Nadużywanie substancji psychoaktywnych w kontekście relacji intymnych

Studium przypadku Otwarty dostęp

Uzależnienie to silne pragnienie lub poczucie przymusu przyjmowania substancji psychoaktywnych. Upośledza ono zdolność kontroli nad zachowaniem związanym z przyjmowaniem substancji. Występuje silne pochłonięcie sprawą przyjmowania substancji przejawiające się istotną zmianą dotychczasowych zamiłowań i zainteresowań.

Dotychczasowe aktywności, relacje, zainteresowania zostają porzucone lub ograniczone z powodu przyjmowania substancji. Osoba uzależniona przyjmuje substancję pomimo oczywistych powodów występowania szkodliwych następstw.

POLECAMY

Nadużywanie alkoholu

Alkohol jest najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną, obecną właściwie w każdym społeczeństwie. Jest on elementem obyczajów religijnych, celebracji ważnych wydarzeń i świąt (ślub, Nowy Rok) i chociaż jego spożycie w ostatnich latach spadło, to nadal dwie trzecie ludzi dorosłych pije, a jedna trzecia uczniów klas szkół średnich przyznaje się, że piła intensywnie w ostatnich dwóch tygodniach. U młodzieży alkoholowi często towarzyszą narkotyki, jednak młodzież mniej chętnie przyznaje się do zażywania ich ze względu na penalizację takich zachowań.
Według WHO na całym świecie około dwóch miliardów ludzi korzysta z alkoholu okazjonalnie, a około trzech milionów zmarło z powodu uzależnienia czy nadużywania tylko w 2012 roku. Badania innych zespołów naukowych także wskazują alkohol jako najbardziej niebezpieczny z narkotyków, jednak nie najbardziej uzależniający. Około 22% osób, które próbują alkoholu, stanie się od niego uzależnionych na pewnym etapie życia.

Wiek 

Jednym z najistotniejszych czynników inicjacji nałogów jest wiek. Wiadomo, że młodzież ciekawa nowych doznań i wrażeń częściej sięga po alkohol i narkotyki oraz łatwiej wpada w uzależnienie. W okresie dojrzewania, czyli do ok. 20. roku życia, kora przedczołowa wciąż intensywnie się rozwija i nie jest do końca ukształtowana, a ten obszar mózgu odpowiada za funkcje wykonawcze, w tym podejmowanie decyzji, uwagę, zdolność do wyrażania emocji oraz działanie pamięci roboczej. Ważnym czynnikiem decydującym o sięganiu po substancje uzależniające jest czynnik psychologiczny. W rozwoju uzależnienia istotną rolę przypisuje się poszukiwaniu nowych, subiektywnych odczuć czy doświadczeń (ciekawość), ale także brak akceptacji negatywnych odczuć (smutek, lęk, depresja) z powodu trudnej sytuacji życiowej i chęć obniżania napięcia psychicznego. Także stres jest związany z podatnością do wpadania w nałogi, ponieważ odgrywa istotną rolę w negatywnych stanach emocjonalnych (lęk, efekty awersyjne), które używki łagodzą. Kolejną hipotezą tłumaczącą powstawanie uzależnienia jest stworzona przez Volpicellego (1987) hipoteza kompensacji niedoboru endorfin. Zażywanie środków psychoaktywnych wywołuje wzrost aktywności endogennego układu opioidowego, a pragnienie spożywania narkotyków wzrasta, kiedy powstaje niedobór aktywności endor...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy