KIK bywa jedną z pierwszych technik, których terapeuta uczy się w sposób formalny, ale jej dobre stosowanie wymaga znacznie więcej niż zapamiętania trzech kroków. Potrzebna jest uważność na moment, w którym obrona się pojawia, umiejętność odróżnienia obserwacji od interpretacji, zdolność nazwania obrony bez oceny moralnej oraz jasne pokazanie jej konsekwencji dla celu, z którym pacjent zgłasza się po pomoc. Dlatego w tym materiale szczególny nacisk położony jest na język interwencji, precyzję kliniczną i rozumienie funkcji każdego elementu sekwencji.

Karta pracy prowadzi czytelnika od definicji KIK-u, przez opis struktury interwencji, odróżnienie jej od innych form pracy z oporem, aż po kryteria jakości, typowe błędy i przykłady kliniczne. Zawarte w niej ćwiczenia mają pomóc w przeniesieniu wiedzy teoretycznej na praktykę: w mapowaniu obrony, formułowaniu własnej sekwencji KIK, sprawdzaniu jej jakości, przygotowaniu fragmentu pracy do superwizji oraz ćwiczeniu interwencji w odgrywaniu ról.

Materiał nie jest zamkniętą instrukcją ani gotowym scenariuszem terapii. Ma raczej służyć jako pomoc w rozwijaniu klinicznego myślenia i terapeutycznego języka. Zachęca do ćwiczenia tego, co w ISTDP podstawowe: patrzenia na proces pacjenta sekunda po sekundzie, odróżniania zdrowej części pacjenta od działania obron, rozumienia kosztów tych obron oraz budowania świadomego przymierza terapeutycznego.

Można korzystać z tej karty indywidualnie, w parach ćwiczeniowych, podczas zajęć szkoleniowych albo w przygotowaniu do superwizji. Najbardziej użyteczna będzie wtedy, gdy zostanie połączona z konkretnym materiałem klinicznym: nagraniem sesji, transkryptem, zapamiętanym fragmentem rozmowy lub odgrywaną scenką. Jej celem jest nie tylko pomóc terapeucie „powiedzieć właściwe zdanie”, lecz przede wszystkim zrozumieć, dlaczego dana interwencja jest potrzebna, w jakim momencie ją zastosować i jak sprawdzić, czy rzeczywiście pomaga pacjentowi zobaczyć własny mechanizm obronny.

Mamy nadzieję, że materiał ten będzie praktycznym wsparciem w nauce KIK-u, nie jako techniki stosowanej mechanicznie, lecz jako precyzyjnego, życzliwego i uczciwego sposobu pomagania pacjentowi w dostrzeżeniu tego, co oddziela go od uczuć, bliskości, własnych pragnień i możliwości skorzystania z terapii.

1. Definicja operacyjna

Cel funkcjonalny: uważnienie pacjenta wobec własnego mechanizmu obronnego. Pacjent uznaje, rozumie i akceptuje funkcję, jaką pełni dany mechanizm obronny. W ten sposób kształtuje się nowa świadomość u pacjenta, na bazie której pacjent może podjąć decyzję o porzuceniu obrony i dotarciu do uczuć, tęsknot i pragnień, które mechanizm obronny blokuje.

Faza terapii: KIK ma najintensywniejsze zastosowanie w fazie początkowej, w pracy z obronami frontowymi. Jest narzędziem budowania świadomej części przymierza terapeutycznego.

Postawa terapeuty: aktywna, uważna, troskl...