Błędne ścieżki umysłu. Zaburzenia psychotyczne – co powinniśmy o nich wiedzieć?

Studium przypadku Otwarty dostęp

Słysząc termin psychoza, często, w pierwszej kolejności myślimy o chorobie z kręgu schizofrenii. Psychoza jest jednak szerokim terminem, który nie oznacza konkretnej choroby, a zespół objawów wywołanych przez chorobę (taką jak np. schizofrenia) lub poprzez inne czynniki sprawiające, że jednostka doświadcza trudności w ocenie i w kontakcie z rzeczywistością. Zaburzenia psychotyczne są niezwykle dotkliwe dla pacjenta.

Ten trudny dla doświadczającego go pacjenta stan może być również efektem choroby afektywnej dwubiegunowej, depresji z elementami psychotycznymi czy też innych zaburzeń afektywnych; dekompensacji ciężkich zaburzeń osobowości lub zaburzeń neurorozwojowych ze spektrum autyzmu. To jednak nie wyczerpuje długiej listy możliwych przyczyn wystąpienia objawów psychotycznych. Mogą je także powodować: uraz głowy, guz mózgu, napady padaczkowe, choroby neurodegeneracyjne, naczyniowe i zapalenia mózgu, choroby somatyczne i inne, liczne trudności zdrowotne. Stan ten może pojawić się w wyniku reakcji na stresujące i traumatyczne wydarzenie, w trakcie ostrej reakcji na stres lub w przebiegu zespołu stresu pourazowego (PTSD). Może go też wywołać przyjęcie substancji psychoaktywnych lub ich odstawienie przez osoby od nich uzależnione.

Pojedyncze, izolowane objawy psychotyczne, takie jak halucynacje wzrokowe czy słuchowe, mogą pojawić się też u osób zdrowych, niechorujących psychicznie.

Statystyki dotyczące rozpowszechnienia schizofrenii są powszechnie znane w środowisku medycznym i psychologicznym – choroba ta występuje u około 1% osób w populacji ogólnej, choć opublikowane dane wykazują dość znaczne różnice w zależności od miejsca prowadzonych badań i stosowanych metod oceny. Po uwzględnieniu innych niż schizofrenia zaburzeń psychotycznych ich rozpowszechnienie w populacji ogólnej wynosi co najmniej 3,5%.

Charakter doznań psychotycznych jest bardzo zróżnicowany – jedna osoba może doświadczać tylko części objawów o niewielkim nasileniu, podczas gdy u innej obserwuje się pełne spektrum objawów o ciężkim przebiegu. Wszystkie stany psychotyczne mają jednak wspólną cechę – powodują trudności w kontakcie ze światem rzeczywistym i nieadekwatne do sytuacji zachowanie.

Charakterystyczne dla psychoz jest występowanie objawów wytwórczych, nazywanych w schizofrenii także objawami pozytywnymi. Zaliczamy do nich halucynacje i urojenia. Objawom tym towarzyszą najczęściej inne objawy psychopatologiczne, np. zaburzenia toku myślenia i zaburzenia emocji – najczęściej w postaci nieadekwatnego lub niewła...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy