Praca psychoterapeutyczna z ofiarą wykorzystania seksualnego w dzieciństwie

Studium przypadku

Ważnymi czynnikami wpływającymi na prawidłowy rozwój dziecka są miłość, troska i wrażliwość na jego potrzeby. Dzieci, aby wzrastać i się rozwijać, muszą czuć się bezpieczne i kochane. Wydaje się to oczywistością. W dzisiejszych nurtach wychowania mówi się dużo o rodzicielstwie bliskości. Wielu rodziców rozumie, że mały człowiek potrzebuje przede wszystkim dobrych i bezpiecznych relacji społecznych, które dadzą mu poczucie bezpieczeństwa. Dlatego tak niezwykle trudne są sytuacje, w których dziecko jest krzywdzone.

Doświadczenie wykorzystania seksualnego wpływa zazwyczaj traumatycznie na dalszy rozwój dziecka. Konsekwencje tego faktu sięgają dorosłego życia ofiar, ich obrazu własnego ciała i seksualności oraz jakości relacji partnerskich, które tworzą.

Niestety, jest to – jak pokazują statystyki – bardzo częste zjawisko, ponieważ co trzecia kobieta ma za sobą doświadczenie molestowania seksualnego w dzieciństwie (Dąbkowska, 2005). Na gruncie polskim retrospektywne deklaracje nastolatków w wieku 11–17 lat ujawniły, iż 12,4% z nich padło ofiarą przynajmniej jednej formy wykorzystywania seksualnego, zdecydowanie częściej było to doświadczenie dziewczyn (15,7%) niż chłopców (9,2%). Wykorzystywania seksualnego z kontaktem fizycznym doświadczyło 6,4% młodych ludzi, zaś bez kontaktu fizycznego – 8,9% (Dąbkowska, 2017). Liczba dzieci do 15. roku życia, które doświadczyły wykorzystywania seksualnego w myśl art. 200 § 1 k.k. (obcowanie płciowe z osobą poniżej 15 lat), wzrosła z 1721 w 2000 r. do 5335 w 2012 r. (dotyczy tylko zgłoszonych przypadków). Psychiatrzy i psychoterapeuci zwracają jednak uwagę, że dane te mogą być mocno niedoszacowane, bo najczęściej przypadki wykorzystania seksualnego nie są zgłaszane na policję. Niestety, równie często dzieci krzywdzone nie mają zapewnionej pomocy psychologicznej.

POLECAMY

Definicja wykorzystania seksualnego

W praktyce codziennej spotykamy wiele określeń stosowanych zamiennie w odniesieniu do krzywdzenia seksualnego dzieci: molestowanie, wykorzystywanie, nadużycie, seksualna przemoc. W literaturze funkcjonuje też wiele definicji wykorzystywania seksualnego związanych z ujmowaniem tego zjawiska na gruncie klinicznym, społecznym i prawnym. W ujęciu klinicznym powołać się można na definicję sformułowaną przez WHO, która określa wykorzystywanie seksualne dziecka jako włączanie go w aktywność seksualną, której nie jest ono w stanie w pełni zrozumieć i udzielić na nią świadomej zgody i/lub na którą nie jest dojrzałe rozwojowo i nie może zgodzić się w ważny prawnie sposób, i/lub która jest niezgodna z normami prawnymi lub obyczajowymi danego społeczeństwa. Z wykorzystywaniem seksualnym mamy do czynienia, gdy taka aktywność wystąpi pomiędzy dzieckiem a dorosłym lub dzieckiem a innym dzieckiem, jeśli te osoby ze względu na wiek bądź stopień rozwoju pozostają w relacji opieki, zależności, władzy. Celem takiej aktywności jest zaspokojenie potrzeb innej osoby. Aktywność taka może dotyczyć:

  • namawiania lub zmuszania dziecka do angażowania się w prawnie zabronione czynności seksualne;
  • wykorzystywanie dziecka do prostytucji lub innych prawnie zakazanych praktyk o charakterze seksualnym;
  • wykorzystywanie dziecka do produkcji materiałów lub przedstawień o charakterze pornograficznym.

Na gruncie prawnym w Polsce definicję wykorzystania seksualnego małoletniego zawarto w XXV rozdziale Kodeksu karnego w art. 197 k.k. (zgwałcenie), 199 k.k. (obcowanie płciowe lub inna czynność seksualna z nadużyciem stosunku zależności na szkodę małoletniego), 200 k.k. (obcowanie płciowe z osobą poniżej lat 15), 201 k.k. (kazirodztwo), 202 k.k. (angażowanie małoletniego...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy