Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody terapii

19 lutego 2018

NR 7 (Styczeń 2018)

Wstydliwy problem – wysiłkowe nietrzymanie moczu czy pęcherz nadreaktywny?

0 78

Szacuje się, że co trzecia kobieta w Polsce cierpi na nietrzymanie moczu. Ich codziennością kieruje pęcherz – podporządkowując całe swoje życie pod podstawowe potrzeby, nie mogą tym samym realizować pozostałych poziomów piramidy Maslowa.

Dla większości kobiet jest to na tyle krępujący problem, że nie mówią o tym nawet ginekologowi podczas wizyty. Nawet jeśli zdobędą się na odwagę, aby powierzyć tę skrywaną tajemnicę swojej matce czy przyjaciółce, w odpowiedzi usłyszą prawdopodobnie: „Nie przejmuj się, też tak mam”. Takie tłumaczenie powoduje społeczną „akceptację”, że tak najwyraźniej musi być. Brak wiedzy, gdzie szukać pomocy, skutkuje wycofaniem się z życia społecznego czy zawodowego, ograniczeniami w życiu codziennym, aktywnościach, przyjemnościach czy hobby.

Mimowolne popuszczanie moczu nie jest normą, a istotnym problemem zdrowotnym, więc trzeba i należy szukać przyczyny, aby go wyleczyć lub złagodzić objawy.

 

W Polsce statystycznie 3 mln kobiet boryka się z nietrzymaniem moczu (inkontynencją) różnego pochodzenia i o różnym stopniu nasilenia objawów.
Nietrzymanie moczu jest jedną z najczęstszych przewlekłych chorób wśród kobiet. Wiąże się z poczuciem wstydu, zażenowaniem, bezradnością, a wręcz może doprowadzić do depresji.

 

Kogo dotyczy?

Nietrzymanie moczu u kobiet występuje dwa razy częściej niż u mężczyzn, co nie oznacza, że ten problem ich nie dotyczy. Aż 25–30% kobiet po 45. roku życia doświadcza problemów nietrzymania moczu. Najbardziej narażone są kobiety po licznych porodach, komplikacjach okołoporodowych oraz w wyniku przeciążeń podczas regularnych zajęć na trampolinach i przy podnoszeniu ciężarów. Dlatego też ta kłopotliwa sytuacja nie omija sportowców, choć z wiekiem kobiety mają większe predyspozycje do nietrzymania moczu w wyniku postępującego procesu starzenia. Do czynników przyczyniających się zaliczyć można: otyłość, zaparcia, palenie tytoniu, powtarzające się zakażenia dróg moczowych.

Anatomia i fizjologia pęcherza moczowego

Pęcherz moczowy jest to rozciągliwy narząd magazynujący mocz na dnie miednicy mniejszej. Znajduje się za kością łonową w bezpośrednim sąsiedztwie z macicą i pochwą. Ściany pęcherza tworzy m.in. mięsień wypieracz o autonomicznym unerwieniu tzn. niezależnym od naszej woli. Szyja pęcherza, będąca dolną częścią pęcherza moczowego, przechodzi przez mięśnie dna miednicy i zakończona jest cewką moczową. Mięśnie zwieracze: zwieracz wewnętrzny (autonomiczny) i zwieracz zewnętrzny (unerwiony somatycznie – podlega kontroli świadomości) tworzą dookoła cewki moczowej pierścień utrzymujący mocz w pęcherzu. Pojemność pęcherza to około 350–700 ml. Jego funkcją jest zgromadzić mocz wydalany przez nerki oraz opróżnić się po jego odpowiednim napełnieniu.

 

Kontynencja

to termin określony przez WHO (World Health Organisation), który oznacza możliwość samodzielnego określenia miejsca i czasu opróżniania pęcherza czy jelita. Aby lepiej przybliżyć tematykę inkontynencji, należy wyjaśnić, czym jest pęcherz i określić jego anatomię i funkcję.

 

W zaburzeniach związanych z gromadzeniem moczu w pęcherzu duże rezultaty przynosi leczenie zachowawcze w postaci odpowiedniej fizjoterapii i wsparcie ze strony psychologa lub psychiatry. Ważne jest zatem odpowiednie ustalenie objawów i przyczyny, aby dobrze sklasyfikować problem.

Patogeneza i leczenie WNTM

Objawami wysiłkowego nietrzymania moczu (WNTM) jest kropelkowe popuszczanie moczu bez parcia oraz skurczu pęcherza przy wzroście ciśnienia śródbrzusznego, np. w czasie wysiłku. Osoba z tymi dolegliwościami bez problemów jest w stanie dotrzeć do toalety na czas w celu wypróżnienia.

Wyróżnia się trzy stopnie WNTM:

  • I – wypływ moczu podczas kaszlu, kichania, śmiechu, potknięcia,
  • II – wypływ moczu podczas normalnej pracy fizycznej, biegania, wchodzenia po schodach, skakania,
  • III – wypływ moczu podczas zmiany pozycji, stania.

Kobiety rezygnują z aerobiku, biegania, dłuższych spacerów czy wycieczek. Podczas spotkań towarzyskich potrafią obsesyjnie wychodzić kilkakrotnie do toalety, aby tylko sprawdzić, czy przypadkiem nie pomoczyły bielizny. Przed wyjściem na wszelki wypadek korzystają z toalety, a w torebce noszą zapasową bieliznę. Inne rezygnują ze współżycia seksualnego z partnerem, aby uniknąć ewentualnej krępującej sytuacji podczas zbliżeń.

 

Normy:

  • 5–6 wizyt w toalecie dziennie,
  • jedna wizyta w toalecie w nocy u kobiet po 50. r.ż.,
  • ilość oddawanego moczu podczas pojedynczej wizyty w toa- lecie ok. 250–300 ml.

Zatem nietrzymanie moczu według ICS (International Continence Society) to mimowolne wyciekanie moczu przez cewkę moczową o takiej częstotliwości i w takiej ilości, że staje się problemem higienicznym i socjalnym. Powstaje na skutek braku równowagi między ciśnieniem w cewce moczowej a pęcherzem moczowym.

Pat...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Psychologia w praktyce"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy