Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowości w psychologii

2 października 2018

NR 11 (Wrzesień 2018)

Psychologia internetu

0 41

Komunikacja interpersonalna w wyniku zaistnienia internetu – globalnej sieci komputerowej – przechodzi w ostatnich latach prawdziwą rewolucję opartą o nowe technologie komputerowe oraz pojawienie się wirtualnej rzeczywistości, która redefiniuje dotychczasowe rozumienie porozumiewania się i wymiany informacji. Internet znacznie rozszerza granice i sposoby komunikacji oraz rzuca wyzwania utartym poglądom na temat ludzkich kontaktów i nawiązywania relacji.

Wielu autorów podkreśla fakt, iż internet jest ogromnym skokiem w technologii porozumiewania się na odległość (Gackenbach, 1998; Joinson, 2003; Aouil, 2004; Joinson i inni, 2007) i że w obliczu wciąż pojawiających sią nowych rozwiązań w codziennym korzystaniu z Ogólnoświatowej Sieci – WWW (ang. World Wide Web), trudno jest tak naprawdę klasyfikować barwną mozaikę różnych obrazów tego zjawiska (Fenichel, 2004; Suler, 2004).
Psychologia i praktyka kliniczna także są obszarami aktywności ludzkiej, w których komunikacja przez internet jest stosowana i wydaje się, że poradnictwo online już znalazło swoje miejsce w wachlarzu możliwych i dostępnych form oddziaływań medycznych, psychologicznych i seksuologicznych (Suler, 2004; Zack, 2004; Barak, Buchanan, 2004).

Psychologia internetu

Komunikacja w internecie ma wiele zalet i posiada swoisty urok, który przyciąga coraz więcej osób zainteresowanych tą formą kontaktu. Cooper opisał ten rodzaj siły przyciągania do internetu za pomocą określenia „potrójny motor A” 
(ang. Triple A Engine) od słów: Accessibility (łatwość dostępu), Affordibility (niedrogi dostęp) i Anonymity (anonimowość) (Cooper, 1998, Cooper, Griffin-Shelley, 2002; Cooper i inni, 2003). Te trzy cechy internetu powodują, że obecnie ogromna liczba ludzi regularnie korzysta z komunikacji elektronicznej. W literaturze przedmiotu często też zwraca się uwagę na kolejne dwie cechy komunikacji internetowej, takie jak: szeroka akceptacja internetu (ang. acceptability) (King, 1999) i możliwość prób funkcjonowania w różnych rolach (ang. approximation) (Ross & Kauth, 2002), co tworzy w efekcie „pięciokrotny motor A” 
(Skowroński i inni, 2007; Skowroński, Nowicka, 2007). Zwłaszcza ostatnia cecha – możliwość bezpiecznego próbowania siebie w różnych rolach i kontekstach, bez ryzyka konsekwencji społecznych, przyciąga wiele osób, które mają ochotę spróbowania „życia innymi życiami”.
W podobny sposób zalety internetu opisuje Ben-Zeev 
(Ben-Zeev, 2005), który twierdzi, że urok sieci tkwi w dostępności, wyobraźni, interaktywności i anonimowości. Cechy te mocno motywują do funkcjonowania w cyberprzestrzeni i korzystania z internetu. Dostępność w cyberprzestrzeni polega na szybkim wchodzeniu w alternatywną rzeczywistość sieciową, umożliwiającą łatwe korzystanie z wielu proponowanych opcji. Odnalezienie osoby i wykonanie określonej czynności jest prostsze, niedrogie, niewymagające wysiłku i zachodu.
Wyobraźnia sprawia, że internet nabiera powabu poprzez brak jakichkolwiek ograniczeń (poza ograniczeniami technologicznymi), co powoduje, że można się przedstawić w lepszym świetle, o wiele doskonalszym niż w realnym świecie. Zazwyczaj wymiana komunikatów pomiędzy internautami jest barwniejsza, śmielsza i bardziej ekscytująca. Interaktywność w wyimaginowanym świecie kontaktów online stanowi prawdziwą rewolucję w związkach międzyludzkich, ponieważ można w pełni cieszyć się korzyściami kojarzącymi się z zawieraniem kontaktów w rzeczywistym świecie, jednocześnie nie inwestując tyle i szybciej osiągając zamierzone cele. Anonimowość łagodzi ryzyko związane z działaniami podejmowanymi w sieci, zmniejsza podatność na zranienia i minimalizuje znaczenie norm społecznych. Wszystkie cechy wskazujące na atrakcyjność sieci powodują, że ludzie czują się pewniejsi i swobodniejsi, co może się przyczyniać do łatwego zawierania kontaktów w celach towarzyskich, a także – między innymi – seksualnych oraz tworzenia nowych tożsamości sieciowych, czasem z mocno podkreślonym akcentem seksualnym.

Psychologia relacji tekstowych

Główną formą komunikacji w internecie jest język tekstowy, czasami określany jako rozmowa tekstowa (Suler, 2004). Rozmowa tekstowa jest rodzajem umiejętności, ale też sztuki wyrażania myśli w słowach pisanych. I tak samo jak w komunikacji bezpośredniej w życiu niektórzy wolą wyrażać siebie w mowie, a inni w słowie pisanym. Stąd internet może w naturalny sposób selekcjonować użytkowników pod względem umiejętności wyrażania się za pośrednictwem tekstu wystukiwanego na klawiaturze, a co za tym idzie, potencjalnych klientów pomocy seksuologicznej online.
Nie tylko umiejętność wyrażania siebie w słowach jest tu ważna, ale także styl pisarski, na ile jest faktualny – ograniczony do wymiany samych informacji, a na ile jest rozbudowanym wglądem w życie psychiczne i emocjonalne. Innymi słowy, na ile dana osoba jest konkretna w wymianie tekstowej, a na ile odwołuje się do abstrakcji i metafor. Te cechy stylu pisarskiego mogą w d...

Ten artykuł dostępny jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Psychologia w praktyce"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy