Termin „podwójna diagnoza” używany jest w kontekście zdrowia psychicznego i odnosi się do sytuacji, gdy osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne jednocześnie boryka się z problemami związanymi z używaniem substancji psychoaktywnych (Jon A., Panos V., 2005). Diagnozowanie, a później leczenie takiego stanu jest procesem bardzo złożonym i trudnym, wymaga interdyscyplinarnej opieki i zrozumienia zarówno problemów psychicznych, jak i uzależnienia od substancji.

W 1956 r. wybitny polski matematyk Stanisław Ulam przyczynił się do powstania jednej z pierwszych gier wideo, komputerowej adaptacji gry w szachy. Zapewne we wskazanym okresie, żaden z ówczesnych wielkich umysłów nie był w stanie przewidzieć tego, że gra wideo stanie się w przyszłości światowym zjawiskiem kulturowym i społecznym. Dziś – w epoce cyfrowej, kiedy świat wirtualny staje się główną przestrzenią komunikacji oraz kooperacji ludzi, rozbudowana audiowizualna rozgrywka postrzegana jest jako dominujący rodzaj użytkowanych gier. Stały się one m.in. formą kultury, sztuki, rozrywki, pracy, a także narzędziem edukacyjnym, którego badanie ma ogromne znaczenie dla dociekań naukowych. Wynikami tego typu autorskich badań, dzielę się w poniższym artykule.

Narcystyczne zaburzenie osobowości określane jest plagą XXI wieku. Społeczno-kulturowe ujęcie narcyzmu opisuje tę problematykę w znacząco zawężonym stopniu w stosunku do perspektywy klinicznej. Zgodnie ze społecznym stereotypem narcyz to ktoś zapatrzony w siebie, z przerośniętym poczuciem własnej wartości, pławiący się w pochwałach i zachwytach nad sobą.

W obecnych czasach do gabinetów terapeutycznych coraz częściej zgłaszają się klienci z zaburzeniami osobowości z pogranicza. Zaburzenie osobowości z pogranicza związane jest z: trudnościami w kontrolowaniu emocji oraz zachowań, trudnościami w obszarze kontaktów społecznych, odczuwanym lękiem przed odrzuceniem, podejmowaniem ryzykownych zachowań, a także ryzykiem prób samobójczych. Tradycyjne metody pracy terapeutycznej często okazują się niewystarczające w przypadku tej grupy klientów. W artykule zaprezentowane zostaną wybrane elementy terapii dialektyczno-behawioralnej. Terapia DBT jest szeroko zakrojoną terapią poznawczo-behawioralną, opracowaną z myślą głównie o osobach z tendencjami samobójczymi oraz rozpoznaniem osobowości z pogranicza. Ogólnym celem terapii DBT jest pomoc klientowi w dokonaniu zmiany wzorców behawioralnych, emocjonalnych, poznawczych oraz interpersonalnych.

Zaburzenia osobowości są trwałymi wzorcami niefunkcjonalnego postępowania. Występowanie w populacji szacuje się między 5% a 15% (Samuels, 2011). U osób dotkniętych tym problem obserwuje się długotrwałe, nieelastyczne i nieprzystosowawcze wzorce.

Narcystyczne zaburzenie osobowości określane jest plagą XXI wieku. Społeczno-kulturowe ujęcie narcyzmu opisuje tę problematykę w znacząco zawężonym stopniu w stosunku do perspektywy klinicznej. Zgodnie ze społecznym stereotypem narcyz to ktoś zapatrzony w siebie, z przerośniętym poczuciem własnej wartości, pławiący się w pochwałach i zachwytach nad sobą.

Jesteśmy istotami społecznymi, dlatego zależność od drugiego człowieka, potrzeba akceptacji i wsparcia są czymś zupełnie naturalnym, i to przez całe nasze życie. O zaburzeniu osobowości mówimy dopiero wówczas, kiedy dochodzi do utrwalenia nieefektywnego wzorca zachowania w tym zakresie (w różnych sytuacjach indywidualnych i społecznych) oraz odbioru rzeczywistości, co znacznie utrudnia funkcjonowanie i jest źródłem cierpień. Osoby z zaburzeniem osobowości zależnej (dependent personality disorder) wykazują przede wszystkim nadmierną potrzebę opieki, ale cechuje je również brak asertywności, znaczna uległość i niskie poczucie sprawczości. Mają także trudności w podejmowaniu decyzji dotyczących codziennych zadań. Zaburzenie dotyka od 1% do 5% populacji (American Psychiatric Association, 2013).

Dzisiejsze pojęcie zaburzenia osobowości z pogranicza nie istnieje długo w klasyfikacjach diagnostycznych. Zostało ono pierwszy raz uwzględnione w Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorder (DSM III) z 1980 r. i jego kolejnej rewizji DSM III-R z 1987 r. [1]. Wcześniej często klienci ci byli określani mianem „trudnych”.

Zaburzenie osobowości cechuje się problemami w funkcjonowaniu różnych aspektów siebie (tożsamości, poczucia własnej wartości, adekwatnego obrazu siebie, samokierowania itp.) i/lub dysfunkcjami interpersonalnymi (np. niemożnością lub trudnościami w tworzeniu i utrzymaniu stabilnych i dojrzałych, satysfakcjonujących relacji, trudnościami w empatii i zarządzaniem konfliktem) trwającymi nieprzerwanie przez dłuższy czas (2 lata lub więcej).

  Diagnoza psychologiczna przeprowadzana jest w celu zidentyfikowania indywidualnych trudności i potrzeb pacjenta – na potrzeby orzecznictwa, uzyskania dostępu do świadczeń czy w ramach zapewnienia odpowiedniego wsparcia psychoterapeutycznego. Opinia jest wystawiana na podstawie wyników standaryzowanych testów, obserwacji zachowania oraz przeprowadzonego wywiadu klinicznego z pacjentem.