Dołącz do czytelników
Brak wyników

Transdiagnostyczne ujęcie zaburzeń emocjonalnych

Artykuły z czasopisma | 7 września 2020 | NR 23
17

Transdiagnostyczny protokół poznawczo-behawioralny został po raz pierwszy opublikowany w 2011 roku w formie podręcznika terapeuty i poradnika dla pacjenta. Głównym celem pracy z użyciem UP (ang. Unified Protocol) jest to, aby pacjenci nauczyli się rozpoznawać swoje emocje oraz rozumieć rolę, jakie te spełniają w ich życiu.

W ubiegłych dekadach pojawiło się bardzo dużo  protokołów przygotowanych pod konkretne zaburzenia lękowe, nastroju i inne. Na przykład, w artykule z 2010 roku Zofia Wilamowska i in. podają, że na ten czas istniało 15 protokołów dla osób z zespołem lęku napadowego. Przy czym różnice między nimi były niewielkie, a wprowadzenie zmian w strukturze protokołu nie było uzasadnione naukowe. 

Wpółwystępowalność diagnoz psychiatrycznych sprawia, że proces nauki zindywidualizowanych protokołów jest żmudny i mało efektywny. Barlow i jego współpraacownicy doszli do wniosku, że badania powinny  koncentrować się na współdzielonych mechanizmach i procesach leżących u podstaw zaburzeń emocjonalnych, a nie na poszukiwaniu czysto objawowych syndromów i tworzeniu nowych etykiet diagnostycznych. Jednym z przykładów podstaw zaburzeń emocjonalnych, na które zwraca uwagę Barlow, jest wyższy poziom neurotyzmu. Neurotyzm jest tutaj rozumiany jako częste i intensywne odczuwanie negatywnych emocji, któremu towarzyszy poczucie braku kontroli nad tymi doświadczeniami emocjonalnymi.  Wyższy poziom neurotyzmu wiąże się nie tylko z ryzykiem wystąpienia zaburzenia emocjonalnego, ale zwiększa także prawdopodobieństwo współwystępowania zaburzeń emocjonalnych (Griffith i in., 2010). Kolejnym wspólnym rdzeniem dla zaburzeń emocjonalnych jest unikanie doświadczenia. Osoby, 
u których postawiono diagnozę zaburzenia lękowego lub depresyjnego, mają wysoki poziom deklarowanego unikania doświadczenia (Shahar i Herr, 2011). Ponadto, u osób z zaburzeniami emocjonalnymi częściej występują także ruminacja i wrażliwość na lęk oraz zauważalne są deficyty w umiejętności uważnego obserwowania swoich przeżyć bez ich osądzania.

POLECAMY

W kierunku transdiagnostyczności

Biorąc pod uwagę cechy wspólne dla zaburzeń emocjonalnych oraz będąc świadomym ograniczeń związanych ze stosowaniem interwencji dla poszczególnych syndromów, Barlow i jego współpracownicy zaczęli prowadzić prace nad stworzeniem transdiagnostycznego protokołu poznawczo-behawioralnego. Ujednolicony protokół (UP od ang. Unified Protocol) został po raz pierwszy opublikowany w 2011 roku w formie podręcznika terapeuty i poradnika dla pacjenta.  Głównym celem pracy z użyciem UP jest to, aby pacjenci nauczyli się rozpoznawać swoje emocje oraz rozumieć rolę, jakie te spełniają w ich życiu. Oprócz tego, zamiast unikać swoich przeżyć emocjonalnych, pacjenci uczą się bardziej adaptacyjnych strategii radzenia sobie z nimi, co często w konsekwencji wpływa na zmniejszenie częstotliwości ich pojawiania się oraz  intensywności. 
Ujednolicony protokół dla zaburzeń emocjonalnych ma charakter modularny. Składa się z pięciu podstawowych modułów (o numeracji od 3 do 7) i trzech dodatkowych (1, 2 oraz 8). W dalszej części artykułu zostaną pokrótce opisane główne moduły i ich założenia.

M

...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy