Dołącz do czytelników
Brak wyników

Współpraca z...

19 lutego 2018

NR 7 (Styczeń 2018)

Cukrzyca typu 2 a trudności w sferze seksualnej

0 61

Satysfakcjonujące życie seksualne jest jedną z podstaw utrzymania związku i umocnienia więzi partnerskich (Duch-Krzysztoszek, 1997; Byers, 1999), a zatem jest istotne dla realizacji zadań rozwojowych związanych z partnerstwem. Wiele badań prowadzonych w różnych grupach wskazuje, iż zwiększa się liczba osób – zarówno kobiet, jak i mężczyzn – borykających się z problemami w tej sferze. Przyczyny dysfunkcji seksualnych mogą tkwić w zaburzeniach somatycznych, psychicznych, a także mogą być odpowiedzią psychiki na sytuację choroby somatycznej.
 

Sfera seksualna jest jednym z podstawowych wymiarów funkcjonowania człowieka. I choć seksualność kojarzy nam się przeważnie z okresem adolescencji oraz z częścią dorosłości – jesteśmy istotami seksualnymi przez całe życie. Zdrowie seksualne – zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia – zawiera biologiczne, emocjonalne, intelektualne oraz społeczne aspekty życia seksualnego, które są istotne dla pozytywnego rozwoju osobowości, a także dla komunikacji i miłości (WHO, 2001). Bliskie, intymne relacje, poczucie bezpieczeństwa i jedności w kontakcie z partnerem, akceptacja, uczucie spełnienia i czerpanie przyjemności z kontaktu z nim, to istotne czynniki dla satysfakcjonującej realizacji potrzeb seksualnych, a także dla poczucia ogólnego dobrostanu.

Cukrzyca jest chorobą istotnie wpływającą na codzienne funkcjonowanie chorego, w wielu przypadkach wymaga znaczącej zmiany w dotychczasowym stylu życia – między innymi weryfikacji aktywności fizycznej oraz zmiany diety. W związku z licznymi powikłaniami, należy do chorób o szerokim spektrum negatywnych konsekwencji. 

Cukrzyca typu 2 a sfera seksualna

Konsekwencje choroby mogą dotyczyć także problemów z realizacją potrzeb seksualnych, które powodowane są zarówno zmianami mikro-, jak i makro- angiopatycznymi, zmianami neurologicznymi czy też współwystępującymi zaburzeniami hormonalnymi. Do przyczyn trudności w sferze seksualnej można także zaliczyć czynniki natury psychologicznej, 
np. związane z depresją czy lękiem, a także obrazem własnego ciała. Istotne są także działania uboczne stosowanych w cukrzycy leków (Lew-Starowicz, Długołęcka, 2014). W wielu przypadkach trudności w sferze seksualnej są niezauważane lub bagatelizowane – uważane za nieistotne w obliczu innych negatywnych konsekwencji choroby. Dodatkowym problemem jest fakt, iż o seksualności wiele osób nie potrafi otwarcie mówić, problemy w tej sferze są ukrywane. W Polsce trudności z mówieniem o seksualności dotyczą niemalże wszystkich, nawet części specjalistów. 

Raport Seksualność Polaków opublikowany w 2012 roku przez profesora Izdebskiego pokazuje, iż 73% osób zgłaszających się z różnymi problemami do lekarza nie zostało nigdy zapytanych o zdrowie seksualne. Wielu chorych w obliczu pojawienia się nawet znacznych trudności w zakresie realizacji potrzeb seksualnych nie szuka pomocy u specjalistów. Wiąże się to z powstającymi u nich negatywnymi emocjami, takimi jak: wstyd, poczucie winy czy zażenowanie związane z chorobą (Lew-Starowicz, Długołęcka, 2014), a także z niskim poczuciem własnej wartości. Badania prowadzone wśród kobiet z cukrzycą typu 2 (Sarkadi i Rosenqvist, 2003) wskazują, iż nawet w sytuacji, kiedy osoba chora posiada społeczne i emocjonalne zasoby do poszukiwania pomocy specjalisty, często nie korzysta z tej możliwości.

W cukrzycy typu 2 zaburzenia mogą dotyczyć wszystkich faz reakcji seksualnej. Przyjmuje się, iż wśród mężczyzn zaburzenia seksualne częściej wynikają z działania czynników somatycznych, wśród kobiet natomiast psychogennych. Częstość występowania problemów seksualnych u osób z cukrzycą jest wyższa niż u osób bez cukrzycy. Szacuje się, iż dotyczą one 20–35% kobiet oraz 35–60% mężczyzn w tej grupie.

 

Cukrzyca typu 2 - epidemia XXI wieku

Cukrzyca typu 2 jest chorobą przewlekłą, której częstość występowania rośnie z roku na rok, a wiek rozpoznania znacznie się obniża. Choroba ta była do niedawna kojarzona przede wszystkim z osobami w drugiej połowie średniej oraz w późnej dorosłości. W chwili obecnej w zasadzie jest rozpoznawana niemalże w każdym wieku. Choruje co 11 osoba na świecie, a co 10 z dużym prawdopodobieństwem zachoruje w przyszłości (Cho i in., 2015).

 

W związku z rozpoznawaniem cukrzycy typu 2 w coraz młodszym wieku, ważnym zagadnieniem odnoszącym się do tej grupy jest problematyka dotycząca płodności oraz ryzyka odziedziczenia choroby i zagrożenia prawidłowego przebiegu rozwoju dziecka w okresie prenatalnym. Gdy jeden z rodziców choruje, ryzyko urodzenia dziecka, u którego w późniejszym okresie życia rozwinie się choroba, jest trzykrotnie większe niż w przypadku rodziców zdrowych (Hansen 2003, Gloyn 2003). Dodatkowo wiele lat leczenia cukrzycy może znacznie utrudnić zajście w ciążę, a także zwiększyć ryzyko związane z jej przedwczesnym rozwiązaniem. U części kobiet z cukrzycą może również wystąpić zespół policystycznych jajników, który w ⅓ przypadków wiąże się z niepłodnością. W obliczu możliwości wystąpienia powikłań ciążowych wiele kobiet z cukrzycą nie podejmuje decyzji o macierzyństwie. W tej sytuacji istotna jest wiedza o możliwości korzystania z antykoncepcji. Kobiety z cukrzycą mogą stosować większość dostępnych metod, przy czym istotne jest, aby pamiętać o zachowaniu ostrożności przy wyborze niektórych z ich. Wybór wkładek wewnątrzmacicznych wiąże się z koniecznością uwzględnienia ryzyka infekcji w obrębie macicy mniejszej. Natomiast stosowanie dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych u kobiet z cukrzycą może być proponowane kobietom poniżej 35. r.ż., niepalącym tytoniu, z BMI poniżej 30, bez powikłań cukrzycowych, takich jak nadciśnienie tętnicze i retinopatia, nefropatia, neuropatia lub inne choroby naczyń, z prawidłowym wyrównaniem metabolicznym cukrzycy.

Dysfunkcje seksualne u mężczyzn

Wśród mężczyzn z cukrzycą typu 2 najczęstszym problemem są zaburzenia erekcji, które w tej grupie wyst...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Psychologia w praktyce"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy