Następstwa traumy seksualnej doznanej w dzieciństwie

Temat numeru

Trauma jest to termin używany m.in. do opisu urazu psychicznego spowodowanego skrajnym przeżyciem emocjonalnym (Reber, 2002). Zwykle kojarzona jest z kryzysem, jednak nie zawsze musi mieć tak ostry przebieg, aczkolwiek u osób nią dotkniętych zwykle dają się wyróżnić ostre lub chroniczne stany kryzysowe. Wydarzenia, które stają się ich przyczyną, zwykle wiążą się z sytuacją zagrożenia zdrowia i życia osoby. Przekraczają także ich dotychczasowe możliwości radzenia sobie (Kubacka-Jasiecka, 2010). Wydarzenie traumatyczne uderza w człowieka, atakuje i uszkadza, a czasami wręcz niszczy zaufanie do innych, poczucie sensu czy też integralności cielesnej (Herman, 1999). Nie inaczej jest u ofiar przemocy seksualnej.

Nierzadko skutki doświadczonej przemocy seksualnej są wyraźniejsze w związku z nieadekwatną reakcją społeczeństwa czy też osób najbliższych (por. James, Gilliland, 2006). W tego typu sytuacjach wyróżnić można skutki krótkotrwałe oraz długoterminowe. Do krótkoterminowych następstw zaliczylibyśmy: konsekwencje fizyczne, takie jak: siniaki, otarcia, zranienia, choroby weneryczne, ciąże itp.; konsekwencje emocjonalne, takie jak: lęk, poczucie winy, bezsilność, złość, depresja itp.; symptomy seksualne, takie jak seksualizacja zachowania, wiedza wykraczająca poza wiadomości posiadane przez rówieśników, zachowania jednoznacznie kojarzące się z seksualnością osób dorosłych; inne niespecyficzne niepożądane zachowania, takie jak: zachowania antyspołeczne, problemy w nawiązywaniu relacji rówieśniczych, zachowania autoagresywne itp.; PTSD. Natomiast jeśli chodzi o skutki długoterminowe wykorzystania seksualnego (trwające ponad 2 lata), to często są one bardzo rozległe i wielowymiarowe. Dotykają one sposobu, w jaki osoba postrzega siebie, swój wygląd, swoją seksualność, emocjonalność, swoje kontakty z innymi ludźmi oraz ogólne funkcjonowanie w świecie. Osoby dorosłe mogą w swoim życiu cierpieć na zaburzenia lękowe, depresję, a także zaburzenia odżywiania. Często mają zaniżoną samoocenę, przeżywają także szereg trudności w kontaktach interpersonalnych i swoim życiu seksualnym (Malec, 2006).

Następstwa w odniesieniu do specyfiki sprawstwa

Nierzadko samo wydarzenie jest dla osoby wyjątkowo urazowe. Sprawcy przemocy seksualnej mogą uciekać się do różnych sposobów. Niektóre z nich związane są z podstępem lub przekupstwem, inne z zastraszeniem i przemocą fizyczną (Beisert, 2008; Demczuk, 2011). Nie ulega wątpliwości, że przekroczenie granic intymnych wbrew woli osoby jest wydarzeniem traumatycznym. To sposób, w jaki zostaje dokonane, przyczynia się do zaostrzenia krótkotrwałych i długoterminowych konsekwencji takiego czynu. Przykładowo, znane są mi sytuacje, gdy chłopiec znajdujący się jeszcze w wieku bezwzględnej ochrony zgodził się na kontakt seksualny z dorosłym mężczyzną. W późniejszej rozmowie podawał, iż mężczyzna ten nie naciskał na niego, ale zachęcał do kontaktu. Doszło do zaaranżowania spotkania i w efekcie kontaktów seksualnych. Po fakcie chłopiec nie zgłaszał objawów związanych z kryzysem czy traumą. Sprawa wyszła na jaw przez przypadek. Długoterminowe konsekwencje dla konstrukcji psychicznej tej osoby mogą jeszcze się ujawniać. Tym, co wiązało się z konsekwencjami psychologicznymi tego wydarzenia, było poczucie winy i branie odpowiedzialności za tę sytuację przez osobę nieletnią. Pojawiające się w narracji słowa, że „Sam tego chciałem”, „...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy