Dialog wokół odpowiedzialności w organizacji

Organizacyjna analiza transakcyjna w praktyce

Studium przypadku

Organizacyjna analiza transakcyjna od lat przygląda się warunkom, w jakich ludzie potrafią realizować założone cele i się rozwijać. Choć ostatecznie mówi się o skuteczności całej organizacji, u jej podstaw leży zawsze gotowość pojedynczego człowieka do przyjęcia odpowiedzialności. Zdarza się, że mimo klarownego podziału ról i wydawałoby się jasnych zobowiązań pracownicy z różnych powodów unikają zadań lub odkładają je w czasie. 

W niniejszym artykule przyglądam się odpowiedzialności jako systemowi relacyjnemu. Prezentowany model systemu odpowiedzialności (Schmid, Messmer, 2005, s. 324) pozwala w sposób uporządkowany zdiagnozować przyczyny braku zaangażowania, a następnie przekłada te rozpoznania na konkretne narzędzia interwencyjne. Opisane wymiary systemu odpowiedzialności stanowią uniwersalną mapę przydatną w różnorodnych sytuacjach: od pracy z zespołami w procesach zmiany, przez wspieranie liderów w delegowaniu zadań, aż po interwencje w sytuacjach trudności z realizacją kontraktów.

REKLAMA

Analiza transakcyjna dostarcza wielu modeli przydatnych w rozpatrywaniu brania odpowiedzialności. Do kluczowych należą: kontraktowanie (Berne, 1966; Steiner, 1990), model ról (Schmid, 1994), nierozpoznania (Mellor, Schiff, 1975), a także wymiary systemu odpowiedzialności (Schmid, Messmer, 2005), które będą tematem tego artykułu. 

System odpowiedzialności

Dialog wokół oddawania i brania odpowiedzialności jest fundamentem funkcjonowania każdej organizacji, niezależnie od jej profilu czy skali. Bernd Schmid i Arnold Messmer przyjmują, że „organizacje mogą działać skutecznie i odpowiednio się rozwijać tylko wtedy, gdy istnieje wspólna, współdzielona kultura odpowiedzialności” (Schmid, Messmer, 2005). Sam Schmid uzupełnia tę myśl, wskazując na konieczność odpowiedzialnego działania wielu graczy, zarówno indywidualnie, jak i we współpracy z innymi (Schmid, 2019, s. 35). Dialog ten z powodzeniem można analizować nie tylko w organizacjach biznesowych, ale również w ośrodkach edukacyjnych, terapeutycznych, stowarzyszeniach czy fundacjach.

STUDIUM PRZYPADKU

Dawid jest menedżerem jednego z zespołów odpowiedzialnych za przetwarzanie danych w dużej organizacji. Dane te mają ogromne znaczenie dla rozwoju produktów oferowanych klientom. Zespół składa się z osób o wysokich kompetencjach matematycznych, programistycznych i analitycznych. Dawid zgłosił się z prośbą o fac...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co dwa miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzia i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej, pewniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.

900+ specjalistycznych artykułów
50+ wydań archiwalnych
Aktualne metody terapii
Kryteria diagnostyczne
Bogata bibliografia
Czytaj lub słuchaj - jak wolisz!
Psychologia w Praktyce - WIEDZA - STUDIA PRZYPADKÓW - NARZĘDZIA • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy