Zauważ różnorodność - dopasuj język: Jak budować skuteczną komunikację minimalizując nieporozumienia

Narzędziownia

Czy zdarzyło ci się kiedyś tłumaczyć coś z dobrą intencją i otrzymać chłodną odpowiedź? A może zależało ci na wypracowaniu z kimś wspólnego rozwiązania, ale mimo licznych prób nie było to możliwe, ponieważ ciągle się nie rozumieliście? Chyba każdy z nas doświadczył kiedyś poczucia, że nie nadaje z kimś na wspólnych falach. Zdarza nam się wtedy powiedzieć, że czuliśmy się, jakbyśmy mówili po chińsku. Ta uwaga ma w sobie ziarno prawdy – język nie był właściwy, choć nie w aż tak dosłownym znaczeniu. Analiza transakcyjna (AT) pokazuje nam użyteczne narzędzia do sprawdzenia, gdzie tkwi sedno takiego nieporozumienia.

Im lepiej się komunikujemy, tym trafniej nasz rozmówca słyszy rzeczywiście to, co chcemy przekazać. To właśnie unikanie nieporozumień i jakość współpracy szczególnie interesowały ekspertów NASA, gdy budowali zespoły do załogowych lotów kosmicznych. I to na bazie analizy transakcyjnej (AT) powstało narzędzie tak skuteczne, że NASA zamknęło inne projekty, koncentrując się na jego rozwoju (Kahler, 2008). A zaczęło się od dość trywialnego odkrycia.

Otwieraj właściwe drzwi

Jeśli chcesz kogoś odwiedzić, ale ciągle pukasz do niewłaściwych drzwi, nie uda ci się dotrzeć na spotkanie… a przynamniej nie od razu. Może w końcu ktoś życzliwy pokieruje cię pod odpowiednie drzwi, stracisz jednak więcej czasu i energii, niż gdybyś udał się od razu pod właściwy adres. Podobnie jest z komunikacją – jeśli pukasz do niewłaściwych drzwi, utrudniasz ją. I to właśnie dzięki metaforze drzwi psychoterapeuta i analityk transakcyjny Paul Ware zobrazował swoją teorię, którą nazwał drzwiami kontaktu (Ware, 1983).

Ware zauważył, że jego pacjenci mają różny poziom dostępu do myślenia, uczuć i zachowania. Niektórzy swobodnie wybierają jedną z tych kategorii, a inni jej unikają. Odkrył, że każdy z nas ma określoną strukturę, na którą składają się:

  • drzwi wejściowe – najbardziej dostępny język komunikacji, w który inwestujemy najwięcej energii i w którym czujemy się najbardziej komfortowo;
  • drzwi końcowe (docelowe) – obszar pracy, w którym można najwięcej osiągnąć, jednak trzeba zbudować porozumienie, aby było to możliwe;
  • drzwi pułapka – obszar obrony, którego unikamy.

U każdego z nas myślenie, emocje i zachowanie są więc przypisane do konkretnej roli: jedno otwiera relację, drugie wyznacza cel rozmowy, a trzecie uruchamia obronę.

Jeśli zaczniesz rozmawiać językiem, który dla kogoś stanowi pułapkę, doświadczysz trudności w komunikacji. Komunikacja będzie natomiast przebiegała płynnie, jeśli na jej początku trafnie zidentyfikujesz drzwi wejściowe. Wyobraź sobie, że rozmawiasz z osobą, dla której drzwi wejściowe stanowią myśli, natomiast uczucia to dla niej drzwi pułapka. Co będzie bardziej efektywne: zapytanie jej, co myśli o nowym projekcie, czy to, jak się czuje w związ...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co dwa miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzia i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej, pewniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.

900+ specjalistycznych artykułów
50+ wydań archiwalnych
Aktualne metody terapii
Kryteria diagnostyczne
Bogata bibliografia
Czytaj lub słuchaj - jak wolisz!
Psychologia w Praktyce - WIEDZA - STUDIA PRZYPADKÓW - NARZĘDZIA • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy