Świadoma kobiecość w psychoanalizie jungowskiej

Metody terapii

Kobiecość jest pojemnym pojęciem. Wiąże się z tożsamością, płciowością, pełnieniem ról, całkowicie zewnętrznymi przejawami kobiecości, takimi jak wygląd, uroda i ich społeczne wzorce. To, co jest pod nimi głębiej, to psychiczne struktury z polem nieświadomym, powiązane z instynktami, zadaniami rozwojowymi oraz powiązane z praobrazami, czyli – jak mówimy w analizie jungowskiej – archetypami rozumianymi jako wzorce odziedziczone biologicznie oraz, co równie istotne, szczególnie dla tematu kobiecości – z obrazami uwarunkowanymi kulturowo.

Psychologia analityczna ze względu na swoje zainteresowanie zarówno warstwami indywidualnymi, jak i zbiorowymi psychiki, dziedziczonymi biologicznie i nabywanymi kulturowo, zajmuje się pojęciem kobiecości z wielu perspektyw. To daje terapeucie bogatą bazę teoretyczną i praktyczne narzędzia do pracy z klientami.

POLECAMY

Proces samourzeczywistniania i kobiecość

W praktyce terapeutycznej mamy do czynienia z najszerszym zbiorem tego, co mieści się w pojęciu kobiecość. Jungiści mówią o procesie indywiduacji, inaczej samourzeczywistniania, który zachodzi w dialogu świadomych i nieświadomych warstw psychiki, odbywającym się w polu codziennej realności. Bardzo ważną częścią tego procesu, zarówno u kobiet, jaki i mężczyzn, jest relacja z kobiecością i jej różnicowanie, innymi słowy – głębokie rozpoznanie. Istotę relacji i jej różnicowania podejmuje dalsza część tekstu. Ta relacja kluczowa wynika między innymi z tego, że z obrazem kobiecości związany jest obraz matki i wszystko, co wnosi on do psychiki. Jednak nie jest to bynajmniej jedyny jej aspekt, chociaż zazwyczaj wyjściowy. Odnosić go możemy również do relacji partnerskich.

To, co się dzieje wewnątrz i na zewnątrz, w dynamicznie zrównoważonych procesach, współgra ze sobą na różne sposoby. Wewnętrzne związki mogą manifestować się sposobami wchodzenia w zewnętrzne związki, a zewnętrzne spotkania mogą inicjować wewnętrzne procesy zmiany. W kryzysie psychicznym, rozwojowej blokadzie, przepływ energii psychicznej często jest zablokowany – zaczyna dominować jednostronna postawa, pojawiają się wówczas objawy, których celem jest przywrócenie równowagi. Celem terapii analitycznej jungowskiej jest aktywowanie lub odblokowanie procesów rozwojowych, transformacja zgodna z potencjałem i samourzeczywistnienie.

Społeczno-kulturowe tło

Psychoanaliza jungowska jest praktyką terapeutyczną, sposobem badania i integrowania psychiki należącą do psychologii głębi. Założycielem tej szkoły jest Carl Gustaw Jung, szwajcarski psychiatra (1875–1961). W otoczeniu Junga było wiele kobiet, współpracowniczek i analizantek. Jego koncepcja przyciągała wybitnie uzdolnione, poszukujące wiedzy kobiety, które znajdowały w analizie jungowskiej odpowiadającą im teorię psychiki i techniki do poznawania siebie oraz rzeczywistości. Z tego czasu pochodzą też kontrowersje i początki refleksji dotyczące granic w relacjach terapeutycznych i osobistych. Zapewne właśnie dlatego, dzięki relacjom różnej natury: terapeutycznym, naukowym, treningowym, przyjaźniom, romansom, oraz intensywności tych procesów, a także ich implikacjom terapeutycznym, osobistym i etycznym zawdzięczamy pogłębienie rozumienia kobiecości w kobietach i w mężczyznach na gruncie analitycznej teorii.

Przedstawię cztery kobiece postaci. Dwie pierwsze były współczesne Jungowi, zaś dwie kolejne żyją współcześnie i zajmowały lub zajmują się nadal psychologiczną pracą, którą możemy nazwać archeologią psychiki indywidualnej i dekons...

pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Przypisy