Opuszczone i niekochane dzieci – zaburzone więzi jako piętno

Diagnoza

Dlaczego moja mama mnie nie pokochała? – to pytanie nurtuje dziecko, które doświadczyło nieobecności rodzica. To pytanie, ale też obraz opuszczającego rodzica wpisują się w świat wewnętrzny dziecka i pozostają z nim do końca życia. Osoby te zmagają się z RAD, choć rzadko o tym wiedzą.

Każdy człowiek podświadomie szuka bezpiecznego schronienia u silnego, opiekuńczego rodzica. Jeżeli nie mamy w zasięgu kogoś takiego, to pozostają dwie możliwości – walka lub ucieczka. W sytuacji gdy nawet to nie jest możliwe – następuje bezruch, bezradność i kruchość. Wyrastają one z traumatycznych doświadczeń z dzieciństwa i zostają na długo.

Dzieci, które doświadczyły porzucenia rozumianego jako odizolowanie się rodzica, oddanie do ośrodka lub innej osobie pod opiekę, cierpią na RAD, czyli reaktywne zaburzenie przywiązania (ang. Reactive Attachment Disorder), (Prior, 2006, s. 20).

To dość nowy termin w diagnozach psychologicznych, który określa zaburzenie przywiązania we wczesnym dzieciństwie, również w kontekście doświadczanej przemocy emocjonalnej, psychicznej czy fizycznej. Rozwija się, gdy najbardziej podstawowe potrzeby dziecka dotyczące wychowania, czułości, komfortu, bliskości, bezpieczeństwa nie zostały zaspokojone. To powstrzymuje je przed nawiązaniem zdrowych relacji z innymi. Zaburzenie przybiera najczęściej dwie formy – osoba będzie unikać związków albo, wprost przeciwnie, nadmiernie wymuszać uwagę (Williams, 2018).

Reaktywne zaburzenie przywiązania jest rzadkim stanem dysfunkcji emocjonalnej, w którym niemowlę lub dziecko ma trudności z nawiązaniem więzi z rodzicami lub opiekunami z powodu wczesnego zaniedbania lub złego traktowania. Ryzyko diagnozy RAD jest wyższe niż przeciętne u niemowląt i dzieci, które mają matkę z depresją poporodową, mieszkają w domach dziecka i innych instytucjach opiekuńczych, przebywają w rodzinach zastępczych, są oddzielone od rodziców na dłuższy czas lub mają zaniedbujących opiekunów. Bez leczenia zaburzenie może utrzymywać się latami (Williams, 2018).

RAD pojawia się zwykle przed piątym rokiem życia, ale dość często można je zaobserwować, gdy dziecko jest jeszcze niemowlęciem. Objawy mogą być wtedy trudniejsze do rozpoznania niż u starszych dzieci – należą do nich m.in.:

  • apatia (zmniejszenie zdolności do odczuwania emocji i bodźców fizycznych),
  • wycofanie,
  • brak zainteresowania zabawkami i grami,
  • brak kontaktu wzrokowego,
  • brak uśmiechu,
  • unikanie kontaktu,
  • brak emocji podczas kary (kara pokazuje im wzmocnienie, że są „niechciane”) (Williams, 2018).

Starsze dzieci będą wykazywać bardziej zauważalne objawy, takie jak:

  • wikłanie się w trudne sytuacje czy konflikty,
  • unikanie pocieszania,
  • ukrywanie uczuć – złości, żalu, smutku,
  • agresja,
  • nieufność,
  • brak trwałych relacji z rówieśnikami lub licz...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI