Różne zabarwienia ludzkiej seksualności

orientacja vs. tożsamość seksualna

Temat numeru

Ludzka seksualność jest wymiarem niezwykle złożonym i skomplikowanym, zaś sama tematyka dotycząca seksu czy choćby płciowości od pokoleń stanowi obszar tabu, licznych kontrowersji, a nawet sporów. Narosłe wokół tych zagadnień emocje, nieporozumienia, celowe bądź nieświadome przekłamania, stereotypy czy błędne sądy zamiast porządkować wiedzę, zaciemniają jedynie obraz zjawiska, wikłając sferę merytoryczną z przestrzenią ideologiczną i światopoglądową. Co ważne, uwaga ta dotyczy każdej ze stron konfliktu – każdej, dla której owa tematyka nie stanowi jedynie wyabstrahowanego od emocji przedmiotu badań, a nabiera charakteru osobistego, stanowiąc zagrożenie manipulowania faktami.

Między innymi dlatego, by uporządkować wspólną nomenklaturę, gdy chcemy zrozumieć pojęcie „tożsamości seksualnej”, kluczowe jest poznanie najpierw terminów oraz koncepcji bezpośrednio je poprzedzających, tj.: „płeć, seksualność, pociąg seksualny, orientacja seksualna” czy wreszcie „tożsamość płciowa”, a także zrozumienie towarzyszących tym konstruktom myśli przewodnich, jak również problemów, z którymi wiąże się ich definiowanie.

Seksualność i jej składowe

Ujmując seksualność formalnie, według jednej z bardziej holistycznych definicji, możemy zauważyć, iż jest ona przedstawiana jako podstawowy element bycia człowiekiem przez całe życie, obejmujący: seks, płciową identyfikację i rolę, orientację seksualną, erotyzm, pożądanie, intymność oraz reprodukcję. Seksualność jest przy tym doświadczana i wyrażana zarówno w myślach, fantazjach, przeżyciach, przekonaniach, wartościach, zachowaniach, rolach czy związkach. Powstaje zaś na skutek interakcji czynników biologicznych, psychologicznych, społecznych, ekonomicznych, politycznych, kulturowych, etycznych, prawnych, historycznych, religijnych i duchowych.

POLECAMY

Różne odcienie płci

Pojęcie „płci” domyślnie rozumiane jest głównie poprzez pryzmat jej biologicznego wycinka, zapominając, iż w bardzo rzadkich przypadkach płeć biologiczna, czyli gonadalna + genitalna (determinowana m.in. pierwszorzędowymi i drugorzędowymi cechami płciowymi) jest kwestią decyzji lekarskiej (tzw. osoby interseksualne – gdy zewnętrzne narządy płciowe dziecka nie są w pełni wykształcone lub słabo zróżnicowane, tj. występują zarówno nie w pełni rozwinięte narządy żeńskie, jak i męskie). Spośród innych wariantów, płci rozumianej w sensie fizycznym, mamy również do czynienia m.in. z płcią chromosomalną, płcią somatyczną czy płcią metaboliczną (mieszczącymi się w obszarze angielskiego słowa sex) oraz z płcią psychologiczną, płcią mózgową, płcią społeczną, płcią kulturową, płcią w sensie religijno-duchowym oraz obrządkowym (jak w mitologii egipskiej, greckiej, hinduskiej, chińskiej, japońskiej, aborygeńskiej) i tak dalej (którym to z kolei odpowiada angielskie określenie gender). Niekiedy w ramach dodatkowego i dobitniejszego rozróżnienia tych terminów posługujemy się również określeniami, iż biologiczna sfera płciowa (sex) wpływa na to, czy ktoś jest kobietą lub mężczyzną (ang. female & male), podczas gdy płeć społeczno-kulturowa (gender) wpływa na to, czy jesteśmy bardziej „żeńscy” bądź „męscy” (ang. feminine & masculine) wedle „stylu bycia”: zachowań, pełnionych ról i wykonywanych zawodów, upodobań, wrażliwości, sposobów reagowania i przeżywania sytuacji codziennych, mentalności, poczucia przynależności do określonej płci, pewności tego, kim jesteśmy itd. Z tak rozumianym wymiarem płci niezwykle blisko spokrewniony jest kolejny filar seksualności, a mianowicie tożsamość płciowa. Pojęcia te, choć brzmią podobnie, nie powinny być mylone. Tożsamość płciowa (ang. gender identity) odnosi się bowiem do wewnętrznego poczucia przynależności do danej płci i nie predefiniuje bezpośrednio orientacji seksualnej.

Człowiek nabiera poczucia własnej osoby, harmonii ze swoim ciałem oraz sposobów definiowania własnego Ja...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy