Dołącz do czytelników
Brak wyników

Współpraca z...

2 października 2018

NR 11 (Wrzesień 2018)

Wpływ diety na libido

0 284

Wiele dostępnych danych wskazuje, że seksualność jest jedną z najważniejszych sfer życia człowieka, a także przyczyną wielu ludzkich zmartwień. Dane pokazują, że z powodu zaburzeń seksualnych cierpi około 152 mln mężczyzn na świecie, z czego 35 mln w Europie i 1,5 mln w Polsce. Problem dotyka również kobiety – wedle analiz nawet co drugą kobietę. Najczęściej wymienianymi zaburzeniami są: zaburzenia pożądania, zaburzenia orgazmu, zaburzenia podniecenia, a także zespoły bólowe.

Według Słownika języka polskiego: libido jest to „psychiczna chęć do zaspokojenia potrzeby bliskości cielesnej”. Jest to wewnętrzne pragnienie, którego celem jest zaspokojenie potrzeb seksualnych. Seksualność to jeden z podstawowych elementów życia każdego człowieka, obejmuje seks, orientację seksualną, rolę płciową oraz identyfikację, pożądanie, erotyzm, intymność, reprodukcję oraz szeroko pojętą równowagę życiową.
Według raportu Seksualność Polaków 2017 wykazano, iż w ostatnim roku 76% Polaków w wieku 18–49 lat uprawiało seks. W stosunku do 2011 r. wynik ten zmniejszył się o 3%, a także o 10% w porównaniu z wynikiem z 1997 roku. Dane te świadczą o tym, że z roku na rok spada liczba osób uprawiających seks.
Czas trwania stosunku seksualnego w grupie 18–49 lat nie zmienił się od 2005 roku, a jego długość wynosi średnio około 13–15 minut. Za to o 5 minut skróciła się gra wstępna, z 20 minut w 2005 r. do 15 minut w 2017 r.
Aspekt żywieniowy uwikłany w rolę popędu płciowego zarysowany jest w dziejach ludzkości i w kulturze od dawna. Na temat wpływu spożywania poszczególnych produktów czy składników odżywczych istnieje wiele mitów, ludowych przesądów czy udowodnionych faktów, o których warto wiedzieć.
Mirosław Lenart (2017), analizując rolę jedzenia i kobiet w kontekście duchowym, przytacza, iż pokarmy „ciężkie”, czyli mięsne, były przeznaczone dla mężczyzn, natomiast „lekkie” dla kobiet, w związku z powyższym nasze przodkinie praktycznie nie jadły mięsa, ponieważ było ono uznawane za pożywienie, które wzmaga pożądanie. „Powstrzymywanie się od jedzenia miało zatem u kobiet istotne znaczenie w kontekście panowania nad własną seksualnością”.
Mimo iż świadomość żywieniowa znacząco wzrasta, nadal można spotkać się z mitami i twierdzeniami, które nie mają żadnego udowodnionego podłoża.

Potrzeba żywieniowa, potrzeba seksualna

Żywienie odgrywa w życiu ważną rolę – jest to potrzeba fizjologiczna, która musi być zaspakajana, aby organizm był w stanie przeżyć. Podobnie jak potrzeba seksualna znajduje się na pierwszym poziomie, czyli wpisuje się w potrzeby fizjologiczne. Obie powinny być zaspokojone w taki sposób, aby organizm zachował homeostazę. Utrzymywanie na wysokim poziomie jakości seksualnej ma nieodzowny wpływ na jakość naszego życia, niestety problem ten jest często pomijany przez nas samych, lekarzy, a nierzadko objęty tematem tabu, owiany tajemnicą i niezrozumieniem.
Obecne czasy nie sprzyjają zachowaniu szeroko pojętego zdrowia, zmuszają nas do szybkiego życia, „bogatego” w stres, brak snu, a także do spożywania wysoko przetworzonego, ubogo wartościowego jedzenia. To, jak wygląda nasza dieta, w jakie związki odżywcze jest bogata, może definiować i bezpośrednio rzutować na nasz popęd seksualny.

Właściwa masa ciała

Prawidłowa masa ciała wydaje się mieć duży wpływ na libido, jakość i ilość spermy u mężczyzn, a także na czas potrzebny do osiągnięcia pobudzenia i orgazmu. Badania potwierdzają, iż zarówno zbyt duża masa ciała, jak i zbyt niska wiążą się z niewłaściwym poziomem libido oraz z problemami związanymi z płodnością. Okazuje się również, iż zaburzenia seksualne są powszechne w różnych typach zaburzeń odżywiania. Niskie BMI jest związane z utratą libido, lękiem seksualnym, a także unikaniem związków seksualnych. W innych badaniach przeprowadzonych wśród mężczyzn stwierdzono, iż częstość występowania nadwagi lub otyłości u mężczyzn zgłaszających objawy zaburzeń erekcji może wynosić nawet 79%. W badaniach tych stwierdzono, iż zmiana masy ciała na prawidłową oraz wprowadzenie aktywności fizycznej wpływa pozytywnie na libido.

Dieta śródziemnomorska

Większość badań zajmujących się problemami związanymi z zaburzeniami funkcji seksualnych dowiodła, iż łączą się one z czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, do których możemy zaliczyć: hiperlidepemię oraz hipertrójglicerydemię, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze czy otyłość.
Sposobem żywienia, który wydaje się niwelować i poprawiać paramenty związane z chorobami układu sercowo-naczyniowego, jest dieta śródziemnomorska. Korzystne działanie, jakie jest jej przypisywane, to: obfitość warzyw i owoców, orzechy, produkty z pełnego ziarna, a także ryby oraz oliwa z oliwek.
Z badań wynika, iż stosowanie diety śródziemnomorskiej poprzez zmniejszenie spożywania nasyconych kwasów tłuszczowych, wprowadzenie większych ilości błonnika może przywrócić prawidłowe funkcje seksualne. W badaniach przeprowadzonych na mężczyznach z chorobami układu sercowo-naczyniowego zastosowano postępowanie żywieniowe. Po upływie dwóch lat znacznie poprawili swoje parametry biochemiczne, a także zaburzenia erekcji uległy istotnemu zmniejszeniu.
Podobne wnioski wykazano w badaniach na kobietach, gdzie 59 uczestniczek podzielono na dwie grupy, w której jedna stosowała przez dwa lata dietę śródziemnomorską, natomiast druga kontynuowała dotychczasowe żywienie. W pierwszej grupie badanych kobiet znacząco obniżył się profil lipidowy, obniżyło się ciśnienie tętnicze oraz glikemia na czczo. Wysunięto również wniosek, iż dieta przyczyniła się do poprawy funkcji seksualnych kobiet.

Składniki mineralne sprzyjające libido

Urozmaicona i prawidłowo zbilansowana dieta zawierająca cenne składniki mineralne i witaminy jest gwarancją zachowania zdrowia i równowagi organizmu. Dieta powinna spełniać indywidualne oczekiwania organizmu z uwzględnieniem płci, wieku, aktywności fizycznej, a także brać pod uwagę choroby i zaburzenia, z jakimi zmaga się jednostka.
W kontekście prawidłowego libido oraz utrzymania prawidłowych funkcji seksualnych znaczący i istotny wpływ ma selen oraz cynk.
Cynk jest to składnik mineralny, który występuje w organizmie ludzkim w śladowych ilościach. Związek ten jest konieczny w wielu reakcjach zachodzących w organizmie, jest niezastąpiony w tworzeniu spermy i podtrzymywaniu jej żywotności. Odpowiedni poziom cynku jest ważny dla zachowania płodności u mężczyzn, a jego niedobór może być przyczyną: zmniejszenia ilości nasienia i/lub obniżenia jej żywotności, w konsekwencji niepłodności, a także obniżenia stężenia testosteronu. Zbyt niski poziom tego pierwiastka jest dość powszechny. Zadowalająca sprawność seksualna, potencja oraz płodność wydają się być uzależnione od podaży cynku w diecie, która według National Reserch Council powinna wynosić 15 mg/dobę. Badacze zwracają uwagę na to, iż zwiększoną ilość cynku powinni spożywać sportowcy – jest to związane z dużą aktywnością fizyczną oraz rozwojem tkanki mięśniowej.
Cynk jest lepiej przyswajalny z produktów zwierzęcych – wchłanianie z diety waha się w granicach 20–40%. Obserwuje się również jego wzrost w przypadkach niedoboru tego składnika. Przyswajalność cynku zmniejszają: alkohol, obecność fitynianów, szczawianów oraz błonnika, a także miedź, żelazo oraz wapń. Do produktów obfitujących w cynk możemy zaliczyć: mięso, wątrobę, sery podpuszczkowe, ciemne pieczywo, kaszę gryczaną, jaja; a z produktów roślinnych zawierających cynk: ciecierzycę i nasiona dyni.
Selen to mikroelement, którego rola polega na wzmacnianiu układu odpornościowego, ochronie serca i układu krążenia. Jest ważnym składnikiem pokarmowym dla mężczyzn – połowa jego całkowitych zasobów jest zgromadzona w jądrach, częściach przewodów nasiennych przyległych do gruczołu krokowego, a także w spermie, z którą jest wydalany. W kontekście płodności oraz libido jest to związek, który może odgrywać znaczącą rolę w zachowaniu prawidłowych funkcji.
Do produktów bogatych w selen zaliczamy: podroby (zwłaszcza nerki), żywność pochodzenia morskiego: skorupiaki, ryby, orzechy brazylijskie, a także mleko i produkty mleczne oraz jaja (zawartość selenu w tych ostatnich jest uzależniona od stężenia selenu w paszy oraz roślinach, którymi żywią się zwierzęta).

Witaminy

Witamina E (tokoferol) – jest związkiem organicznym rozpuszczalnym w tłuszczu, jest antyoksydantem, chroni organizm przed ryzykiem rozwoju nowotworów, choroby wieńcowej, zmian miażdżycowych, najlepsza jego skuteczność jest osiągana przy współpracy z witaminą C i beta-karotenem. Witamina E hamuje hemolizę krwinek czerwonych, wraz z selenem zapobiega stłuszczeniu wątroby, wpływa na czynność gruczołów wewnętrznego wydzielania, uczestniczy w procesach rozrodczych kobiet i mężczyzn – przeciwdziała bezpłodności. Ma wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu płciowego – przyczynia się do zachowania właściwych funkcji rozrodczych. Zwiększa płodność, jak również popęd seksualny u obu płci oraz potencję u mężczyzn. Uczestniczy w produkcji prostaglandyn wywołujących skurcz macicy w czasie stosunku płciowego.
Witamina E jest syntezowana przez rośliny, występuje również w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jej podstawowym źródłem są tłuszcze roślinne: olej z zarodków pszenicy, słonecznikowy, a także krokoszowy; ponadto znajduje się w produktach zbożowych, orzechach, warzywach, produktach mięsnych oraz mlecznych.
Witamina A (retinoidy), a także beta-karoten (prowitamina A) – odgrywają nieocenioną rolę w organizmie ludzkim, poza ogólnie znanymi funkcjami, takimi jak: wpływ na prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku (w szczególności nocne widzenie), wzrost kości, utrzymanie prawidłowego stanu naskórka, działa również na funkcjonowanie układu rozrodczego kobiet i mężczyzn. Witamina A wpływa na syntezę wszystkich hormonów płciowych, zapobiega szkodliwemu działaniu estrogenów u kobiet – wysoki poziom tego hormonu we krwi wiąże się ze zmniejszeniem popędu płciowego u pań. Witamina A jest czynnikiem wpływającym na wytwarzanie komórek rozrodczych, jak również embriogenezę i rozwój płodu. Występuje w produktach roślinnych pod postacią prowitamin A, zwłaszcza beta-karotenu. Znajdziemy ją w takich warzywach, jak: marchew, natka pietruszki, szpinak, jarmuż i brokuły; a także w owocach – morele i brzoskwinie. W produktach pochodzenia zwierzęcego występuje pod postacią retinolu, którego źródłem są: podroby, jaja, sery dojrzewające, m...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Psychologia w praktyce"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy