Jak pogłębić współpracę? Integracja terapii schematów i dialogu motywującego w terapii uzależnienia od seksu

Narzędziownia

 Dlaczego mieszać sobie w głowach i zastanawiać się nad integracją terapii schematów (TS) i dialogu motywującego (DM)? I czy w ogóle jest ona możliwa? Są to zasadne pytania i zanim pójdziemy dalej, spróbujmy na nie odpowiedzieć, zaczynając od drugiej kwestii.

Po pierwsze, zarówno TS i DM akcentują humanistyczny wymiar ludzkiego i terapeutycznego doświadczenia oraz podobne wartości. Znajduje to swój wyraz w skupieniu się na relacji terapeutycznej, jak i w uwzględnianiu w filozofii zmiany pojęć, takich jak „emocjonalne potrzeby” czy „wartości”. Szczególnie istotne znaczenie ma podkreślanie, że jakość relacji terapeutycznej w znacznym stopniu determinuje wynik terapii i że jest ona aktywnym czynnikiem zmiany, a nie tylko wehikułem dostarczającym właściwe leczenie (Miller, Rollnick, 2014; Young i wsp., 2003). 

Po drugie, hiperseksualność (Bilejczyk, Muldner-Nieckowski, 2019; Smysz-Myszczyszyn, 2019) stanowi poważne wyzwanie dla terapeutów, a kwestia zarówno motywacji (podobnie do uzależnień od substancji), jak i silnych, emocjonalnych mechanizmów podtrzymujących stanowią znaczne przeszkody w procesie zmiany. TS i DM mają zaś narzędzia, które mogą pomóc je przezwyciężyć.

W jakim jednak stopniu możemy sądzić, że to rzeczywiście przyniesie pozytywne efekty? Mamy przede wszystkim dowody, że integracja DM z różnymi wersjami terapii poznawczo-behawioralnych jest możliwa i może prowadzić do poprawy wyników obu podejść (Miller i Rollnick, 2014). DM dowiódł też swojej skuteczności w obrębie uzależnień. Większość badań na temat dialogu motywującego dotyczy właśnie uzależnień, w tym behawioralnych, i około dwóch trzecich z nich wykazuje pozytywne efekty (za: Arkowitz i wsp., 2017; Miller i Rollnick, 2014; Miller i wsp., 2014). Jaki jest zaś sekret tego sukcesu? Na podstawie badań i intuicji klinicznych wydaje się, że DM umie przezwyciężyć ambiwalencję tych pacjentów, a częściowo odpowiada za to skupienie się na współpracy oraz na celach (w tym aspiracjach i wartościach) pacjenta, a także na umiejętnym poszukiwaniu informacji zwrotnych. Wszystko to składa się też na słabe punkty TS – w teorii obecne, w praktyce słabo zaznaczone (omówię to szerzej nieco później).

Po co zatem w tym wszystkim terapia schematów? Ponieważ daje unikalne, intensywne doświadczenie więzi, które wpływa lecząco na głębokie mechanizmy uzależnienia (przekonania/schematy/niezaspokojone potrzeby) i wspiera w modyfikowaniu bieżących czynników podtrzymujących (m.in. osoba czuje wsparcie i emocjonalną więź z terapeutą, który pomaga jej ćwiczyć inne zachowania). Dodatkowo, jest to ujęcie holistyczne, uwzględniające teorię więzi i perspektywę rozwojową, czerpiące najlepsze narzędzia z terapii poznawczo-behawioralnej oraz zapewniające korygujące doświadczenia również przez zastosowanie technik doświadczeniowych. Na koniec zaś terapia schematów wykazała skuteczność w odniesieniu do zaburzeń osobowości (Giesen-Bloo i wsp., 2006; Nadort i wsp. 2009; Bamelis i wsp., 2014), a rozpoznanie to nierzadko towarzyszy diagnozie uzależnienia od seksu (Bilejczyk, Muldner-Nieckowski, 2019). W niektóre z zaburzeń osobowości kompulsywne i/lub ryzykowne zachowania seksualne są wpisane niejako z definicji, np. w osobowość borderline, histrioniczną czy narcystyczną (Kosewski, 2019). W efekcie TS i DM zdają się odpowiadać na dwa istotne wyzwania zw...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co dwa miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzia i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej, pewniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.

900+ specjalistycznych artykułów
50+ wydań archiwalnych
Aktualne metody terapii
Kryteria diagnostyczne
Bogata bibliografia
Czytaj lub słuchaj - jak wolisz!
Psychologia w Praktyce - WIEDZA - STUDIA PRZYPADKÓW - NARZĘDZIA • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy