Ból psychogenny i dolegliwości bólowe u pacjentów z doświadczeniem traumy

Studium przypadku

Ból psychogenny jest zaburzeniem krótko- lub długotrwałym. Jego podłoże wynika z problemów i konfliktów natury psychologicznej. Zespół dolegliwości bólowych o przyczynie psychogennej oraz inne objawy tego rodzaju stanowią obraz zaburzeń konwersyjnych. U pacjentów cierpiących na tą dolegliwość występuje brak wszelkiej kontroli powyższych dysfunkcji. Zdarza się również, że osoby, u których występują zaburzenia konwersyjne, posiadają diagnozę innych zaburzeń psychicznych oraz mają przeżycia traumatyczne.

Określenie konwersji wprowadził Zygmunt Freud, nazywając w ten sposób przeniesienie odczuwalnego niepokoju i lęku w objawy manifestujące się dolegliwościami fizycznymi. Aktualna nomenklatura systemów diagnostycznych traktuje zaburzenia konwersyjne oraz zaburzenia histeryczne jako zaburzenia dysocjacyjne. Charakteryzują się one brakiem całkowitej lub częściowej możliwości integracji pomiędzy wspomnieniami z przeszłości, traumatycznymi przeżyciami, konfliktami emocjonalnymi a funkcjonowaniem i odruchami ciała. Osoba zmagająca się z tego rodzaju cierpieniem przekształca swoje objawy psychiczne w dolegliwości bólowe czy trudności w funkcjonowaniu aparatu ruchu.

W prawidłowym funkcjonowaniu przeżycia, wspomnienia i czynności ciała przebiegają w obrębie świadomości. W zaburzeniach konwersyjnych świadoma możliwość panowania nad swoim ciałem jest uniemożliwiona. Zostaje uszkodzony przepływ pomiędzy doznaniami psychicznymi a reakcjami fizjologicznymi. Taki stan nazywa się dysocjacją. Osoba przekształca swoje lęki i emocje w objawy somatyczne, nierzadko skupiając na dolegliwościach uwagę najbliższego otoczenia.

Diagnoza tego rodzaju zaburzeń jest niezwykle skomplikowana. Wymaga bowiem całkowitego wykluczenia objawów natury fizycznej. Dlatego też osoby cierpiące na dysocjację często nie mogą przyjąć do siebie psychologicznych przyczyn swoich dolegliwości. W konsekwencji długotrwale poszukują u wielu specjalistów somatycznych źródeł swojego cierpienia.

Jednym z najbardziej uciążliwych objawów zaburzeń konwersyjnych jest ból. Zdarza się, że uniemożliwia on codzienne funkcjonowanie. Występują różne rodzaje dolegliwości bólowych o podłożu psychogennym. Zalicza się do nich m.in.: bóle głowy, bóle pleców, bóle gastryczne, bóle mięśni oraz bóle klatki piersiowej. Niestety, zdiagnozowanie przyczyny bólu psychogennego jest bardzo problematyczne. Niekiedy osoby borykające się z tym problemem spotykają się z krytyką u osób diagnozujących lub podejrzeniem celowej symulacji. Dlatego też niezwykle ważne jest, by szczegółowo i dokładnie przeprowadzić proces rozpoznania. Diagnoza tego rodzaju bólu musi spełniać wyraźnie określone kryteria. Jednym z ważniejszych jest fakt, że występowanie dolegliwości utrudnia znacząco codzienne funkcjonowanie. Kolejne kryteria to przewlekłe i nawracające występowanie bólu. Niekiedy pojawia się on w wielu częściach ciała. Dodatkowo przy występowaniu dolegliwości somatycznych występują również problemy psychologiczne. Należą do nich np. zdiagnozowane inne zaburzenia psychiczne, silny przewlekły stres, problemy emocjonalne, traumatyczne wydarzenie życiowe....

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy