Jak zadać o zdrowie psychiczne w starszym wieku? - Ogólnopolski Dzień Seniora

Polski Dzień Seniora jest inicjatywą powstałą w odpowiedzi na Międzynarodowy Dzień Osób Starszych, celebrowaną 14 listopada zarówno na wsiach jak i w większych miastach. Jego celem jest integrowanie się pokoleń poprzez docenianie roli seniorów oraz zwiększenie świadomości na temat problemów dotykających osób powyżej 60 roku życia. Z tej okazji Redakcja portalu Zaufany Terapeuta postanowiła skupić się na najważniejszych problemach dotykających tą grupę wiekową i przedstawić dobre praktyki mające na celu poprawienie kondycji psychicznej seniorów. Spis treści: Stereotypy a seniorzy Samotność u seniorów Samoakceptacja u seniorów Samobójstwa wśród seniorów   Mimo, że stan debaty nad zdrowiem psychicznym w Polsce uległ znacznej poprawie, to temat starości i zdrowia psychicznego wśród seniorów jest pomijany. Starzenie się jest naturalnym procesem, podczas którego pogorszeniu ulegają zdolności intelektualne i funkcjonowanie społeczne. Z wiekiem, ludzie mogą również doświadczać pewnych traumatycznych zmian życiowych, takich jak choroba lub śmierć, mające wpływ na ich zdrowie psychiczne. Starość wciąż jest postrzegana stereotypowo, co dodatkowo pogłębia zły stan zdrowia psychicznego u seniorów. Zdaniem suidydolog dr Halszki Witkowskiej z Biura ds. Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie z wiekiem senioralnym mamy w naszej kulturze zauważalny problem. „Seniorzy są po prostu niesamowicie różnorodną grupą. Z jednej strony znam dziewięćdziesięciolatków, którzy nadal są w fantastycznej kondycji – fizycznej i psychicznej, takich jak chociażby profesor Hołyst, który cały czas wykłada, jeździ za granicę, prowadzi samochód, udziela wywiadów, codziennie pracuje. Z drugiej strony znam też trzydziestolatków, którzy mówią, że są już zmęczeni życiem. Rozróżnijmy też kwestie zdrowia fizycznego od czyjegoś stanu ducha, a także od kwestii choroby, która może przyjść w różnym wieku i modyfikuje naszą codzienność. Abstrahując od tego, zadajmy sobie pytanie, jak te osoby czują się w swoim ciele. Wiek nie jest tu dobrą miarą. Pamiętajmy zatem, że każda osoba jest indywidualna i może zmagać się z zupełnie innymi problemami oraz przeżywać je na swój sposób. Nie należy podchodzić stereotypowo do seniorów – tak samo jak dzieci, młodzież, czy dorośli, mają różne potrzeby, uzależnione swoim doświadczeniem życiowym. Zastanówmy się, jak jako społeczeństwo możemy sprawić, by seniorzy czuli się komfortowo i żyli satysfakcjonującym życiem, oraz jakie problemy najczęściej dotykają tej grupy wiekowej.”[1]   Samotność seniorów – jak wygląda i jak jej zapobiegać? Potrzeba kontaktu z drugą osobą jest wpisana w naturę człowieka. Seniorzy są szczególnie narażeni na samotność, poprzez utratę bliskich osób, choroby uniemożliwiające odwiedzanie bliskich, czy emeryturę. W minionych latach problem dodatkowo pogłębiła pandemia odizolowując seniorów jeszcze bardziej od społeczeństwa a także wykluczenia technologiczne czy komunikacyjne. Bez względu na przyczynę, samotność może doprowadzić do depresji i w konsekwencji do poważnego pogorzenia zdrowia psychicznego i fizycznego. Seniorzy często nie proszą o pomoc i czują się niechciani, dlatego sami nie wychodzą z inicjatywą o rozmowę. W takiej sytuacji kluczowe jest wsparcie bliskich. Częste telefony, aktywne spędzanie czasu razem (np. poprzez oglądanie telewizji, spacery, lub gotowanie) mogą być istotne w redukowaniu uczucia samotności. Jeśli widzimy, że senior mimo wszystko odizolowuje się od rodziny i społeczeństwa, zaleca się pomoc psychologiczna i treningi umiejętności społecznych. Istotna jest również rola społeczeństwa – organizowanie specjalnych grup dla seniorów, umożliwiających wspólną aktywność, nawiązywanie nowych znajomości, czy zajęcia edukacyjne mające na celu nauczyć obsługi komputera i Internetu.   Samoakceptacja a starzenie się Wraz z postępującym wiekiem, często tracimy poczucie własnej wartości. Wpływa na to zmieniający się wygląd naszego ciała i pogarszająca kondycja oraz wydarzenia, jak utrata bliskich, ciężka choroba, czy zrezygnowanie z pewnych czynności np. z powodu emerytury. Seniorzy tak samo jak dzieci, nastolatki, czy dorośli, potrzebują poczucia spełnienia i samoakceptacji, aby wieść spokojne życie. Najlepszym sposobem na odzyskanie pewności siebie jest terapia, dzięki której senior przepracuje swoje problemy i na nowo zacznie się akceptować. Zaufany Terapeuta oferuje filtr 55+, umożliwiający pacjentom w podeszłym wieku skonsultowanie się z terapeutami rozumiejącymi ich potrzeby. Terapia jest uznawana za najskuteczniejszą metodę wsparcia osób z niską samooceną i jej skutkami. Sesje z psychoterapeutą to cenna pomoc dla seniora w dotarciu do prawdziwych przyczyn problemu. Oprócz terapii, na samoakceptacje wpływa również uczenie bądź rozwijanie nowych umiejętności, dbanie o kondycje fizyczną, czy nawiązywanie nowych znajomości.   Samobójstwa wśród seniorów Seniorzy są szczególnie podatni na problemy psychiczne. Halszka Witkowska w książce „Życie mimo wszystko” wykazuje, że w 2021 roku 1526 osób pomiędzy sześćdziesiątym a dziewięćdziesiątym rokiem życia zginęło śmiercią samobójczą. Jest to ogromna liczba, stale się zwiększająca, dlatego nie należy lekceważyć skali problemu. Kłopoty zdrowotne, emocjonalne czy fizyczne mogą doprowadzać do depresji klinicznej, charakteryzującej się długotrwałym smutkiem i poczuciem beznadziejności. Aby temu zapobiegać, warto wiedzieć, jakie zachowania wskazują na myśli samobójcze u seniorów. Oprócz wspomnianego wcześniej braku poczucia własnej wartości, czy izolacji społecznej, istotnym sygnałem może być rozdawanie swoich przedmiotów lub pieniędzy, zaniedbywanie się, a także wypatrywanie śmierci. Konieczne jest umówienie osoby zmagającej się z myślami samobójczymi, na psychoterapię oraz konsultację psychiatryczną.  Obecny, niedofinansowany system opieki zdrowotnej i marginalizacja grupy wiekowej seniorów, niestety nie sprzyjają poprawie całej sytuacji. Pamiętajmy, że zmiany możemy zacząć od siebie – edukujmy naszych bliskich, zwłaszcza młodzież i dzieci, o istotnej roli społecznej seniorów oraz nie zapominajmy o stałym kontakcie z bliskimi. Skorzystajmy również z pomocy terapeutycznej, dzięki której senior otrzyma sprawdzoną i profesjonalną pomoc. Niech Dzień Seniora stanie się dobrą okazją dla seniorów, wcześniej nie mających szansy sięgnąć po profesjonalną pomoc terapeutyczną.     [1] Witkowska, H.; Falaciński, S. (2022). Życie mimo wszystko. Rozmowy o samobójstwie. Prószyński i S-ka.
Czytaj więcej

Antykoncepcja, a seksualność

Zadowolenie z podejmowanych aktywności seksualnych to ważna część naszej seksualności. Istnieje wieloczynnikowy związek między stosowaną antykoncepcją a aktywnością seksualną, odczuwanym pożądaniem oraz zdolnością do osiągnięcia satysfakcji seksualnej. Co za tym idzie, antykoncepcja może mieć pozytywny bądź negatywny wpływ na naszą seksualność. Badania wskazują, że częstość aktywności seksualnej oraz przyjemność seksualna korelują pozytywnie z satysfakcją ze stosowanej antykoncepcji. Przed pojawieniem się antykoncepcji dla kobiet strach przed niechcianą ciążą mógł wiązać się z negatywnym wpływem na ich pobudzenie seksualne.   Antykoncepcję możemy podzielić na: Naturalne metody antykoncepcji/metody okresowej abstynencji Określają one okres niepłodności u kobiet. Ważnym wspomnienia jest fakt, że metody te najskuteczniejsze są w okresie niepłodności poowulacyjnej, czyli w okresie gdy kobieta ma najniższe libido, natomiast współżycie seksualne jest dla niej wtedy mniej satysfakcjonujące. Wyróżniamy następujące metody w tym obszarze: prowadzenie kalendarzyka małżeńskiego - metoda najmniej skuteczna, polega na określeniu okresu niepłodności przedowulacyjnej oraz poowulacyjnej na podstawie długości regularnego cyklu miesiączkowego; metoda Billingsów oraz objawowo-termiczna - polega na obserwacji dolegliwości okołoowulacyjnych oraz zmian w rozwarciu ujścia zewnętrznego szyjki macicy, obserwacji zmian wyglądu śluzu szyjkowego, jak i zmian temperatury ciała o poranku. Wiążę się jednak ona z ograniczoną częstością odbywania stosunków płciowych.   Metody barierowe - mechaniczne środki antykoncepcyjne prezerwatywa - to najbardziej popularna metoda, która chroni nie tylko przed niechcianą ciążą, ale również przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Jednakże wielu mężczyzn zwraca uwagę na pogorszenie doznań dotykowych podczas stosowania tej metody. Ważne jest także, aby pamiętać o prawidłowym jej stosowaniu - musi mieć odpowiedni rozmiar, być odpowiednio założona, nie może być przeterminowana czy uszkodzona. Na rynku dostępna jest także damska prezerwatywa, która działa w podobny sposób jak męska. Jest jednak droższa i może powodować u kobiety dyskomfort. Ma także niższą skuteczność niż prezerwatywa skierowana do mężczyzn.   Metody hormonalne tabletka antykoncepcyjna - najpopularniejsze na rynku są tabletki dwuskładnikowe, które zawierają dwa hormony. Możemy także spotkać tabletki jednoskładnikowe. Cechą negatywną tej metody może być fakt, że u niektórych kobiet powoduje ona ograniczenie aktywności seksualnej, poprzez obniżenie stężenia wolnego testosteronu - hormonu, który wpływa pozytywnie na libido. Na negatywne osiąganie satysfakcji seksualnej może wpływać także fakt, że tabletki mogą powodować uczucie nadmiernej suchości w pochwie; plastry antykoncepcyjne, dopochwowy pierścień antykoncepcyjny - metody te mogą mieć korzystniejszy wpływ na seksualność kobiet niż tabletki, jednak nie prowadzono do tej pory szczegółowych badań na ten temat. Wiadomo jednak, że te metody mają mniejszy wpływ na obniżenie stężenia testosteronu, co wiążę się z brakiem obniżenia libido. Dodatkowo, pierścień dopochwowy niekiedy może zwiększać ilość wydzieliny pochwowej, niż ją zmniejszać; wkładka wewnątrzmaciczna - poprzez danie poczucia bezpieczeństwa przed ciążą, nie mając wpływu na gospodarkę hormonalną oraz nie zaburzając cyklu płciowego metoda ta wydaje się pozbawiona negatywnych oddziaływań na seksualność kobiet.   Antykoncepcja chirurgiczna Wazektomia wykonywana mężczyznom oraz sterylizacja wykonywana kobietom - są to nieodwracalne metody antykoncepcyjne. W Polsce legalna jest tylko wazektomia, sterylizacja jest zabroniona. Na świecie jednak sterylizacja jest popularną metodą, ze względu na skuteczność i brak negatywnego wpływu na seksualność. Jak widać, obecnie mamy dostęp do wielu metod antykoncepcyjnych, które możemy wybrać zgodnie z naszymi preferencjami oraz, co ważne, po konsultacji z lekarzem. Swoboda aktywności seksualnej bez ciąży musi być więc zrównoważona znanymi skutkami ubocznymi, ryzykiem i korzyściami dla zdrowia seksualnego. W przypadku jakichkolwiek trudności czy skutków ubocznych pojawiających się w związku z używaną antykoncepcją warto udać się do specjalisty. Współżycie seksualne pozostaje więc przyjemnością, z jednoczesnym zabezpieczeniem przed niepożądanymi efektami współżycia seksualnego.   Bibliografia Lew-Starowicz M., Lew-Starowicz Z., Skrzypulec-Plinta V. Seksuologia. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa, 2018. Shah MB, Hoffstetter S. ,,Contraception and sexuality.” Minerva Ginecologica. 2010,331-347. Filipa de Castro Coelho, Barros C. ,,The Potential of Hormonal Contraception to InfluenceFemale Sexuality", International Journal of Reproductive Medicine, 2019. Chen J., Ho S.C., ,,Contraceptive status and sexual function of climacteric Chinese women, Contraception.” vol. 59, no. 2, pp. 85–90, 1999.
Czytaj więcej

Autyzm – czym jest i jakie są jego objawy?

Autyzm to zaburzenie rozwoju, które bardzo często błędnie określane jest w społeczeństwie, jako choroba lub po prostu upośledzenie umysłowe. Mózg osoby autystycznej funkcjonuje w niestandardowy sposób, przez co postrzeganie rzeczywistości jest zupełnie inne. Nie oznacza to jednak choroby, a inną ścieżkę rozwoju, interakcje społeczne i komunikację. Poniższy artykuł to odpowiedź na wiele pytań, które zadają sobie rodzice w pierwszych latach życia dziecka. Warto wiedzieć co to jest autyzm, czy znane są przyczyny jego powstawania i jakie objawy mogą świadczyć o zaburzeniu.
Czytaj więcej

Różne rodzaje terapii

Podczas gdy niektórzy ludzie odnoszą się do źródeł swoich problemów za pomocą tylko jednego trybu terapii, istnieje wiele różnych sposobów, które można zastosować, aby osiągnąć określone cele na drodze do zdrowia. Osoba może spotkać się z różnymi terapeutami lub teraputami i korzystać z wielu podejść podczas uzyskiwania leczenia. Coaching, odnosi się do prowadzenia i pomagania osobie w osiąganiu przyszłych celów. W życiu pojawia się wiele sytuacji, w których potrzebne jest dodatkowe wsparcie i wgląd, aby dążyć do osobistych celów lub popchnąć osobę na wyższy poziom wydajności; zawód coacha opiera się na zaspokajaniu tych potrzeb. Chociaż trenerzy często przechodzą profesjonalne szkolenie w ramach różnych programów i instytucji, nie są licencjonowani jako terapeuci, teraputy ani specjaliści od zdrowia psychicznego. Terapia rodzinna. Rodziny mogą odnieść korzyści z terapii, gdy doświadczają stresującego wydarzenia, które może nadwyrężyć relacje rodzinne, takiego jak trudności finansowe, rozwód lub śmierć bliskiej osoby. Ponadto może być skuteczna w leczeniu problemów ze zdrowiem psychicznym, które mają wpływ na całą rodzinę, takich jak depresja, nadużywanie substancji, choroby przewlekłe, problemy z jedzeniem lub codzienne sprawy, takie jak problemy z komunikacją, konflikty interpersonalne lub problemy behawioralne u dzieci i młodzieży. Terapia grupowa obejmuje co najmniej jednego specjalistę od zdrowia psychicznego i dwie lub więcej osób w terapii. Wiele osób używa jej do rozwiązania konkretnego problemu ze zdrowiem psychicznym. Dynamika grupy często pomaga ludziom czuć się wspieranymi w drodze ku byciu najlepszą wersją siebie. Niezależnie od tego, co jest Twoim celem, terapia grupowa może Ci w tym pomóc.  Terapia domowa odbywa się w domu osoby leczonej na terapii, a nie w biurze. Może pomóc ludziom, którzy mają trudności z dostaniem się do prywatnych gabinetów lub placówek zdrowia psychicznego. Czynniki, które mogą uniemożliwić uczęszczanie na terapię do biura, obejmują kwestie finansowe, wiek, przewlekłe problemy zdrowotne, agorafobię i obowiązki w domu lub pracy. Terapia Indywidualna (Psychoterapia) to wspólny proces terapeuty i osoby w terapii. Poradnictwo małżeńskie, znane również jako poradnictwo dla par, poradnictwo w związku lub terapia par, to forma terapii, która wspiera osoby w związkach intymnych. Terapia może być pomocna dla partnerów rozważających separację lub poszukujących intymności na wyższym poziomie oraz zrozumienia. Podczas gdy sam związek jest przedmiotem poradnictwa małżeńskiego, każdy partner powinien zwracać uwagę na samodoskonalenie i samoświadomość. Terapia na odległość, w przeciwieństwie do terapii tradycyjnej, umożliwia osobie spotkanie z terapeutą z niemal dowolnego miejsca na świecie, o ile ma stabilne i bezpieczne połączenie internetowe lub telefoniczne. Poradnictwo duszpasterskie. Poza zapewnianiem psychoterapii, terapeuty duszpasterscy wykorzystują zasoby, takie jak modlitwa, studiowanie pism świętych i uczestnictwo w społeczności, aby pomóc ludziom w ich przemianie i nawiązaniu większej więzi z innymi. Poradnictwo przedmałżeńskie. Celem poradnictwa przedmałżeńskiego jest zidentyfikowanie i zajęcie się potencjalnymi obszarami konfliktu w związku na wczesnym etapie, zanim te kwestie staną się poważnymi problemami, oraz nauczenie partnerów skutecznych strategii omawiania i rozwiązywania konfliktów. Psychiatria opiera się na przekonaniu, że choroby psychiczne mają podłoże biologiczne. Psychiatrzy przepisują leki w celu skorygowania nierównowagi w chemii mózgu, która powoduje objawy zdrowia psychicznego. Chociaż większość psychiatrów przepisuje leki w ramach leczenia, niektórzy oferują również inne rodzaje leczenia, takie jak psychoterapia.  Leczenie stacjonarne pozwala osobom doświadczyć całodobowej opieki podczas prowadzenia terapii, aby stawić czoła wyzwaniom związanym z nadużywaniem substancji, uzależnieniami i zaburzeniami odżywiania. W ośrodkach leczenia stacjonarnego osoby mają dostęp do wyższego poziomu opieki niż może zapewnić sama terapia indywidualna, rodzinna lub grupowa. Ośrodki leczenia stacjonarnego są dostępne zarówno dla młodzieży, jak i dorosłych, a pobyty mogą trwać od 28 dni do sześciu miesięcy i dłużej. Doradztwo szkolne ma na celu ułatwienie osiągnięć uczniów, poprawę zachowania i frekwencji uczniów oraz pomoc uczniom w rozwoju społecznym.  Terapia seksualna to rodzaj psychoterapii, która zajmuje się problemami ze zdrowiem psychicznym i problemami emocjonalnymi wpływającymi na funkcje seksualne, popęd lub pragnienie intymności. Oferowane podstawowe sposoby terapii obejmują zazwyczaj terapię indywidualną, par, rodzinną i grupową, ponieważ różne okoliczności wymagają różnych sposobów. Na przykład pary, które szukają porady w kwestiach związanych z relacjami, mogą na przykład spotkać się z teraputą par, jednocześnie spotykając się z terapeutą indywidualnie. Nastolatek doświadczający problemów ze zdrowiem psychicznym może skorzystać na tym, żeby członkowie rodziny dołączyli do sesji terapeutycznej w celu omówienia obszarów niepokojących, które mogą utrudniać powrót do zdrowia, a także omówienia postępów lub niepowodzeń. Kontekst, w którym prowadzona jest terapia, również może się różnić. Terapia na odległość i terapia domowa są oferowane, gdy trudności finansowe lub brak transportu ograniczają dostęp osoby do leczenia w środowisku zawodowym.  Poradnictwo szkolne może być pierwszym sposobem terapii, którego doświadcza wielu młodych ludzi. Pedagodzy szkolni są często pierwszym punktem kontaktu dla nastolatków, którzy mają problemy ze zdrowiem psychicznym lub innymi problemami emocjonalnymi.
Czytaj więcej

Czy stres jest nam potrzebny?

Zjawisko stresu jest nam znane od najmłodszych lat, doświadczamy stresu w szkole, domu, pracy. Jest on nieodłącznym elementem naszego życia i zdaje się być powodem naszych niepowodzeń. Przez stres nie zdaliśmy egzaminu, źle wypadliśmy na rozmowie kwalifikacyjnej, nie możemy spać. Czy oznacza to w takim razie sądzić, że pozbycie się stresu w naszym życiu spowodowałoby polepszenie jego jakości?
Czytaj więcej

Problemy ze snem i zasypianiem – co je może powodować? Jak je zwalczać?

Problemy ze snem są dość powszechne. Od jakości i długości snu zależy funkcjonowanie w ciągu dnia, spostrzegawczość, koncentracja, nastrój i w dużej mierze stan zdrowia. Z uwagi na czas trwania podzielone zostały na przygodne, krótkotrwałe i przewlekłe.
Czytaj więcej

Zarobki terapeuty, czyli jak zadbać o finanse

Prowadzenie sprawnej, bezpiecznej i lukratywnej praktyki wymaga dogłębnego zrozumienia, w jaki sposób operować środkami finansowymi. Dzięki śledzeniu przychodów pojawia się jasny obraz zysków, umożliwiający wyznaczenie celów związanych z zawodowym i finansowym sukcesem.
Czytaj więcej

Co to jest psychoonkologia i komu może pomóc?

Osoby zmagające się z chorobą nowotworową narażone są na ogromny, długotrwały stres związany z trudną sytuacją. Bliscy chorego nierzadko nie wiedzą, w jaki sposób z nim rozmawiać i efektownie go wspierać, nawet gdy leczenie pacjenta wpływa korzystnie na rokowania. Diagnoza raka to silne obciążenie stanu psychicznego chorego i jego rodziny i właśnie na tym skupia się psychoonkologia – na wsparciu i poradnictwie terapeutycznym zarówno osób chorych, jak i ich bliskich. Poniżej znajdziesz najważniejsze informacje o psychoonkologii.
Czytaj więcej

Jak sobie radzić ze stresem w pracy?

Stres to nieodłączny element życia człowieka. Już od pierwszych lat doświadczamy tego uczucia. Powoli oswajamy się z nim i w pewien sposób akceptujemy ten stan, który pojawia się w trudnych momentach codziennego życia. Stres stanowi naturalną reakcję organizmu na nagłe zmiany, trudne decyzje, wyzwania i stawiane nam cele. Stres w pracy nie zawsze jest zły. Optymalny poziom stresu wpływa bowiem pozytywnie na efekty naszych działań i prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Jednak co się dzieje, gdy zmienia od swoją postać i przybiera formę nieustannego, paraliżującego stresu? Wówczas pojawiają się lęki, problemy z koncentracją i uczucie zmęczenia. Jakie mogą być przyczyny stresu w pracy i czy długotrwały stres jest niebezpieczny dla naszego funkcjonowania?
Czytaj więcej

Promowanie strony internetowej dla terapeutów

Jako terapeuta starający się rozwijać swoją prywatną praktykę, prawdopodobnie zaczynasz zdawać sobie sprawę, że obecność w Internecie jest kluczowym elementem przyciągania potencjalnych klientów. Być może masz już stronę na Facebooku, profil na Twitterze, bloga lub witrynę internetową. Ale każdy może stworzyć stronę w mediach społecznościowych lub opublikować kilka artykułów na blogu. Po prostu posiadanie strony internetowej nie oznacza, że ​​pojawi się ona w wynikach wyszukiwania, gdy ludzie w Twojej okolicy będą szukać terapeuty.
Czytaj więcej

21 sierpnia obchodzimy Światowy Dzień Optymisty

Okres ostatnich dwóch był (i jest) w skali globalnej, krajowej i indywidulanej dla każdego z nas skali mikro jednym z trudniejszych w historii współczesnego świata. Niniejszy artykuł, nie powstał jednak po to, by wymieniać destrukcyjne skutki pandemii, wojny na Ukrainie i inflacji. Z okazji obchodzonego dziś Światowego Dnia Optymisty eksperci z portalu Zaufany Terapeuta przygotowali kilka porad, które mogą pomóc nam spoglądać na świat z jaśniejszej perspektywy, nawet w obliczu kryzysu.   Kiedy stajemy w obliczu życiowych i społecznych dramatów, przeżywamy silny stres i przykre emocje takie jak lęk, niepokój, żal, złość czy wściekłość. Uczucia te sprawiają, że trudno nam jest dostrzec pozytywne aspekty zmian, które zachodzą wokół nas. Często zdarza się, że przyjmujemy fatalistyczną perspektywę i tracimy wiarę w to, że przyszłość może przynieść nam jeszcze coś pozytywnego. Twórcy nowoczesnej metody leczenia PTSD u weteranów wojennych – Time Perspective Therapy – prof. Philip Zimbardo i Rosemary Sword, aby zobrazować sposób patrzenia na świat pesymisty ukuli pojęcie więźnia czasu. „Jest to osoba tkwiąca w negatywnej perspektywie czasowej, takiej jak przeszły negatywizm lub teraźniejszy fatalizm. Osoby cierpiące na PTSD, ale także pesymiści mogą być więźniami czasu, fiksują się na wydarzeniach, które spowodowało stres, lęk czy traumę. – wyjaśnia Sword.   Aleksandra Bieniek z portali Zaufany Terapeuta opowiada o tym jakie skutki na nasze życie może mieć pesymizm. Radzi jak, pomimo trudności i kryzysów nauczyć się spoglądać na świat z jaśniejszej perspektywy. Dlaczego Polacy są tak pesymistyczni w  porównaniu do innych narodów? Każdemu z nas zdarza się mieć gorszy dzień i pesymistyczne spojrzenie na otaczającą nas rzeczywistość. Badania jednak jednoznacznie pokazują, że narzekanie jest stałym elementem naszej kultury, a Polacy postrzegani są jako naród smutny i ponury. Dlaczego na tle innych narodów wypadamy tak źle? Pesymizm Polaków to pewien wzorzec kulturowy, który jest przekazywany z pradziada na dziada. Nie bez znaczenia  pozostaje historia naszego narodu. Nawet jeśli przez chwilę był lepszy okres, to zaraz po nim wydarzyło się coś co np., zagrażało naszej wolności. W narodzie polskim ukształtował się wzorzec myślenia, że powinniśmy być czujni, że nie powinniśmy podejmować pochopnych decyzji, a na życie lepiej jest patrzeć z wyuczoną ostrożnością. Dodatkowo dookoła nas zawsze znajdą się osoby, które przypomną, że ostrożności nigdy za wiele i nie warto tak cieszyć się z powodzenia, bo nigdy nie wiadomo co nas spotka za jakiś czas.   Czy wśród pesymistów istnieje większe ryzyko zachorowania na zaburzenia psychiczne? Badania pokazują jednak, że pesymizm predysponuje nas do rozwoju wielu chorób. Czarno-białe widzenie otaczającej nas rzeczywistości, brak pewności siebie, niskie poczucie wartości, mogą wpłynąć na obniżenie jakości życia, a w konsekwencji sprzyjać rozwojowi depresji i fobii. Pesymistyczne nastawienie do życia związane jest  z funkcjonowaniem w długotrwałym stresie, co w konsekwencji prowadzi do podwyższenia poziomu kortyzolu we krwi. Efektem stresu są również problemy z funkcjonowaniem układu pokarmowego i krwionośnego. U osób pesymistycznie nastawionych do życia  dużo częściej diagnozuje się zaburzenia psychicznie niż np. u optymistów.   Czym charakteryzuje się optymista? Optymista to osoba, która ma pozytywny stosunek do życia. Posiada wysoką samoocenę, a każdy problem który napotyka na swojej drodze życiowej, uznaje za coś chwilowego, przejściowego  z czym musi sobie poradzić. Pozytywne myślenie jest bardzo istotne, ale tylko wtedy kiedy dodamy do tego konkretne działania nastawione na zrealizowanie danego celu, możemy mówić o sukcesie. Połączenie tych dwóch komponentów „tworzy" optymistę.   Czy optymizmu można się nauczyć? Dzięki doktorowi Seligmanowi- twórcy psychologii pozytywnej wiemy, że każdy z nas może nauczyć  się optymizmu, bez względu na to jak dużym pesymistą życiowym jest na co dzień. Przed nami na początku mogąca się wydawać trudna, wymagająca czasu praca, która jednak ma szansę przynieść trwałe i pozytywne rezultaty. Powinniśmy zastanowić się nad naszymi reakcjami na negatywne sytuacje i tu pomocny z pewnością będzie system ABCDE oparty na koncepcji ABC Alberta Eliasa, gdzie każda z literek będzie oznaczała coś innego: Adversity (trudność) – sytuacja, która należy do trudnych lub nieprzyjemnych Belief (przekonanie) – wszystko to, co myślisz w kontekście sytuacji, która Cię spotkała Consequence (skutek) – wszystkie Twoje działania i uczucia, które zaistniały ze względu na określoną trudność, która Cię spotkała Disputation (kwestionowanie) – wykorzystywanie wszelkich dowodów, które podważyły negatywne myśli, pojawiające się w związku z określoną, negatywną sytuacją Energizing (aktywacja) – zaplanowanie działań, które są dla Ciebie korzystne.   Zapisując nasze przemyślenia i uczucia związane z trudną sytuacją życiową, łatwiej będzie nam zastanowić się w jaki inny sposób możemy reagować. Model uczący optymizmu można z powodzeniem wdrożyć w życie. Najważniejsza jest to żeby się nie poddawać i regularnie wykonywać zadania, które z czasem będą coraz łatwiejsze jednocześnie przynosząc przy tym wymierne pozytywne skutki w naszej zmieniającej się codzienności. 
Czytaj więcej

Zdrowie psychiczne terapeuty

Jako terapeuta spędzasz całe dnie pomagając ludziom przebrnąć przez różne kryzysy. Twoi klienci dzielą się swoimi doświadczeniami, które obejmuje wszystko - od nękania w miejscu pracy przez problemy finansowe po poważne objawy zdrowia psychicznego, a Ty oferujesz wskazówki i wsparcie, gdy zaczynają pracować nad przezwyciężeniem tych wyzwań.  Niektórzy z Twoich klientów mogą być zaskoczeni, gdy dowiadują się, że zmagasz się z podobnymi problemami, ponieważ zapewnienie skutecznej terapii wiąże się z oferowaniem empatycznego wsparcia bez ujawniania swoich osobistych doświadczeń.  Ale oczywiście jesteś człowiekiem, tak jak oni, a osobiste cierpienie jest generalnie częścią ludzkiego doświadczenia. Większość ludzi doświadcza tragedii i strat przez całe życie. Dzięki profesjonalnemu wyszkoleniu i współczującej naturze, empatia może przyjść do ciebie naturalnie. Ale nic nie jest w stanie całkowicie uchronić Cię przed doświadczaniem własnego cierpienia. Jednak podejmując kroki, aby wspierać i dbać o siebie, gdy zmagasz się z problemami, możesz zapobiec temu, aby cierpienie wpłynęło na Twoją pracę.    ZALECENIA I ZAKAZY DLA TERAPEUTÓW W KRYZYSIE OSOBISTYM Dziedzina psychoterapii może być intensywna, złożona i często izolująca. Mimo to możesz cieszyć się swoją pracą i czerpać z niej ogromną satysfakcję, pomimo okazjonalnych wyzwań, jakie niesie. Jednak niektóre sytuacje lub wydarzenia z życia mogą sprawić, że będziesz mniej obecny, aby stawić czoła emocjonalnym wymaganiom swojej pracy.  Możesz się zastanawiać, czy jest etycznym, dalsze wspieranie ludzi potrzebujących pomocy, gdy sam przetrwasz trudny okres. Chociaż ważne jest, aby wziąć pod uwagę subiektywne okoliczności, poniższe wskazówki mogą pomóc w udzielaniu pomocy terapeutycznej w chwilach osobistych trudności.  Nie ukrywaj swoich uczuć Wyobraź sobie, że pracujesz z klientem, który ma trudności z wyrażaniem swoich emocji. Prawdopodobnie zachęciłbyś ich, aby spróbowali wygodniej rozmawiać o swoich uczuciach i nauczyłbyś ich umiejętności ekspresji. Dlaczego? Ponieważ wiesz, że tłumienie emocji zwykle nie działa. Kiedy tłumisz emocje, nie możesz się nimi zająć w sposób produktywny. Nie znikają, więc nadal wpływają na Twój nastrój, pozostając w Twoich myślach, a nawet wyciekają do Twoich interakcjach z innymi.  Samoopieka Zamiast powstrzymywać emocje, spróbuj włączyć medytację lub inne praktyki relaksacyjne do swojego dnia. Te działania mogą pomóc Ci zaakceptować swoje uczucia bez wpadania w pułapkę.  Inne pozytywne metody radzenia sobie z trudnościami życia obejmują: Pisanie dziennika Szukanie wsparcia u bliskich Aktywność fizyczna Spędzanie czasu na łonie natury Tworzenie sztuki Słuchanie muzyki Ważne jest również, aby nadal dbać o swoje potrzeby fizyczne. W trudnych chwilach często dochodzi do przepracowania, utraty snu lub braku zainteresowania jedzeniem, w tym przygotowywaniem pożywnych posiłków.  Nie przerzucaj problemu na klientów ani nie wykorzystuj klientów jako systemu wsparcia emocjonalnego. Dzielenie się osobistym cierpieniem z klientami nie jest pomocne w ich terapii. Jest to problematyczne i potencjalnie nieetyczne zachowanie. Jeśli znajdziesz się w miejscu, w którym chcesz szukać wsparcia u klientów, możesz rozważyć wygospodarowanie sobie większego dystansu - zostałeś odizolowany i brakuje Ci silnego systemu wsparcia.  Pomocne może być również zaplanowanie czasu wolnego, jeśli: Twój nastrój wobec klientów staje się niecierpliwy lub drażliwy Często rozpraszasz się podczas terapii Problemy z klientami są na tyle podobne do twoich, że wywołują cierpienie Czy otworzyć się na zaufanych bliskich lub swojego terapeutę. Poruszanie się po własnych problemach emocjonalnych podczas doświadczania cierpienia klientów może być niezwykle trudne.  Rozmowa o swojej sytuacji z osobami, które mogą zaoferować wsparcie i wskazówki, może pomóc Ci poczuć się mniej samotnym, nawet jeśli nie dostarczy natychmiastowego rozwiązania.  Nie opuszczaj sesji bez uprzedzenia LUB nie zmuszaj się do trudnych dni. Jeśli Twój stan emocjonalny uniemożliwia Ci skuteczną terapię, nie powinieneś próbować prowadzić sesji. Takie postępowanie nie pomoże ani Tobie, ani Twojemu klientowi, a może zaszkodzić relacji terapeutycznej. Jeśli musisz odwołać sesję, możesz poinformować swoich klientów, że „nieuniknione okoliczności” uniemożliwiły Ci sesję i zaproponować zmianę terminu wizyty w najwcześniejszym dogodnym dla nich terminie (podaj im numer współpracownika, do którego mogą zadzwonić, jeśli będą musieli zaradzić natychmiastowemu incydentowi). W razie potrzeby zrób sobie przerwę w pracy. Terapeuci również zasługują na wolne, a szczególnie ważne jest, aby poświęcić czas potrzebny na przepracowanie trudnych problemów, żalu lub problemów zdrowotnych, ponieważ mogą one mieć wpływ na Twoją zdolność do wspierania innych.  Nie wątp w siebie. To zupełnie normalne, że zdarzają się chwile zwątpienia. Każdy je ma, nawet terapeuci. Możesz się zastanawiać, jak możesz komuś pomóc, gdy jesteś w niebezpieczeństwie. Jeśli na przykład przechodząc przez rozwód, możesz się zastanawiać, co klienci szukający pomocy w związkach pomyśleliby o Waszej wspólnej pracy, gdyby o tym wiedzieli.  Ciężko zaufać własnym umiejętnościom, szczególnie w trudnych chwilach. Ale Twoje doświadczenie i szkolenie mogą Cię poprowadzić, zwłaszcza jeśli wykorzystasz umiejętności radzenia sobie, których uczysz innych, aby pracowały także u Ciebie. 
Czytaj więcej