Należy podkreślić, że osoba przebywająca w tym trybie:
- realistycznie widzi samego siebie, ma świadomość własnych zasobów i talentów, jak i ograniczeń czy słabszych stron,
- pełni funkcje właściwe dorosłym: pracuje, wychowuje dzieci, bierze odpowiedzialność za obowiązki, finalizuje rutynowe zadania,
- toleruje frustrację i potrafi samodzielnie regulować emocje w sposób adaptacyjny (np. poprzez aktywność fizyczną), w przeciwieństwie do regulacji dysfunkcyjnej (np. objadanie się),
- dba o własne bezpieczeństwo i autonomię poprzez asertywne stawianie granic i obronę własnych interesów, przy jednoczesnym zachowaniu szacunku do innych,
- realizuje potrzebę samorozwoju, pielęgnując zainteresowania intelektualne, estetyczne i kulturalne oraz dbając o zdrowie fizyczne,
- podejmuje dorosłe przyjemne czynności, np. seks,
- umie nawiązać opiekuńczą relację z Dzieckiem Wrażliwym – rozpoznać jego potrzeby i je adekwatnie, zdrowo zaspokoić,
- jest elastyczna, czyli potrafi zastąpić sztywne, nieadaptacyjne strategie radzenia sobie (takie jak perfekcjonizm czy odłączenie emocjonalne) działaniami bardziej adaptacyjnymi, pozwalającymi zaspokoić potrzeby w sposób zdrowy (Arntz i Jakob, 2016).
W procesie terapeutycznym to terapeuta początkowo modeluje postawę Zdrowego Dorosłego, którą pacjent stopniowo internalizuje, co sprzyja jej wzmocnieniu.
Niniejszy artykuł ma na celu zilustrowanie procesu budowania Zdrowego Dorosłego na przykładzie pacjentki, która rozpoczynała terapię, posiadając masywnego Krytyka Karzącego, Krytyka Wzbudzającego Poczucie Winy (podtyp Krytyka Karzącego) i Wymagającego, które to tryby „atakowały” ją regularnie, a kończy ją, mając silnego, stabilnego Zdrowego Dorosłego, który regularnie odsyła te wyżej wymienione i opiekuje się ze współczuciem Wrażliwą Częścią pacjentki. Analiza jej przypadku pozwoli przyjrzeć się, jak w praktyce wyglądają interwencje doświadczeniowe i jak kluczową rolę odgrywa w nich postawa terapeuty.
STUDIUM PRZYPADKU
Pani Ania – obraz kliniczny i zgłaszane trudności
Pani Ania zgłosiła się na terapię w wieku 30 lat, prezentując się w sposób, który sugerował obecność cech osobowości z wiązki C (według klasyfikacji DSM-5), z dominującymi komponentami zarówno unikającymi, jak i zależnymi oraz obsesyjno-kompulsyjnymi. W momencie pierwszego kontaktu pacjentka znajdowała się w głębokim kryzysie życiowym, któr...
Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.
Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę
Co dwa miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzia i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej, pewniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.
