Mężczyzna z osobowością typu borderline i z osobowością narcystyczną w gabinecie psychoterapeuty – wskazania do diagnozy

Diagnoza

Z jakimi problemami może zetknąć się psychoterapeuta w procesie diagnozy oraz pracy z klientem o cechach osobowości typu borderline (BPD) ze współwystępującymi cechami osobowości narcystycznej (NPD)? Praca diagnostyczna z osobami płci męskiej może dostarczyć wyzwań specyficznych dla tej grupy klientów.

Mamy tu do czynienia ze skomplikowaną problematyką – osobę z diagnozą zaburzenia osobowości charakteryzują utrwalone i sztywne schematy poznawcze oraz behawioralne. Powodują one często znaczne upośledzenie w funkcjonowaniu na co dzień. Taka osoba może mieć trudności w dostosowaniu się do norm społecznych, jej relacje są niesatysfakcjonujące i najeżone konfliktami interpersonalnymi. Jak nietrudno się domyślić, powoduje to przewlekłe cierpienie, nieraz nawracające stany depresyjne i wiele różnych wyzwań – zarówno dla samego klienta, jak i dla terapeuty. Dodatkowo, mężczyźni rzadziej zgłaszają się po pomoc do specjalistów, prawdopodobnie głównie ze względu na podyktowane czynnikami kulturowymi przekonania i obawy. Przejawy emocjonalności czy problemy ze zdrowiem psychicznym są postrzegane raczej jako „kobiece”, a jedną z niewielu społecznie akceptowanych emocji mężczyzny jest złość.

POLECAMY

Zaburzenia osobowości w populacji ogólnej oraz współwystępujące diagnozy

W różnych źródłach możemy znaleźć przybliżone dane dotyczące rozpowszechnienia zaburzeń osobowości w populacji ogólnej. Dane z poszczególnych badań nieco się różnią, prawdopodobnie między innymi dlatego, że diagnoza osobowości bywa dość złożona. Szczególną uwagę należy zwrócić na diagnozę różnicową (choroba afektywna dwubiegunowa, ADHD czy C-PTSD) oraz na współwystępowanie innych jednostek diagnostycznych (częste). Metaanaliza Volkert, Gablonskiego i Rabund (2018) wskazuje na dość wysokie rozpowszechnienie wszystkich zaburzeń osobowości w populacji państw zachodnich. Dane dotyczą dorosłych i jest to aż 12,16%. Zaburzenia z wiązki B (według klasyfikacji DSM-5) plasują się na poziomie 5,53%, w tym 1,90% dla BPD i 1,23% dla NPD. Wśród pacjentów z diagnozą BPD, aż 85% spełniało również kryteria dla przynajmniej jednego zaburzenia z osi pierwszej, a 74% dla innego zaburzenia osobowości. Jak nietrudno wywnioskować z samych danych, praca z tą grupą pacjentów może stanowić nie lada wyzwanie (zarówno diagnostyczne, jak i terapeutyczne).

BPD jest dużo częściej diagnozowane u kobiet (Johnson i in., 2003), natomiast mężczyźni są bardziej narażeni na rozwój NPD (Caligor, Levy, Yeomans, 2015). Podobnie jak w przypadku BPD, osoby cierpiące z powodu zaburzeń narcystycznych również często zmagają się z współwystępującymi problemami, takimi jak nadużywanie substancji, diagnoza ChAD lub innego zaburzenia osobowości.
Randomizowane kontrolowane badanie kliniczne (RTC – randomized controlled trial) przeprowadzone przez Hörz-Sagstetter i in. (2017), wskazało na istotne różnice między pacjentami, którzy spełniali tylko kryteria BPD, a tymi, u których stwierdzono współwystępowanie NPD. Po pierwsze, w tej drugiej grupie pacjentów można było zaobserwować istotnie więcej spełnionych kryteriów BPD, a także kryteriów zaburzenia osobowości histrionicznej, schizotypowej i paranoicznej. Za to, jeśl...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy