Wykorzystanie terapii ACT w terapii problemów emocjonalnych i lękowych wśród dzieci i młodzieży wywołanych COVID-19

Narzędziownia

Pandemia koronawirusa wpłynęła znacząco na zdrowie psychiczne młodzieży i osób dorosłych. Do gabinetów psychoterapeutów znacznie częściej zaczęli zgłaszać się klienci z objawami lękowymi. Nasilenie problemów emocjonalnych i lękowych było zauważalne również u klientów przebywających od dłuższego czasu w terapii. Czynniki takie jak: przedłużające się poczucie zagrożenia, intensywna ekspozycja na stres oraz brak poczucia stabilizacji sytuacji życiowej wywołane COVID-19 wpływały między innymi na nasilenie lęku o zdrowie oraz lęku uogólnionego. U osób z fobią społeczną stan związany z izolacją społeczną nasilił reakcję unikania kontaktów społecznych.

Sytuacja związana z pandemią, a szczególnie praca terapeutyczna związana z jej skutkami, wymaga szczególnych rozwiązań. Rozwiązania takie zawierają się między innymi w terapii ACT. Głównym celem terapii ACT jest nabycie „elastyczności psychologicznej”, rozumianej jako umiejętność bycia obecnym w danej chwili, z otwartością na własne doświadczenia oraz podejmowanie działań zgodnych z własnymi wartościami. Elastyczność psychologiczna umożliwia skuteczniejsze reagowanie na problemy i wyzwania.

W dalszej części przedstawię wybrane techniki terapii ACT zastosowane w terapii młodzieży oraz osób dorosłych z problemami emocjonalnymi oraz lękowymi wywołanymi COVID-19.

POLECAMY

Defuzja

Defuzja według terapii ACT jest procesem i oznacza umiejętność oddzielenia się od własnych myśli oraz emocji. W toku terapii wprowadzane są rozmaite techniki w celu nauczenia klienta tego procesu.
W stanie fuzji poznawczej myśli dominują nad zachowaniem. Klienci często nazywają ten stan jako „bycie ogarniętymi lub zaplątanymi przez swoje myśli”. W sytuacji gdy klienci są pochłonięci lub, posługując się językiem ACT, określilibyśmy, że są „zablokowani w świecie języka”, uczymy ich defuzji. Poniżej przedstawię opis przypadku pani Agnieszki oraz przykład wprowadzania defuzji.
 

OPIS PRZYPADKU 1

Klientka, l.24, zgłosiła się na terapię kilka tygodni po zakończeniu leczenia w związku z COVID-19. Przebieg choroby ocenia jako łagodny. Po wyleczeniu przyjęła dwie dawki szczepionki przeciwko COVID-19.

Największy problem dla klientki stanowią niepokojące, natrętne myśli dotyczące czystości oraz przymus wykonywania kompulsji związanych z myciem rąk. Pani Agnieszka bardzo często dezynfekuje dłonie, a następnie myje je kilkukrotnie w przekonaniu, że dzięki temu nie zarazi innych COVID-19 (szczególnie obawia się, że zarazi swoją rodzinę). Zauważyła, że doprowadziło to do pojawiania się ran i otarć na dłoniach.

Kilka razy w miesiącu pani Agnieszka wykonywała także testy na obecność wirusa. Mimo że wszystkie wyniki testów były negatywne, z narastającej obawy przed potencjalnym zakażeniem członków rodziny zaczęła się izolować, co wpłynęło negatywnie na jej nastrój (podczas zgłoszenia deklaruje znaczne obniżenie nastroju przez większą część dnia).

Dla pani Agnieszki rodzina stanowi najważniejszą wartość. Klientka bardzo chciałaby wrócić do spotkań z rodziną, ale natrętne myśli związane z ryzykiem zakażenia bliskich nasilają lęk i uniemożliwiają podjęcie działań w tym kierunku.


Przykład przeprowadzonej defuzji

Wprowadzenie defuzji zostało poprzedzone psychoedukacją za pomocą metafory (co ma powszechne zastosowanie w terapii ACT). Celem było wyjaśnienie klientce, czym jest fuzja poznawcza.

  • Metafora rąk jako myśli
    Instrukcja

    Wyobraź sobie, że twoje ręce to twoje myśli. Powoli przybliżaj otwarte dłonie do twojej twarzy, aż zakryją twoje oczy. Kiedy dłonie zakrywają już twoje oczy, spróbuj patrzeć na to,...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy