Otyłość to choroba, nie wybór
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) od kilkudziesięciu lat definiuje otyłość jako chorobę przewlekłą, a mimo to wielu ludzi wciąż traktuje ją jako problem estetyczny. Tymczasem nie wynika ona ani z lenistwa, ani ze słabej woli. To choroba metaboliczna, w której znaczenie mają czynniki genetyczne, hormonalne, środowiskowe i psychologiczne.
To, jak jemy, nie zawsze wynika z głodu fizycznego. Często sięgamy po jedzenie w reakcji na emocje: stres, smutek, nudę czy potrzebę ukojenia. Utrwalone przez lata schematy zachowań sprawiają, że jedzenie zaczyna pełnić funkcję „regulatora” emocji, a nie tylko środka do zaspokajania potrzeb energetycznych. W takiej sytuacji sama zmiana nawyków żywieniowych to za mało – potrzebne jest wsparcie specjalisty, który pomoże zrozumieć przyczyny i mechanizmy tych zachowań.
Leczenie otyłości – dlaczego ważne jest kompleksowe podejście?
W internecie łatwo znaleźć „cudowne sposoby” na szybką redukcję masy ciała. Jednak otyłość to choroba, której nie da się wyleczyć restrykcyjną dietą, „głodówką” ani detoksem. Takie metody spowalniają metabolizm, powodują tzw. efekt jo-jo, mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie psychiczne – wzmacniają poczucie winy i obniżają samoocenę.
Skuteczne leczenie otyłości to proces długofalowy, który powinien obejmować:
- diagnostykę medyczną – w celu ustalenia przyczyn zaburzeń metabolicznych lub hormonalnych;
- wsparcie psychologiczne – pomoc w zrozumieniu emocjonalnych mechanizmów jedzenia i budowaniu możliwych do utrwalenia, zdrowych nawyków;
- edukację żywieniową – naukę planowania posiłków i racjonalnego podejścia do jedzenia;
- aktywność fizyczną dopasowaną do możliwości i stanu zdrowia pacjenta;
- w niektórych przypadkach również farmakoterapię lub leczenie bariatryczne, jeśli lekarz uzna je za konieczne.
To wielodyscyplinarne podejście wymaga zaangażowania lekarza, dietetyka, psychologa, a czasami także fizjoterapeuty. Każdy z nich ma inny, ale równie ważny wpływ na zdrowie pacjenta.
Dowiedz się więcej: https://ootylosci.pl/leczenie-otylosci/.
Rola psychologa w leczeniu otyłości
W leczeniu otyłości psycholog odgrywa ważną rolę, ponieważ może pomóc pacjentowi zrozumieć, co stoi za jego zachowaniami żywieniowymi i skąd biorą się emocje towarzyszące mu w codziennych wyborach. Celem terapii nie jest wyłącznie redukcja nadmiernej masy ciała, lecz przede wszystkim zmiana sposobu myślenia o sobie, jedzeniu i zdrowiu oraz wypracowanie innych strategii w radzeniu sobie w trudnych sytuacjach.
Psychoterapeuta może być wsparciem w procesie odbudowy poczucia własnej skuteczności i sprawczości, pracy nad akceptacją swojego ciała i budowaniem zdrowej relacji z jedzeniem.
To właśnie zrozumienie psychologicznych uwarunkowań pozwala utrwalić efekty leczenia i zapobiec nawrotom choroby. W końcu otyłość nie jest prostym równaniem „mniej jeść + więcej się ruszać = wrócić do zdrowia” – to choroba, którą należy leczyć kompleksowo, z uwzględnieniem ciała i psychiki.
Leczenie otyłości to maraton, nie sprint
Największym błędem w podejściu do leczenia otyłości jest oczekiwanie natychmiastowych rezultatów. W rzeczywistości to szereg działań, które wymagają cierpliwości, regularności i współpracy ze specjalistami. Dobrze prowadzona terapia – zarówno medyczna, jak i psychologiczna – pozwala nie tylko osiągnąć prawidłowe BMI, lecz przede wszystkim poprawić zdrowie, samopoczucie i relację z samym sobą.
Każdy przypadek jest inny, dlatego liczy się indywidualne podejście i gotowość do pracy nad sobą – krok po kroku, bez presji i bez poczucia winy.
Artykuł został przygotowany we współpracy z Novo Nordisk, organizatorem kampanii “Porozmawiajmy Szczerze o Otyłości”. PL25OB00398.
Bibliografia
Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości, Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024, https://ptlo.org.pl/resources/data/forms/aktualnosci/258/ws_ptlo_otylosc_2024_final.pdf [dostęp: 10.2025].
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, Nadwaga i otyłość. Małymi krokami do zdrowia, https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2022/12/Nadwaga-i-otylosc.-Malymi-Krokami-do-Zdrowia.pdf [dostęp: 10.2025].
M. Olszanecka-Glinianowicz i in., Zasady postępowania w nadwadze i otyłości w praktyce lekarza rodzinnego. Wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej oraz Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością, Medycyna Praktyczna, „Lekarz Rodzinny. Wydanie specjalne” 2017, nr 3.
Lech M., Psychologiczne aspekty otyłości, https://share.google/BVWwg2M1jGVdHn4mS [dostęp: 10.2025].
Anczykowska P., Terapie wspomagające farmakologiczne leczenie otyłości, https://share.google/9BDfYltGNluXvHrYI [dostęp: 10.2025].
