Substancje psychoaktywne a zaburzenia psychotyczne

Temat numeru

Widząc osoby zażywające narkotyki bądź od nich uzależnione, mamy tendencje do przypisywania przyczyn ich problemów efektom przyjmowania tych substancji psychoaktywnych. Dotyczy to różnych sfer życia. Od kontaktów i relacji z innymi przez problemy finansowe, aż po kwestie zdrowia psychicznego włącznie. O ile w przypadku większości z tych obszarów nie ma wątpliwości co do wspomnianych zależności, o tyle w kwestiach dotyczących zaburzeń psychicznych, warunkowanych przyjmowaniem narkotyków dostępnych jest wiele, często wykluczających się wyników badań. Jest to głównie powiązane ze złożonym charakterem samych zaburzeń, ale także z efektem przyjmowania narkotyków. Tym, co może mieć bezpośredni wpływ na taki stan rzeczy, są np. indywidualne uwarunkowania życia jednostki, przebyte wcześniej choroby i urazy, inicjacja narkotykowa w okresie dojrzewania czy wpływ środowiska. Często jednak nie wiadomo, czy początek psychozy u osób przyjmujących substancje psychoaktywne jest reakcją psychotyczną, która nie wystąpiłaby w przypadku niestosowania narkotyku, czy też stanowi on wcześniejszy początek psychozy, która wystąpiłaby niezależnie.

Ostre symptomy psychiatryczne rozpoznane u pacjenta z podwójną diagnozą, zwracającego się po pomoc mogą być mylone z objawami wywołanymi przyjmowaniem substancji lub na odwrót – zjawiska występujące po odurzeniu lub odstawieniu narkotyku mogą być mylnie interpretowane jako choroba psychiczna. Mówiąc o współistniejących zaburzeniach, podkreślić należy ich wzajemne oddziaływanie na siebie, wpływające zarówno na ich przebieg, jak i rokowania leczenia. Pomimo złożonego charakteru oraz trudności z tym związanych, istotnym z punktu widzenia postawienia właściwej diagnozy będzie podjęcie próby zbadania genezy powstania obu zaburzeń oraz ich przebiegu. Istnieją badania (m.in. Chambers, Krystal i Self, 2001; Volkow, 2004) wskazujące na wspólne podłoże fizjologiczne w układzie nerwowym, które może doprowadzić do obu zaburzeń. Dowodzą one, że z jednej strony zmiany w obrębie układu dopaminergicznego mogą przyczyniać się do powstawania np. schizofrenii, a z drugiej – zaburzając prawidłowe działanie neuronalnego układu nagrody, powodować uzależnienie.

Sprawdź też nasz artykuł Czym jest syndrom DDA?, który to problem dotyczy osób, które wychowywały się w rodzinie, gdzie przynajmniej jedno z rodziców było uzależnione.  

POLECAMY

Zaburzenia psychotyczne jako czynnik zwiększający ryzyko uzależnienia od substancji psychoaktywnych

Termin podwójnej diagnozy, oznaczający rozpoznanie u pacjenta dwóch występujących ze sobą zaburzeń psychicznych, gdzie jedna z diagnoz ma związek z używaniem określonej substancji psychoaktywnej, może dotyczyć kilku przypadków. Pierwszy z nich to sytuacja, kiedy choroba psychiczna mogła być podłożem do używania substancji psychoaktywnych i rozwoju zaburzeń wynikających z chronicznego charakteru zażywania narkotyków. Zaburzenia psychiczne mają w tym przypadku charakter pierwotny i poprzedzają inicjację narkotykową. Pacjent może postrzegać substancję psychoaktywną jako źródło regulacji emocji i traktuje ją jako element „samoleczenia”. Istotne jest, że wybierane są określone rodzaje substancji o konkretnych efektach działani...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy