W artykule chcemy podkreślić wartość psychodynamicznego rozumienia pracy z pacjentem, u którego diagnoza strukturalna i nozologiczna uzasadnia wybór psychoterapii wspierająco-podtrzymującej jako adekwatnej formy pomocy. Istotne w tej metodzie jest dostrzeżenie znaczenia zjawisk przeniesienia i przeciwprzeniesienia zarówno dla konceptualizacji aktualnego etapu terapii, jak i dla rozumienia stanu psychicznego pacjenta – w szczególności poziomu dojrzałości i siły ego oraz dominujących mechanizmów obronnych. Ta diagnoza przekłada się na wybór technik adekwatnych do psychopatologii pacjenta, często o charakterze terapii wspierającej, nieco odmiennej niż w klasycznie rozumianej psychoterapii psychodynamicznej w formie ekspresyjno-wglądowej. Taki typ pracy przeznaczony jest dla pacjentów z tzw. kruchym ego, zarówno dziecięco-młodzieżowych, jak i dorosłych oraz osób znajdujących się w sytuacji kryzysowej.

Psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu jest modelem psychoterapii przeznaczonym do leczenia pacjentów z zaburzeniem osobowości borderline. Termin borderline do niedawna był synonimem „trudnego pacjenta”, którego charakteryzowała impulsywność, wahania nastroju, trudność w utrzymaniu stałych satysfakcjonujących relacji romantycznych, trudności w obszarze seksualnym, występujące na kontinuum od całkowitego zahamowania seksualności do podejmowania przypadkowych, intensywnych kontaktów seksualnych. Często u tego typu pacjentów współwystępowało uzależnienie od substancji psychoaktywnych i/lub zaburzenia odżywiania. Jak opisuje Kernberg: „W ujęciu dynamicznym pacjentów tych charakteryzowała kondensacja edypalnych i preedypalnych konfliktów, których psychogenna natura leżała w podfazie ponownego zbliżenia (Mahler, 1972, 1979; Mahler, Bergman, Pine, 1975)” (Kernberg, 2005, s. 16).

W pracy psychoterapeutów psychodynamicznych etap konsultacji i diagnozy stanowi kluczowy wstęp do terapii – fundament, na którym opiera się planowanie dalszego leczenia. Każdy specjalista uczy się prowadzić ten etap w taki sposób, by nie tylko trafnie postawić rozpoznanie, lecz także by diagnoza była dokładna i uwzględniała pełne spektrum funkcjonowania pacjenta. Równie istotne jest ujęcie problemów pacjentów w sposób dla nich zrozumiały i znaczący – tak, by możliwe było osiągnięcie porozumienia oraz zawarcie kontraktu terapeutycznego wokół wspólnie określonych celów terapii, wynikających z diagnozy i potrzeb pacjentów.

To było fundamentalnym odkryciem Freuda, że jedyną drogą poznania i oddziaływania na nieświadome obszary aktywności psychicznej drugiej osoby jest relacja terapeutyczna i zjawisko odtworzenia w niej nieświadomych konfliktów intrapsychicznych, czyli tzw. przeniesienie. Podejście psychodynamiczne jest bardzo popularnym w Polsce nurtem psychoterapeutycznym. Od początku XXI w. przybywa uczestników szkoleń z psychoterapii w tym nurcie. Z moich obserwacji – jako wieloletniego członka Komisji Certyfikacyjnej Polskiego Towarzystwa Psychologicznego – wyłania się wniosek, iż część terapeutów oraz nauczycieli psychoterapii, pierwotnie wykształconych w innych nurtach (integracyjnym, systemowym, humanistycznym itp.), identyfikuje się obecnie z podejściem psychodynamicznym.

Przez wiele lat podejścia psychoanalityczne i psychodynamiczne do leczenia uzależnień od substancji psychoaktywnych były postrzegane jako nieskuteczne. Miały na to wpływ nie tylko ograniczenia w weryfikowalności tych koncepcji, lecz także wczesne poglądy Freuda i stereotypowe postrzeganie psychoanalizy jako metody niedostosowanej do leczenia uzależnień (Khantzian, 2012). Obecnie jednak obserwuje się rosnące zainteresowanie tymi podejściami zarówno w środowisku klinicznym, jak i badawczym – zwłaszcza w kontekście poszukiwań skutecznych form leczenia, które uwzględniałyby złożoność tego zaburzenia psychicznego (Frederickson i in., 2018). Co stoi za tą zmianą? Oprócz zwiększającej się liczby empirycznych potwierdzeń dla skuteczności psychoterapii psychodynamicznych (Leichsenring, 2023; Shedler, 2010), to, co wydaje się mieć niebagatelny wpływ, wynika ze zdecydowanie większej otwartości na rozumienie relacyjnej natury uzależnień od substancji psychoaktywnych. A to z kolei znajduje swoje uzasadnienie w „twardych” dowodach neurobiologicznych.

Zaczyna się niewinnie – od lekkiego zirytowania, gdy ktoś zajeżdża nam drogę. Chwilę później to już paląca frustracja, która rośnie z każdym zablokowanym pasem i opóźnionym startem spod świateł. W końcu cała ta irytacja przeradza się w wybuch, a my sami stajemy się częścią chaotycznego i niebezpiecznego widowiska na drodze. Agresja za kierownicą to problem, który dotyka wielu z nas. Zrozumienie, co leży u jej podstaw, jest pierwszym krokiem do zmiany własnych destrukcyjnych nawyków i zwiększenia bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu. Przyjrzymy się bliżej psychologicznym mechanizmom, które prowadzą do tak ryzykownych zachowań.

Uczenie się w domu wymaga nie tylko silnej motywacji, ale także dopasowania godzin nauki do rytmu dnia. Jedni łatwiej się skupiają o poranku, inni znajdują przestrzeń na kształcenie się dopiero wieczorem. Sprawdź, kiedy najlepiej uczyć się w domu!

Witamina B12 (inna nazwa związku – kobalamina) to organiczny związek chemiczny, który zalicza się do witamin z grupy B rozpuszczalnych w wodzie. Jej prawidłowe stężenie w organizmie jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania wielu układów, zwłaszcza dla układu nerwowego i układu krwionośnego.

Jesień to czas, w którym przyroda zwalnia, dni stają się coraz krótsze, a ilość światła słonecznego drastycznie spada. Wiele osób odczuwa wtedy obniżenie energii, trudności z koncentracją, ospałość czy pogorszenie nastroju. Nie zawsze jednak oznacza to chorobę – bywa to naturalna reakcja organizmu na zmiany warunków atmosferycznych. Warto jednak wiedzieć, kiedy mamy do czynienia z przejściowym jesiennym spadkiem nastroju, a kiedy symptomy wskazują już na depresję wymagającą pomocy specjalisty.

Warszawa od lat pozostaje najdroższym rynkiem mieszkaniowym w Polsce, a jej ceny regularnie biją kolejne rekordy. Najbardziej symbolicznym momentem ostatnich miesięcy było przekroczenie psychologicznej granicy 18 tys. zł za metr. Dla wielu potencjalnych nabywców stało się to sygnałem ostrzegawczym, a nawet momentem zawahania. Na reakcję rynku nie musieliśmy czekać długo..

W społeczeństwie, które promuje przebojowość, otwartość i nieustanną aktywność towarzyską, introwertycy bywają często niezrozumiani. Kojarzeni są z osobami nieśmiałymi, zamkniętymi w sobie czy wycofanymi, a to spore uproszczenie. Introwersja to nie wada ani problem, lecz cecha osobowości, która ma swoje mocne strony i unikalny sposób patrzenia na świat. Warto przyjrzeć się bliżej, kim są introwertycy, jakie mają potrzeby i jak funkcjonują w codziennym życiu.

Uzależnienie to choroba, która nie dotyka wyłącznie osoby sięgającej po alkohol, narkotyki czy inne substancje. To kryzys, który wpływa na całe otoczenie – partnera, dzieci, rodziców, przyjaciół. Bliscy często cierpią w milczeniu, starając się zrozumieć zachowania osoby uzależnionej i znaleźć sposób, by jej pomóc. Dlatego współczesne programy terapeutyczne coraz mocniej podkreślają, że skuteczne leczenie uzależnień wymaga zaangażowania całej rodziny.