W trzecim artykule tej serii odpowiadamy na pytanie, czy ISTDP może wzbogacić klasyczną diagnozę oraz w jaki sposób pracować w trakcie wywiadu wstępnego, aby rozwiązać to, czego nie udało się zdiagnozować i zmienić w trakcie niemal 10 lat poprzednich terapii. Wyjaśniamy też, dlaczego w ogóle jest to możliwe. Od momentu wejścia pacjentki do gabinetu zwracamy szczególną uwagę na rzeczywistą relację z terapeutą i analizujemy naszą interakcję z chwili na chwilę przy towarzyszeniu i wsparciu „oka” kamery.

W pierwszej części artykułu przedstawiliśmy charakterystykę ISTDP, jej genezę, oba trójkąty Davida Malana, postawę terapeuty i krajobraz instytucjonalny metody w Polsce i na świecie. W bieżącej, drugiej części, zaglądamy do gabinetu terapeuty i prezentujemy techniki pracy ISTDP oraz w jaki sposób układają się one w jeden spójny proces, czyli w Centralną Sekwencję Dynamiczną (CSD), począwszy od pierwszego pytania zadanego pacjentowi aż do przełamania uczuć i odblokowania nieświadomości.

Pacjentka z dziesięcioletnim „stażem terapeutycznym” podczas pierwszej sesji mówi: „Wiem już wszystko o swoim dzieciństwie. Umiem nazwać każdy mechanizm, który we mnie działa. A wciąż nie potrafię reagować inaczej niż zazwyczaj”. Co zrobić, gdy wiedza o sobie nie przekłada się na zmianę funkcjonowania?

Wtorek, dziewiąta rano. Pierwszy pacjent dzwoni dwadzieścia minut po umówionym terminie i mówi, że "zapisał sobie, że to czwartek". Drugi nie odpisał na potwierdzenie wysłane wczoraj wieczorem i nie wiadomo, czy się pojawi. Trzeci próbuje od dwóch dni dodzwonić się, żeby przesunąć wizytę, a Twój telefon dzwoni akurat wtedy, gdy prowadzisz sesję.

Wiele osób zauważa, że w podobnych sytuacjach reaguje zawsze tak samo – nadmiernym lękiem, poczuciem odrzucenia albo przekonaniem, że muszą być idealni, by zasłużyć na akceptację. Za takimi wzorcami często stoją tzw. schematy poznawcze, czyli utrwalone przekonania o sobie, innych i świecie, kształtujące się już w dzieciństwie. Terapia schematów to podejście stworzone przez Jeffreya Younga, łączące elementy terapii poznawczo-behawioralnej, psychodynamicznej i Gestalt, które pomaga zrozumieć i zmienić takie wzorce myślenia i odczuwania.

Interocepcja – zdolność do dokładnego wykrywania i interpretowania wewnętrznych sygnałów somatycznych, jest dziś jednym z najintensywniej badanych mechanizmów w neuropsychologii klinicznej. Badania Price i Hooven (2018, Frontiers in Psychology) oraz liczne przeglądy metaanalityczne z ostatnich pięciu lat konsekwentnie wskazują na silną korelację między deficytami interocepcji a trudnościami z regulacją emocjonalną  obserwowanymi w zaburzeniach lękowych, PTSD, zaburzeniach osobowości z pogranicza i zaburzeniach odżywiania.

Materiał oparty na wieloletnim doświadczeniu autorek jako uczestniczek CORE ISTDP, CORE Advanced i asystentek programów CORE Training w Centrum ISTDP (2020-2026) oraz na wykładach i bezpośrednich konsultacjach z naszymi superwizorami Joanną Duchniewicz i Przemysławem Duchniewicz, którym dziękujemy za bezpośrednie inspiracje. Dziękujemy również naszej wieloletniej superwizorce Josette ten Have-de Labije, dzięki której mogłyśmy poznać technikę KIK, jako niezwykle użyteczne narzędzie wspomagające pracę terapeuty ISTDP. W naszej ocenie złotym standardem nauki ISTDP jest udział w kursie wprowadzającym, a następnie w trzyletnim szkoleniu Core Training. Dla wielu terapeutów ukończenie tego etapu nie oznacza jednak końca nauki, ale początek bardziej świadomego i pogłębionego procesu rozwijania kompetencji klinicznych. ISTDP wymaga nie tylko znajomości teorii, lecz także stałego ćwiczenia precyzji obserwacji, języka interwencji, rozumienia oporu, regulowania lęku oraz zdolności do utrzymywania aktywnej, troskliwej i uczciwej postawy wobec pacjenta. Jedną z możliwych form dalszego rozwoju po szkoleniu Core jest asystowanie w kolejnych grupach szkoleniowych. Rola asystenta/asystentki obejmuje m.in. wspieranie uczestników w ćwiczeniach, odgrywanie ról, omawianie fragmentów pracy klinicznej, prowadzenie elementów superwizji asystenckiej oraz przygotowywanie materiałów dydaktycznych. Jest to szczególne miejsce nauki: z jednej strony pozwala wracać do podstaw metody, z drugiej wymaga coraz większej jasności w tym, jak te podstawy przekazywać innym. Poniższy materiał powstał właśnie w takim kontekście. Jest odpowiedzią na powtarzającą się potrzebę terapeutów uczących się ISTDP, którzy pomiędzy zjazdami szkoleniowymi i superwizjami szukają prostego, uporządkowanego narzędzia do ćwiczenia jednej z podstawowych sekwencji interwencji: KIK, czyli konfrontacji, identyfikacji i klaryfikacji obron. W praktyce klinicznej sekwencja ta służy temu, by pomóc pacjentowi zauważyć konkretną obronę pojawiającą się tu i teraz w relacji terapeutycznej, rozpoznać, co dokładnie robi, oraz zrozumieć, jaki koszt ponosi, gdy z tej obrony korzysta.

Każda sesja ISTDP rozpoczyna się od tego samego pytania klinicznego: jak tu i teraz w gabinecie z terapeutą pacjent broni się przed doświadczeniem bliskości oraz pragnień i uczuć? Obrony pokazują, ile cierpienia pacjenta wiązało się kiedyś z wyrażaniem siebie, ujawniają główną organizację jego psychopatologii i jej głębokość. Obrona podporządkowania pacjenta maluje nam obraz jego wymagających uległości rodziców, a poświęcanie się i racjonalizacje - historie o rodzicach bezradnych, których pacjent usprawiedliwia. [OD1] 

Przygotowanie się do wizyty u specjalisty zdrowia psychicznego może być wyzwaniem. Dowiedz się, jak skutecznie zredukować stres, przygotować pytania i zorganizować potrzebne informacje, aby wizyta przebiegła jak najkorzystniej. Wizyta u specjalisty zdrowia psychicznego może być ważnym krokiem w trosce o własne zdrowie. Aby uczynić ten proces jak najbardziej efektywnym, warto odpowiednio się do niego przygotować. Rozpoczęcie terapii czy diagnozy wymaga często dokładnego przeanalizowania swojej historii medycznej, jak i osobistych potrzeb. W tym artykule podpowiemy, jak skutecznie zaplanować pierwszą wizytę, co warto zabrać ze sobą oraz jakie pytania zadać, aby uzyskać najlepszą pomoc dla siebie.

Szanowni Koledzy, w imieniu Międzynarodowego Stowarzyszenia Terapii Eksperymentalno-Dynamicznej (IEDTA) mam zaszczyt zaprosić terapeutów z Polski i całej Europy na naszą Konferencję Dwuletnią 2026, która odbędzie się w jednym z najpiękniejszych miast świata – Dubrowniku w Chorwacji – w dniach 7–9 października. Niezależnie od tego, czy dopiero zaczynasz poznawać terapie eksperymentalno-dynamiczne, czy jesteś doświadczonym praktykiem – ta konferencja oferuje coś naprawdę wyjątkowego: możliwość obserwowania, uczenia się i rozwoju w środowisku kolegów, którzy podzielają Twoje zaangażowanie w skuteczną terapię. Czym jest terapia eksperymentalno-dynamiczna? Wielu terapeutów jest zaznajomionych z podejściami poznawczo-behawioralnymi, ale mniej zna terapie eksperymentalno-dynamiczne – rodzinę metod opartych na dowodach naukowych, które pracują bezpośrednio z emocjami, ciałem i relacją terapeutyczną, prowadząc do głębokiej i trwałej zmiany. Najbardziej znana z nich jest Intensywna Krótkoterminowa Psychoterapia Dynamiczna (ISTDP), opracowana przez nieżyjącego już psychiatrę, Habiba Davanloo, na Uniwersytecie McGill. Zamiast jedynie rozmawiać o uczuciach, ISTDP pomaga pacjentom w pełni doświadczyć emocji podczas sesji – w sposób bezpieczny, w czasie rzeczywistym – jednocześnie odnosząc się do lęku i mechanizmów obronnych, które trzymały te uczucia w ukryciu. Efektem, potwierdzonym przez rosnącą liczbę badań, jest często głęboka i szybka zmiana w zakorzenionych trudnościach psychologicznych. ISTDP jest częścią szerszej rodziny terapii eksperymentalno-dynamicznych, które mają wspólny fundament: przekonanie, że doświadczenie emocjonalne – nie tylko wgląd – jest motorem zmiany. Rodzina ta obejmuje Terapię Skoncentrowaną na Emocjach (EFT), Przyspieszoną Eksperymentalną Psychoterapię Dynamiczną (AEDP), Terapię Fobii Afektu (APT) oraz krótkoterminowe podejścia dynamiczne wywodzące się z pionierskich prac Davanloo, Sifneosa i Malana. Każda z nich ma własne akcenty, techniki i wszystkie będą reprezentowane na naszej konferencji w Dubrowniku. „Zamiast jedynie rozmawiać o uczuciach, metody te pomagają pacjentom w pełni doświadczyć emocji – bezpiecznie, w czasie rzeczywistym.” Dlaczego warto przyjechać na konferencję w Dubrowniku? To największe międzynarodowe spotkanie praktyków terapii eksperymentalno-dynamicznych na świecie, które odbywa się tylko raz na dwa lata. Oto, co czyni je wyjątkowym: Zobacz metodę w działaniu: być może najbardziej charakterystyczną cechą naszych konferencji jest powszechne stosowanie nagrań wideo. Prelegenci z całego świata prezentują rzeczywiste nagrania swoich sesji klinicznych – nie musisz nikomu wierzyć na słowo, jak działa ta metoda; możesz zobaczyć to na własne oczy. Nauka staje się żywa, konkretna i niezapomniana w sposób, którego same wykłady nie są w stanie osiągnąć. Bogactwo tematów dla każdego terapeuty: blisko 80 prezentacji w ciągu trzech dni gwarantuje sesje odpowiednie dla Twoich zainteresowań i populacji pacjentów. Tegoroczny program obejmuje pracę z dziećmi i młodzieżą, terapię par, złożoną i ciężką traumę, zaburzenia osobowości i wiele więcej. Najnowsze badania i innowacje: IEDTA zawsze utrzymywała silne zaangażowanie w naukę. Nasza konferencja gromadzi wiodących badaczy prezentujących wyniki, mechanizmy neurobiologiczne, a także – co ekscytujące – rozwijającą się rolę sztucznej inteligencji we wspieraniu szkolenia klinicznego, superwizji i leczenia. Ta dziedzina rozwija się szybko, a Dubrownik będzie miejscem spotkania z jej granicami. Doskonała lokalizacja – blisko Polski: Dubrownik jest łatwo dostępny z Polski i większości krajów Europy Środkowej. Październik to idealny czas na odwiedzenie wybrzeża Adriatyku – ciepły, mniej zatłoczony i spektakularny. Samo otoczenie konferencji staje się częścią doświadczenia. Społeczność: nasi uczestnicy konsekwentnie podkreślają, że poczucie przynależności – ciepło, witalność intelektualna i wzajemne wsparcie tej społeczności – sprawia, że wracają na kolejne edycje. Nie ma nic lepszego niż kilka dni spędzonych w pełnym zanurzeniu w dzielonej pasji z ludźmi, którym naprawdę zależy na pracy. Słowo od prezydenta Jako prezydent IEDTA i praktykujący psychiatra mogę bez wahania powiedzieć, że poznanie tych metod zmieniło moją pracę kliniczną. Byłem świadkiem powrotu do zdrowia pacjentów po dziesięcioleciach cierpienia w sposób, który przed własnym szkoleniem wydałby mi się niemożliwy. Pragnąłbym, abyście przyjechali do Dubrownika i odkryli, co to podejście może zaoferować – nie tylko Waszym pacjentom, ale również Waszemu doświadczeniu siebie jako terapeutów. Czekamy z niecierpliwością na powitanie Was w Dubrowniku w październiku. Z serdecznymi pozdrowieniami, Ron Albucher Rejestracja i informacje o programie: www.iedta.net Tłumaczenie na język polski będzie dostępne podczas sesji konferencyjnych za opłatą w wysokości 50 USD. 

Opalona skóra od lat kojarzy się z wakacjami, odpoczynkiem i aktywnym stylem życia. Ciepły, równomierny koloryt może sprawiać, że twarz wygląda na bardziej promienną, wypoczętą i świeżą. Nic więc dziwnego, że wiele osób po urlopie czuje się atrakcyjniej i pewniej we własnej skórze. Warto jednak pamiętać, że pozytywny wpływ opalenizny na samopoczucie ma nie tylko wymiar estetyczny. To także efekt działania światła słonecznego na nastrój, rytm dobowy i codzienną aktywność. Z tego artykułu dowiesz się, m.in.: dlaczego opalona skóra często kojarzy się z atrakcyjnym wyglądem; jak koloryt skóry wpływa na pierwsze wrażenie i odbiór twarzy; dlaczego słońce może poprawiać nastrój i poziom energii; jaką rolę odgrywa witamina D w funkcjonowaniu organizmu; dlaczego opalenizna nie jest równoznaczna ze zdrową skórą.

Matma to jeden z tych przedmiotów ścisłych, który często potrafi sprawić wiele problemów w szkole. Jednak wiedzę z tej dziedziny można spróbować uporządkować, a oprócz tradycyjnych podręczników zawierających podstawę programową warto przetestować też dodatkowe pomoce naukowe.