Depresja u mężczyzn po 50. roku życia – myśli i próby samobójcze. Diagnostyka i psychoterapia

Psychiatria w psychologii

Patrząc na dysproporcję występującą w leczeniu depresji u mężczyzn przy jednoczesnej ośmiokrotnie wyższej statystyce samobójstw w stosunku do kobiet, możemy zastanawiać się, dlaczego tak jest. Na temat tzw. męskiej depresji powstało wiele hipotez. Czy winny jest tylko stereotyp silnego wzorca męskiego, według którego mężczyzna nie okazuje emocji, czy też problemem jest atypowość objawów depresji u mężczyzn?

Według danych Komendy Głównej Policji co roku w Polsce w wyniku zamachów samobójczych ginie ponad 5 tys. ludzi. Aż 85% tej grupy stanowią mężczyźni. Wśród mężczyzn postanawiających odebrać sobie życie najczęściej są rozwiedzeni, często uzależnieni od alkoholu, a także bezrobotni. Charakterystyka tej grupy nie zmienia się od kilku lat. Samobójstwo dotyka silnie także osoby starsze, powyżej 60. roku życia [1].

POLECAMY

Z kolei według danych NFZ udzielane jest rokrocznie około 630 tys. świadczeń klientom z powodu depresji. Najczęściej są to osoby w wieku 55–64 lat. W grupie cierpiących z powodu depresji i korzystających z leczenia farmakologicznego aż 73% stanowią kobiety. Mężczyźni drastycznie rzadziej są leczeni z powodu depresji niż kobiety. W Polsce w grupie mężczyzn odsetek osób leczonych z rozpoznaniem depresji wynosił 77-100 tys. [2].

Przy omawianiu rozpoznania depresji u mężczyzn coraz częściej podnosi się znaczenie faktu, że przeżywanie przez mężczyzn smutku, bezsilności czy lęku jest mniej akceptowane niż u kobiet, natomiast jest większe przyzwolenie społeczne na okazywanie przez mężczyzn złości, agresji czy korzystanie z alkoholu w ramach uśmierzania emocji. W diagnozie depresji u mężczyzn ważne jest istnienie objawów atypowych czy tzw. masek behawioralnych, które utrudniają rozpoznanie.

Różnice w diagnostyce epizodu depresji według ICD-11 i depresji u mężczyzn na podstawie Skali Gotlandzkiej

Według ICD-11 objawami epizodu depresji są [3]:

  • obniżenie nastroju,
  • zmniejszenie energii i aktywności,
  • zahamowanie lub pobudzenie psychoruchowe,
  • zmniejszona zdolność do czerpania przyjemności, zainteresowania,
  • obniżenie koncentracji,
  • zmęczenie,
  • zaburzenia snu,
  • utrata apetytu lub zwiększony apetyt,
  • obniżenie poczucia wartości,
  • znaczne odczuwanie smutku i poczucia winy,
  • utrata lub obniżenie libido,
  • myśli i próby samobójcze.

Objawy depresji u mężczyzn nie zostały objęte oddzielną kategorią w ICD-11. Gotlandzka Skala Męskiej Depresji (Gotland Male Depression Scale-GMDS) wyszczególnia następujące objawy depresji u mężczyzn:

  • agresja,
  • zachowania typu acting-out,
  • impulsywność,
  • drażliwość,
  • niezdecydowanie,
  • cechy antyspołeczne,
  • skłonność do uzależnienia,
  • zachowania samobójcze.

Nie możemy jednak zakładać, że mężczyźni chorują tylko na atypowe postacie zaburzeń depresyjnych. W przypadku występowania depresji klasycznej u mężczyzny należy pamiętać, że może mieć ona nieco odmienny obraz kliniczny.

Mniej widoczne może być obniżenie nast...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy