumianym jako proces biologiczny. W tym sensie termin „bio-Info Technologia” (biological Information Technology, bIT) ma pełne zastosowanie do gatunków żywych.   Czerwone krwinki, stanowiące około 25% wszystkich komórek ciała, nieustannie krążą między sercem a mózgiem, zapewniając wymianę gazową tlen/dwutlenek węgla w obrębie płuc i tkanek obwodowych. Nie przenoszą wprawdzie żadnej informacji genetycznej, niemniej przekazują informacje środowiskowe, które in fine determinują ekspresję genów i zachowanie, tj. fenotyp. Informacja środowiskowa, z definicji zmienna, jest odbierana w trybie ciągłym przez receptory ciała. Odbieranie to jedno – konieczne jest jeszcze przetwarzanie. Można słyszeć coś, widzieć, odbierać zmysłem powonienia, smaku i dotyku, nie zwracając uwagi na znaczenie, a tym bardziej, nie analizując rejestrowanej informacji. Przetwarzanie informacji jest świadomym, poznawczym procesem wymagającym nakładu energii. By proces ten mógł dojść do skutku, informacja musi najpierw, na poziomie komórkowym, zostać przetłumaczona/zsekwencjonowana na poręczne jednostki zwane informionami (tytami) na poziomie molekularnym, które mogą być następnie transportowane do mózgu, a stamtąd z powrotem do serca i tkanek obwodowych. Podwójne wiązanie allilowe błonowych kwasów tłuszczowych jest idealnym nośnikiem dla informionów, gdyż umożliwia przejściowe magazynowanie dyskretnych jednostek informacji elektronowej w błonie komórkowej, a także odnajdywanie ich i przetwarzanie (De Meester F., 2013). Błony komórek mają podwójną warstwę lecytyny (fosfolipidy, cholesterol, ksantofile), które są zdolne do wiązania biologicznie ważnych białek specyficznych dla danego gatunku, czyli antygenów, mogących cechować się pewnym stopniem zróżnicowania międzygatunkowego. Część lecytynowa wykazuje natomiast dużą jednorodność zarówno wewnątrzgatunkowo, jak i między gatunkami w ramach danego typu (phylum). Wydaje się, że informacja środowiskowa korzysta z unikatowego nośnika (błonowe kwasy tłuszczowe) dokładnie na podobieństwo sposobu, w jaki informacja genetyczna korzysta z unikatowych nici DNA (kwasy dezoksyrybonukleinowe). Innymi słowy, błona komórkowa jest tym samym dla umysłu, czym DNA dla ciała, a ich współoddziaływanie kreuje, organizuje i rządzi życiem rozumianym jako proces biologiczny. W tym sensie termin „bio-Info Technologia” (biological Information Technology, bIT) ma pełne zastosowanie do gatunków żywych. Memy i geny zostały ukazane jako ich ewolucyjnie powtarzalne, rytmiczne elementy podstawowe, czyli błony komórkowe i kwas dezoksyrybonukleinowy. Ilustracją wzajemnych oddziaływań memów i genów jest widoczny na grafice wrażliwy na światło szlak siatkówkowo-podwzgórzowy, prowadzący do jąder nadskrzyżowaniowych, pozwalający na synchronizację cyklu dobowego w komórkach organizmów złożonych. Błona plazmatyczna   Kwas dezoksyrybonukleinowy   Budowanie umysłu Pierwszy składnik budowania umysłu to pamięć o dostępie swobodnym RAM (random access memory). Leży w obrębie serca, wdrukowana (imprinting) w specjalne usztywnione lipidowe sieci lub rafy/tratwy. Stanowi „czarną skrzynkę” umysłu. Informacje są tu proste, odwołują się do logicznych bram (boolean gates), tj. zasad typu tak/nie, które rządzą umysłem w okresie całego życia. Informacje te zostały głęboko wdrukowane we wczesnych stadiach rozwojowych, głównie w postaci instrukcji emocjonalnych lub, mówiąc dokładniej, w skojarzeniu z głębokimi/silnymi emocjami: kształtują zapomnianą pamięć, są rodzajem filtra, przez który w ciągu życia przepuszczane są wszystkie nowe informacje. Jest to „pranie mózgu” o kluczowym znaczeniu, będące częścią każdego środowiska wychowania i edukacji. Nadszedł czas, aby się tym zająć i być może lepiej kontrolować dla dobra ludzkości. Może potrzebne będzie opracowanie swoistego Kodeksu Postępowania przeznaczonego dla przyszłych rodziców, wychowawców i nauczycieli. Jeżeli psychologowie praktycy poszukiwaliby namacalnego podłoża umysłu, odpowiedź Drugi komponent umysłu jest poznawczy i kształtuje się w mózgu, głównie za sprawą astrocytów działających jak mikroprocesorowe jednostki lub procesory CPU (central processing unit) i swobodnej pamięci ROM (random operating memory) prowadzone przez krążące/komunikujące się czerwone krwinki. Pamięć ROM jest następnie przetwarzana w mózgu, a jednocześnie metodycznie filtrowana/przesiewana poprzez serce. Zachowanie, będące ekspresją krążących jednostek pamięci ROM/czerwonych krwinek, jest wypadkową, rezultatem bilansowania informacji wywodzących się z mózgu (poznawcze) i z serca (emocjonalne). Zdolność każdej jednostki do kontrolowania swojego zachowania związana jest ze zdolnością jego mózgu (aparatu poznawczego) do kontrolowania jego serca (emocji). Kartezjańskie rozstrzygnięcie versus organiczne odczucie (pochodzące z trzewi) ma się zwykle tak, jak do Homo modestis versus Homo sapiens. Czy też Bohater versus Zło, potencjalnie. Czerwone krwinki znajdujące się w świetle mikronaczyń wewnętrznej powierzchni bariery krew-mózg zapewniają wymianę gazową tlen/dwutlenek węgla oraz wymianę jednostek informacji środowiskowej/poznawczej (informionów) w interakcji z receptorami wyściełającymi zewnętrzną powierzchnię komórek mózgowych (astrocytów). W drodze do serca informiony o treści poznawczej pochodzące z mózgu podlegają procesowi przesiewania w sieci wykształconych/wdrukowanych bramek logicznych, po czym zostają rozprowadzone we wszystkich tkankach obwodowych. Po dostarczeniu informionów do obwodowych tkanek docelowych czerwone krwinki pokonują trasę odwrotną, przenosząc informiony z tkanek z powrotem do serca i mózgu; ten nieprzerwanie powtarzający się proces przypomina swego rodzaju sercowo-mózgowo-naczyniową pętlę bardzo podobną to tej, jaką pokonują lipoproteiny surowicy: umysł versus ciało. Stosunek ARA: EPA~1:1 (Columbus Concept) jest krytycznym warunkiem utrzymania homeostazy tkankowej, a co za tym idzie, ochrony przed przewlekłymi zapaleniami i chronicznymi chorobami zwyrodnieniowymi, włącznie z miażdżycą tętnic (zwężenie światła mikronaczyń krwionośnych). DHA-PS/PL: Kwas dokozaheksaenowy w pozycji sn-2 gromadzący się w postaci fosfatydyloseryny/fosfolipidów (fosfatydyloetanolamina i etanolamina); UA: kwas moczowy; LA-CL: kwas linolenowy występujący w cząsteczkach kardiolipiny; BG: bramki logiczne (Boolean gates). Kwas moczowy działa jak pułapka spinowa umożliwiająca informionom (i) translokację z zewnętrznej DHA-PL do DHA-PS w warstwie wewnętrznej i vice versa do komórkowego przetwarzania, na tej samej zasadzie.   Ten szczegółowy mechanizm komunikacji na linii umysł→ ciało nie został jeszcze odkryty i szczegółowo opisany, przy czym trudno nie zauważyć paralelizmu między możliwymi konfiguracjami spinów elektronów w podwójnym wiązaniu allilowym błonowych kwasów tłuszczowych (-1,0,+1) i elektronowym parowaniem kwasów nukleinowych w DNA (A-T & G-C). W obu przypadkach obecność elektronów w środowisku umożliwia z jednej strony przetwarzanie i reprodukcję/re-edycję danych na potrzeby interakcji środowisko/umysł–geny/ciało.  Dla kontrastu – roboty niezdolne do samoreprodukcji otrzymują instrukcje binarne (0,1) i pozostają całkowicie wierne swojemu programowi, niezależnie od środowiska. Robot jest z definicji bezrozumny lub, dokładniej rzecz ujmując, ma zafiksowany stan umysłu, co czyni jego zachowanie przewidywalnym.   Umysł -  Instrukcje dla ciała Błony komórkowe w tkankach oddzielają wnętrze komórki od środowiska zewnętrznego, jak również otaczają organella. Na przykład siateczka śródplazmatyczna, duże rusztowanie utworzone z błony dwuwarstwowej, otacza jądro komórkowe niczym swego rodzaju antena, umożliwiając fizycznej informacji (umysł/spiny elektronów) na bliską i bezpośrednią interakcję z informacją chemiczną (ciało/geny), co z kolei wpływa na transkrypcję/translację genów i – ostatecznie – na zachowanie.   Schematyczny obraz jądra komórkowego, siateczki śródplazmatycznej i aparatu Golgiego: 1) jądro komórkowe, 2) por jądrowy, 3) siateczka śródplazmatyczna szorstka (rER), 4) siateczka śródplazmatyczna gładka (sER), 5) rybosom na rER,  6) białka transportowane, 7) pęcherzyk transportowy, 8) aparat Golgiego,  9) biegun cis aparatu Golgiego, 10) biegun trans aparatu Golgiego, 11) cysterna aparatu Golgiego   Technologia bio-Info (biological Information Technology, bIT) W błonach plazmatycznych gatunków zwierząt występują głównie cztery kwasy tłuszczowe o podwójnym wiązaniu allilowym: kwas linolenowy (LA; C18:2w6), arachidonowy (AA; C20:4w6), eikozapentaenowy (EPA; 20:5w3) I dokozaheksaenowy (DHA; C22:6w3).  W ramach bio-Info Technologii LA jest wykorzystywany do tworzenia bramek logicznych, AA i EPA w komunikacji interpersonalnej, zaś DHA w konceptualizacji. Obraz mikroskopowy siateczki śródplazmatycznej otaczającej jądro (jądro znajduje się w prawym dolnym rogu). Niewielkie ciemne kręgi wewnątrz siateczki to mitochondria AA ma 40 możliwych konfiguracji spinów, a więc dokładnie tyle, ile pojedynczych fonemów dźwięku występuje w językach naturalnych. EPA ma 121 możliwych konfiguracji spinów – tyle, ile znaków liczą alfabety w językach naturalnych. DHA ma  365 możliwych konfiguracji spinów, co w dużej mierze odpowiada możliwej liczbie jednostek dwufonemowych (sylab); sylaby te dają się składać w słowa o określonym znaczeniu, ze słów można budować zdania, a z nich w dalszej kolejności pojęcia; znaczące słowa, zdania i pojęcia, w mózgu przechodzą wcześniej przez selektywne sito bramek logicznych wdrukowanych w serce. Połączenie mózgu z sercem za pośrednictwem krążących w krwioobiegu erytrocytów, tzn. umysł, determinuje fenotyp, czyli zachowanie u zwierząt, a jeszcze silniej u człowieka. Podobnie jak geny składają się z czterech kwasów nukleinowych, tak też memy zbudowane są z czterech kwasów tłuszczowych, co oznacza, że np. u gatunków zwierząt cztery imprintowane informacje chemiczne (A, T, C, G) mają swoje odpowiedniki w postaci czterech źródeł fizycznej informacji środowiskowej (LA, AA, EPA, DHA), zlokalizowane – odpowiednio – na poziomie jądra komórkowego i błon plazmatycznych.   Język angielski jako język nowożytny (na podstawie The American Heritage Dictionary) Hipoteza: Języki ewoluowały naturalnie, a następnie kulturowo,  by stać się optymalnym narzędziem komunikacji werbalnej. ~ 40 pojedynczych fonemów i ok. 120 znaków alfabetu (ASCII) ~ 23 spółgłoski: b, d, f, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, t, w, z, ch, sh, th, y, q, x (z wyłączeniem c, które wymawia się albo jak k, albo jak s) każda spółgłoska może być sparowana z samogłoską ~ 15 samogłosek łącznie z dyftongami (5–6 samogłosek pojedynczych): 3+ fonemy: cat vs cap, smile, etc. przykład: “a” w słowie pat, mane, care, father każda spółgłoska może połączyć się z dowolną spośród 15 samogłosek (w tej liczbie dyftongi) ~ 365 sylab (zgłosek dwufonemowych)     Obserwacja: Głoski i litery alfabetu wykształcone w toku ewolucji języka odpowiadają możliwościom AA i EPA w zakresie rejestracji/kodowania i możliwościom DHA w zakresie przetwarzania. Znaczenie psychologiczne W najwcześniejszej fazie rozwoju dziecka – najprawdopodobniej już w życiu płodowym – w błonowych tratwach lipidowych komórek serca dochodzi do wdrukowania bramek logicznych, czyli niezmiennych reguł, według których przez całe życie jednostki segregowana będzie informacja. W późniejszym czasie, w miarę rozwoju czynności poznawczych, mózg zyska zdolność wpływania na wyniki procesu segregacji, jednak każda taka korekta będzie wymagać nakładów energii, wysiłku, woli, jak też będzie nieuchronnie implikować poszukiwanie kompensacji, np. przez gorączkową konsumpcję pokarmu, seksu, narkotyków itp. Musi istnieć sposób na znormalizowanie tych reguł w szerokim zakresie, np. w swego rodzaju kodeksie postępowania na użytek przyszłych rodziców – tak, aby uniknąć nadmiernego cierpienia w późniejszym życiu. Ostatecznie, jeżeli przepisy prawa stosują się w życiu do wszystkiego i wszystkich, dlaczego nie miałyby regulować w pierwszym rzędzie reprodukcji i edukacji/wychowania? Na chwilę obecną, zrozumienie tego, jak memy korespondują z genami i odwrotnie w wyznaczaniu fenotypu, czyli zachowania na poziomie komórkowym, prawdopodobnie może pomóc w identyfikowaniu, rozumieniu i łagodzeniu problemów psychologicznych.   Etyka medyczna Transfuzje krwi ratują życie, mądre – ciało. Nie można jednak pomijać faktu, że w trakcie transfuzji dokonuje się ślepy transfer umysłu/memów jednego podmiotu (lub wielu podmiotów) do drugiego. Przetoczenie krwi = przeniesienie umysłu. Nie jest zaskakujące, że niektórzy pacjenci po przetoczeniu krwi na jakiś czas „tracą rozum”, a długość tego czasu zależy  od indywidualnych możliwości poznawczych. Zmienianie stanu umysłu jest procesem poznawczym, z definicji przemijającym. Trwa dopóty, dopóki nie zakończą się czynności poznawcze lub sprawowanie kontroli. Dodatkowo sny, w tym koszmary nocne, mówią o stanie umysłu podmiotu podczas spoczynku, gdy wyłącza się świadomość, i w tym sensie stają się zwiastunami psychosomatycznych zakłóceń i chorób. Skanowanie i odczytywanie informionów zawartych we krwi i sercu człowieka jest odczytywaniem jego stanu umysłu – z jednej strony na osi czasu i w danym momencie (ROM), i z drugiej strony tego, co zostało głęboko wdrukowane w obwody pamięci jego „czarnej skrzynki” (RAM). To może stanowić wkład w poprawę skuteczności badań przesiewowych, coachingu i psychoterapii. Podziękowanie Pragnę podziękować dr hab. Agnieszce Wilczyńskiej, za to, że towarzyszyła mi w ostatnich latach, pomagając oddzielić chemię zorientowaną na ciało od fizyki zorientowanej na umysł. Nie stałem się co prawda psychologiem, ale sądzę, że stałem się lepszym fizyko-chemikiem. Jednocześnie w imieniu The Tsim Tsoum Institute pragnę zaprosić zainteresowanych na Congress on the Copernicus Concept. Data: 27 październik 2020 r., ICE Kraków Congress Centre, awk@dmfrontiers.pl   Bibliografia: De Meester F. From Columbus to TsimTsoum Concepts: A Kyoto-Type Approach. In: Omega-6/3 Fatty Acids: Functions, Sustainable Strategies and Perspectives (Meester F, Watson RR, Zibadi S, eds) Humana Press, Springer Science+Business Media New York 2013, pp 397-416.  

W dniach 21–24 września 2017 r. odbył się Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, który w tym roku po raz pierwszy zyskał rangę Kongresu. Hasło przewodnie tegorocznego wydarzenia brzmiało „Psychologia dla Zdrowia Osoby i Społeczeństwa”.  

Charakterystyczną cechą współczesnych społeczeństw jest rozprzestrzenianie się depresji, innych zaburzeń psychicznych oraz chorób mózgowych na dużo większą skalę niż to miało miejsce przed dziesiątkami lat. WHO opublikowała prognozy na kolejne 10 lat, według których choroby psychiczne oraz choroby mózgowo-naczyniowe będą dominować. Psychologia i psychiatria, wychodząc naprzeciw tym zagrożeniom pracuje nad wdrażaniem programów profilaktycznych – jednym z nich są badania w kierunku wpływu diety na współczesne schorzenia, m.in.: depresję, chorobę Alzheimera, zespół Aspergera.